Sahih al-Bukhari, hadith 1186
Overgeleverd door Itban bin Malik. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Itban bin Malik
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ. فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَأَفْعَلُ ". فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ. فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ.
Mahmoed ibn ar-Rabi' al-Ansari heeft overgeleverd: Hij herinnerde zich de Boodschapper van Allah ﷺ en ook een mondvol water dat de Profeet ﷺ in zijn gezicht had gespuwd, nadat hij het uit een put in hun huis had genomen. Mahmoed zei dat hij Itban ibn Malik had horen zeggen – en hij was een van degenen die met de Boodschapper van Allah ﷺ bij Badr aanwezig waren geweest:
"Ik leidde mijn volk van Banu Salim in het gebed, maar er lag een vallei tussen mij en hen. Wanneer het regende, stroomde deze vallei en werd het voor mij moeilijk om over te steken naar hun moskee. Ik ging daarom naar de Boodschapper van Allah ﷺ en zei tegen hem: 'Mijn gezichtsvermogen is zwak geworden en de vallei tussen mij en mijn volk stroomt wanneer het regent, waardoor het voor mij zwaar wordt om over te steken. Ik zou graag willen dat u naar mijn huis komt en op een bepaalde plek bidt, zodat ik die plek als mijn vaste gebedsplaats kan nemen.' De Boodschapper van Allah ﷺ antwoordde: 'Dat zal ik doen.' De volgende ochtend, toen de dag al gevorderd was, kwamen de Boodschapper van Allah ﷺ en Aboe Bakr – moge Allah tevreden met hem zijn – bij mij aan. De Boodschapper van Allah ﷺ vroeg toestemming om binnen te komen en ik gaf hem die. Hij ging niet zitten voordat hij vroeg: 'Waar in uw huis wilt u dat ik bid?' Ik wees hem de plek aan waar ik wilde dat hij zou bidden. Daarop stond de Boodschapper van Allah ﷺ op, sprak de Takbir uit en wij vormden rijen achter hem. Hij bad twee raka'at en beëindigde het gebed met de Taslim, waarna wij ook de Taslim verrichtten. Ik hield hem vast voor een maaltijd van khazir die voor hem bereid was. Toen de mensen van het huis hoorden dat de Boodschapper van Allah ﷺ bij mij was, stroomden ze toe totdat er veel mannen in het huis waren. Een van hen zei: 'Wat is er met Malik? Ik zie hem niet.' Een ander antwoordde: 'Dat is een huichelaar; hij houdt niet van Allah en Zijn Boodschapper.' De Boodschapper van Allah ﷺ zei daarop: 'Zeg dat niet. Zie je dan niet dat hij "La ilaha illallah" heeft gezegd, waarmee hij het Aangezicht van Allah zoekt?' De man antwoordde: 'Allah en Zijn Boodschapper weten het beter, maar bij Allah, wij zien zijn genegenheid en gesprekken alleen met de huichelaars.' De Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'Voorwaar, Allah heeft het Vuur verboden voor degene die "La ilaha illallah" zegt, waarmee hij het Aangezicht van Allah zoekt.'" Mahmoed vervolgde: "Ik vertelde deze overlevering aan een groep mensen, waaronder Aboe Ayyoeb, de metgezel van de Boodschapper van Allah ﷺ, tijdens de veldtocht waarin hij stierf en waarbij Yazid ibn Moe'awiya hun leider was in het land van de Romeinen. Aboe Ayyoeb ontkende dit echter en zei: 'Bij Allah, ik denk niet dat de Boodschapper van Allah ﷺ ooit heeft gezegd wat jij beweert.' Dit raakte mij diep en ik beloofde Allah dat als Hij mij veilig uit die veldtocht liet terugkeren, ik Itban ibn Malik zou vragen naar deze overlevering, mits hij nog leefde in de moskee van zijn volk. Na mijn terugkeer trok ik de ihram aan voor de hadj of oemra en reisde verder totdat ik Medina bereikte. Ik ging naar Banu Salim en trof Itban aan als een oude, blinde man die zijn volk voorging in het gebed. Toen hij het gebed beëindigde met de Taslim, groette ik hem en maakte mezelf bekend. Vervolgens vroeg ik hem naar die overlevering en hij vertelde het mij precies zoals hij het de eerste keer had overgeleverd."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Een oprechte geloofsbelijdenis beschermt tegen het Vuur; oordeel niet licht over anderen.
Itban ibn Malik vroeg de Profeet ﷺ om in zijn huis te bidden, omdat zijn zwakke gezichtsvermogen en een bij regen overstroomde vallei het moeilijk maakten zijn volk te bereiken. Na het gebed werd een afwezige man een huichelaar genoemd; de Profeet ﷺ verbood dit stellige oordeel en wees op diens geloofsbelijdenis.
Er is geen god die het recht heeft aanbeden te worden behalve Allah.
Een daad oprecht verrichten om Allahs welbehagen te verkrijgen.
Een gerecht dat in de overlevering voor de Profeet ﷺ werd bereid.
Geleerden leiden hieruit af dat de geloofsbelijdenis bescherming tegen het Vuur inhoudt wanneer zij oprecht wordt uitgesproken; de tekst mag niet los worden gezien van oprecht geloof en de verplichtingen ervan. De overlevering waarschuwt ook tegen het zonder doorslaggevend bewijs bestempelen van iemand als huichelaar: mensen beoordelen wat zichtbaar is, terwijl Allah weet wat er in harten leeft. Verder toont het gebed thuis van de Profeet ﷺ dat een gebedsplek in een huis kan worden ingericht en dat een bezoeker de gastheer kan vragen waar hij zal bidden.
- Spreek geen oordeel over iemands geloof uit op basis van vermoedens of diens gezelschap alleen.
- Vernieuw je intentie bij aanbidding en zoek daarmee Allahs welbehagen.
- Maak gebed praktisch toegankelijk: vraag om passende hulp wanneer gezondheid of omstandigheden het samenkomen bemoeilijken.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering bevat eveneens het verhaal van Mahmoed ibn ar-Rabi' en Itban ibn Malik en helpt de context van dit verslag te herkennen.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Deze hadith benadrukt dat daden naar hun intenties worden beoordeeld, wat aansluit bij het oprecht zoeken van Allahs welbehagen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.