Nachtgebed · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 1185

Overgeleverd door Mahmud ibn al-Rabi. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Nachtgebed
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Mahmud ibn al-Rabi

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ‏.‏ فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَأَفْعَلُ ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏‏.‏ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ‏.‏ فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ‏.‏

Vertaling

Mahmoed ibn ar-Rabi' al-Ansari verhaalde: Ik herinner mij de Boodschapper van Allah ﷺ en ik herinner mij een mondvol water dat hij in mijn gezicht spoot, genomen uit een put die in ons huis was. Mahmoed zei dat hij Itban ibn Malik had horen zeggen – en hij was een van degenen die met de Boodschapper van Allah ﷺ bij Badr aanwezig waren:

"Ik leidde mijn volk in het gebed bij Banu Salim, maar er lag een vallei tussen mij en hen. Wanneer het regende, stroomde deze vallei en werd het voor mij moeilijk om over te steken naar hun moskee. Dus ging ik naar de Boodschapper van Allah ﷺ en zei tegen hem: 'Mijn gezichtsvermogen is zwak geworden en de vallei tussen mij en mijn volk stroomt wanneer het regent, waardoor het voor mij moeilijk wordt om over te steken. Ik zou graag willen dat u naar mijn huis komt en op een bepaalde plek bidt, zodat ik die plek als gebedsplaats kan nemen.' De Boodschapper van Allah ﷺ antwoordde: 'Dat zal ik doen.' De volgende ochtend, toen de dag al gevorderd was, kwamen de Boodschapper van Allah ﷺ en Aboe Bakr – moge Allah tevreden met hem zijn – bij mij aan. De Boodschapper van Allah ﷺ vroeg toestemming om binnen te komen en ik gaf hem die. Hij ging niet zitten voordat hij vroeg: 'Waar in uw huis wilt u dat ik bid?' Ik wees hem de plek waar ik wilde dat hij zou bidden. Daarop stond de Boodschapper van Allah ﷺ op, sprak de Takbir uit en wij vormden rijen achter hem. Hij bad twee raka'at en beëindigde het gebed met de Taslim, en wij deden hetzelfde toen hij de Taslim uitsprak. Vervolgens hield ik hem vast voor een maaltijd van khazir die voor hem bereid was. Toen de mensen van het huis hoorden dat de Boodschapper van Allah ﷺ in mijn huis was, stroomden mannen toe totdat het huis vol was. Een man van hen vroeg: 'Wat is er met Malik? Ik zie hem niet.' Een ander antwoordde: 'Dat is een huichelaar; hij houdt niet van Allah en Zijn Boodschapper.' De Boodschapper van Allah ﷺ zei daarop: 'Zeg dat niet. Heb je niet gezien dat hij heeft gezegd: "Er is geen god dan Allah", waarmee hij het aangezicht van Allah zoekt?' De man antwoordde: 'Allah en Zijn Boodschapper weten het beter. Maar bij Allah, wij zien zijn genegenheid en gesprekken alleen met de huichelaars.' De Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'Voorwaar, Allah heeft het Hellevuur verboden voor degene die zegt: "Er is geen god dan Allah", en daarmee het aangezicht van Allah zoekt.'" Mahmoed vervolgde: "Ik vertelde deze overlevering aan een groep mensen, waaronder Aboe Ayyoeb, de metgezel van de Boodschapper van Allah ﷺ, tijdens de veldtocht waarin hij stierf en waarbij Yazid ibn Moe'awiya hun leider was in het land van de Romeinen. Aboe Ayyoeb verwierp mijn verhaal en zei: 'Bij Allah, ik denk niet dat de Boodschapper van Allah ﷺ ooit heeft gezegd wat jij beweert.' Dit raakte mij diep en ik beloofde Allah dat als Hij mij veilig liet terugkeren van deze veldtocht, ik Itban ibn Malik zou vragen naar deze overlevering, mits hij nog leefde in de moskee van zijn volk. Na mijn terugkeer nam ik de ihram aan voor de Hadj of Oemra en reisde verder tot ik Medina bereikte. Ik ging naar Banu Salim en trof Itban aan als een oude, blinde man die zijn volk voorging in het gebed. Toen hij het gebed beëindigde met de Taslim, groette ik hem en maakte mezelf bekend. Vervolgens vroeg ik hem naar die overlevering, en hij vertelde het mij precies zoals hij het de eerste keer had verteld.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

De Profeet ﷺ bad thuis en waarschuwde tegen ongegronde verdenking.

Achtergrond & aanleiding

Itban ibn Malik werd door zwak zicht en een bij regen overstroomde vallei gehinderd om zijn gemeenschap te leiden. Hij vroeg de Profeet ﷺ thuis te bidden op een plek die hij als gebedsplaats kon gebruiken. Later bevestigde Itban het verhaal aan Mahmoed ibn ar-Rabi'.

Moeilijke woorden uitgelegd
Takbir

Het zeggen van ‘Allahu akbar’ aan het begin van het gebed.

Taslim

De afsluitende begroeting waarmee het gebed wordt beëindigd.

Khazir

Een gerecht van gerstemeel en vleesbouillon.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden hieruit af dat een gebed thuis geldig is en dat iemand een vaste gebedsplek in zijn woning mag inrichten. De Profeet ﷺ bad twee raka'at en liet de aanwezigen achter hem in rijen staan. Ook benadrukt het verhaal dat men niet lichtvaardig iemand van hypocrisie mag beschuldigen: een uitgesproken geloofsgetuigenis moet serieus worden genomen, terwijl de oprechtheid uiteindelijk bij Allah bekend is. De geleerden plaatsen de belofte van bescherming tegen het Vuur bij het oprecht zoeken van Allah's aangezicht; zij lezen haar niet als vrijbrief om geloof zonder oprechtheid te belijden.

Lessen voor vandaag
  1. Richt thuis een schone, vaste plek in waar je rustig kunt bidden.
  2. Beschuldig niemand van hypocrisie op basis van vermoedens; spreek over wat je weet en laat het innerlijk oordeel aan Allah.
  3. Houd je gebed oprecht gericht op Allah, ook wanneer anderen je geloof beoordelen.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.