Sahih al-Bukhari, hadith 2750
Overgeleverd door Hakim ibn Hizam. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Hakim ibn Hizam
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ لِي " يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ". قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا. فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ. فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ رَحِمَهُ اللَّهُ.
Mohammed ibn Yusuf heeft ons overgeleverd, Al-Awza'i heeft ons overgeleverd, van Az-Zuhri, van Sa'id ibn Al-Musayyib en Urwa ibn Az-Zubair, dat Hakim ibn Hizam (moge Allah tevreden met hem zijn) zei:
"Ik vroeg de Boodschapper van Allah ﷺ om iets en hij gaf het mij. Vervolgens vroeg ik hem opnieuw en hij gaf het mij weer. Toen zei hij tegen mij: 'O Hakim, voorwaar, dit bezit is groen en zoet. Wie het neemt met een vrijgevige ziel, wordt erin gezegend, maar wie het neemt met een begerige ziel, wordt er niet in gezegend en is als iemand die eet maar nooit verzadigd raakt. De bovenste hand is beter dan de onderste hand.'" Hakim zei: "Ik zei toen: 'O Boodschapper van Allah, bij Hem Die u met de Waarheid heeft gezonden, ik zal na u niemand meer om iets vragen totdat ik deze wereld verlaat.'" Abu Bakr riep Hakim vervolgens om hem een gift te geven, maar hij weigerde iets van hem aan te nemen. Daarna riep Umar hem om hem iets te geven, maar ook dat weigerde hij. Umar zei toen: "O moslims, ik bied hem zijn rechtmatige aandeel aan dat Allah voor hem heeft bepaald uit deze buit, maar hij weigert het aan te nemen." Zo nam Hakim na de Profeet ﷺ niets meer van iemand aan totdat hij stierf; moge Allah hem genadig zijn.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Gezegend bezit vraagt om tevredenheid; geven is beter dan begerig nemen.
Een beeldspraak voor bezit dat aantrekkelijk en verleidelijk kan zijn.
Bezittingen aannemen zonder gretigheid en met innerlijke tevredenheid.
De hand die geeft; de onderste hand is de hand die ontvangt.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat bezit op zichzelf niet verkeerd is, maar dat hebzucht de zegen ervan kan wegnemen. De hadith prijst zelfbeheersing en onafhankelijkheid, zonder een rechtmatig aandeel uit de publieke middelen als verboden te bestempelen: Umar noemt Hakims aandeel immers zijn recht. Geven wordt als deugd boven ontvangen geplaatst, maar dat vormt geen algemene afkeuring van wie rechtmatig hulp aanvaardt.
- Neem hulp of bezit aan zonder hebzucht en wees dankbaar voor wat je krijgt.
- Oefen je erin om binnen je mogelijkheden te geven, ook al is het maar een klein bedrag.
- Vraag alleen om hulp wanneer je die nodig hebt en wijs een rechtmatig aandeel niet af uit trots.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering uit hetzelfde hoofdstuk onderstreept geduld en terughoudendheid bij het vragen en ontvangen van bezit.
Sahih al-Bukhari · #2749 (Sahih)Deze sahih-overlevering behandelt eveneens de omgang met vermogen en vult de aansporing tot tevredenheid aan.
Sahih al-Bukhari · #2751 (Sahih)Deze overlevering sluit aan bij de voorkeur voor geven en de aansporing om niet begerig naar bezit te verlangen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.