Sahih al-Bukhari, hadith 3093
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar de Profeet ﷺ
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullahvertelde het aan al‑Bukhariعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Salihصَالِحٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 6De Boodschapper van Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا، مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ. فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ، فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ. قَالَتْ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكٍ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ، فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ، وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْمَلُ بِهِ إِلاَّ عَمِلْتُ بِهِ، فَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ. فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ، فَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكٌ فَأَمْسَكَهَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ، وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الأَمْرَ. قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ اعْتَرَاكَ افْتَعَلْتَ مِنْ عَرَوْتُهُ فَأَصَبْتُهُ وَمِنْهُ يَعْرُوهُ وَاعْتَرَانِي
Abd al-Aziz ibn Abd Allah heeft ons overgeleverd, Ibrahim ibn Sa'd heeft ons overgeleverd, van Salih, van Ibn Shihab, die zei: Urwa ibn al-Zubayr heeft mij bericht dat Aisha, de Moeder der Gelovigen – moge Allah tevreden met haar zijn – hem heeft verteld dat Fatima – vrede zij met haar –, de dochter van de Boodschapper van Allah ﷺ, na het overlijden van de Boodschapper van Allah ﷺ aan Abu Bakr as-Siddiq vroeg om haar erfdeel toe te delen van wat de Boodschapper van Allah ﷺ had nagelaten van de buit die Allah hem had geschonken. Abu Bakr zei tegen haar:
"De Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezegd: 'Wij laten geen erfdeel na; wat wij nalaten is sadaqa.'" Daarop werd Fatima, de dochter van de Boodschapper van Allah ﷺ, boos en verbrak het contact met Abu Bakr; zij bleef hem mijden tot aan haar eigen overlijden. Zij leefde nog zes maanden na het heengaan van de Boodschapper van Allah ﷺ. Aisha zei verder dat Fatima Abu Bakr bleef vragen naar haar aandeel in wat de Boodschapper van Allah ﷺ had nagelaten van Khaybar, Fadak en zijn sadaqa in Medina, maar Abu Bakr weigerde dit aan haar te geven en zei: "Ik zal niets nalaten van wat de Boodschapper van Allah ﷺ placht te doen, zonder dat ik het ook doe, want ik vrees dat als ik iets van zijn praktijk zou verlaten, ik zou afdwalen." Wat betreft zijn sadaqa in Medina: Umar droeg deze later over aan Ali en Abbas. Maar Khaybar en Fadak hield Umar onder zijn beheer en zei: "Dit zijn de sadaqa-eigendommen van de Boodschapper van Allah ﷺ, die bestemd waren voor zijn behoeften en onverwachte uitgaven, en het beheer ervan berust bij degene die het gezag uitoefent." Az-Zuhri zei: "En zo is het tot op de dag van vandaag gebleven." Abu Abd Allah zei: "Het woord 'i'taraka' is afgeleid van 'fa'alta', van 'arawtuhu' (ik trof hem), en daarvan komt ook 'ya'ruhu' en 'i'tarani'."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Profetische nalatenschap bleef sadaqa en werd niet als erfdeel verdeeld.
Na het overlijden van de Profeet ﷺ vroeg Fatima Abu Bakr om haar aandeel in de goederen van Khaybar, Fadak en Medina. Abu Bakr beriep zich op de uitspraak dat profeten geen erfdeel nalaten en hield vast aan de manier waarop de Profeet ﷺ deze goederen beheerde.
Goederen die aan de moslimgemeenschap toevielen zonder dat er een veldslag voor nodig was.
Een liefdadige bestemming; hier gaat het om goederen die niet als privé-erfenis worden verdeeld.
Het vijfde deel van bepaalde oorlogsbuit dat volgens de islamitische regels een bijzondere bestemming heeft.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat profeten geen persoonlijk bezit als erfdeel aan hun familie nalaten; wat zij achterlaten blijft bestemd voor liefdadigheid en gemeenschappelijk beheer. Abu Bakr zag het als zijn plicht de praktijk van de Profeet ﷺ te bewaren, terwijl het beheer van de goederen bij het gezag bleef. De wetscholen bespreken de toepassing van deze regel binnen de bredere regels voor profetisch bezit en publieke middelen.
- Leg bij een meningsverschil over bezit eerst de relevante religieuze regel en betrouwbare bronnen op tafel.
- Beheerders van gemeenschappelijke middelen moeten hun besluiten zorgvuldig verantwoorden en trouw blijven aan geldende afspraken.
- Bespreek gevoelige familiegeschillen met respect, ook wanneer betrokkenen de regels verschillend ervaren.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.