Sahih al-Bukhari, hadith 3092
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar de Profeet ﷺ
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullahvertelde het aan al‑Bukhariعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Salihصَالِحٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 6De Boodschapper van Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا، مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ. فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ، فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ. قَالَتْ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكٍ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ، فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ، وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْمَلُ بِهِ إِلاَّ عَمِلْتُ بِهِ، فَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ. فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ، فَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكٌ فَأَمْسَكَهَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ، وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الأَمْرَ. قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ اعْتَرَاكَ افْتَعَلْتَ مِنْ عَرَوْتُهُ فَأَصَبْتُهُ وَمِنْهُ يَعْرُوهُ وَاعْتَرَانِي
Abd al-Aziz ibn Abd Allah heeft ons overgeleverd, Ibrahim ibn Sa'd heeft ons overgeleverd, van Salih, van Ibn Shihab, die zei: Urwa ibn al-Zubayr informeerde mij dat Aisha, de Moeder der Gelovigen – moge Allah tevreden met haar zijn – hem vertelde dat Fatima – vrede zij met haar –, de dochter van de Boodschapper van Allah ﷺ, na het overlijden van de Boodschapper van Allah ﷺ Abu Bakr as-Siddiq vroeg om haar erfdeel toe te delen van wat de Boodschapper van Allah ﷺ had nagelaten van de fai (oorlogsbuit zonder strijd) die Allah hem had geschonken. Abu Bakr antwoordde haar:
"De Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezegd: 'Wij laten geen erfdeel na; wat wij nalaten is sadaqa (liefdadigheid).'" Hierop werd Fatima, de dochter van de Boodschapper van Allah ﷺ, boos en verbrak het contact met Abu Bakr; zij bleef hem mijden tot aan haar eigen overlijden. Zij leefde nog zes maanden na het heengaan van de Boodschapper van Allah ﷺ. Aisha voegde eraan toe dat Fatima Abu Bakr bleef vragen naar haar aandeel in wat de Boodschapper van Allah ﷺ had nagelaten van Khaybar, Fadak en zijn sadaqa-eigendommen in Medina, maar Abu Bakr weigerde dit en zei: "Ik zal niets nalaten van wat de Boodschapper van Allah ﷺ placht te doen, of ik moet het ook doen; want ik vrees dat als ik iets van zijn praktijk zou verlaten, ik zou afdwalen." Wat betreft zijn sadaqa-eigendommen in Medina: Umar droeg deze later over aan Ali en Abbas. Maar Khaybar en Fadak behield Umar onder zijn beheer en zei: "Dit zijn de sadaqa-eigendommen van de Boodschapper van Allah ﷺ, bestemd voor zijn rechten en onverwachte behoeften; hun beheer berust bij degene die het gezag uitoefent." Az-Zuhri zei: "En zo is het tot op de dag van vandaag gebleven." Abu Abd Allah merkte op: "'A'taraka' is afgeleid van 'ifta'ala', van 'arawtuhu' (ik trof hem), en daarvan komt 'ya'ruhu' en 'a'tarani'."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Profetische nalatenschap blijft sadaqa en wordt niet als erfdeel verdeeld.
Na het overlijden van de Profeet ﷺ vroeg Fatima Abu Bakr om haar aandeel in de bezittingen die de Profeet ﷺ had nagelaten. Abu Bakr beriep zich op de uitspraak dat profeten geen erfgoed nalaten en dat wat zij nalaten sadaqa is.
Bezittingen die zonder strijd aan de moslimgemeenschap toevielen.
Liefdadigheid of bezit dat voor goede doelen en publieke behoeften wordt bestemd.
Een landgoed dat in de tijd van de Profeet ﷺ onder zijn beheer viel.
Klassieke geleerden leiden uit de overlevering af dat profeten geen persoonlijk erfgoed nalaten: hun achtergelaten bezit blijft bestemd voor liefdadigheid en publieke behoeften. Abu Bakr zag het als zijn plicht de praktijk van de Profeet ﷺ voort te zetten. Geleerden bespreken daarbij hoe het beheer en de besteding van zulke bezittingen moeten worden geregeld; de overlevering beschrijft dat het bestuur dit beheer op zich nam. Zij erkennen ook dat Fatima en Abu Bakr van mening verschilden over de toepassing, zonder dat dit hun eer en status wegneemt.
- Beheer publieke of liefdadigheidsbezittingen zorgvuldig en besteed ze aan de doelen waarvoor ze bestemd zijn.
- Baseer religieuze beslissingen op betrouwbare kennis en wees terughoudend met het verlaten van de profetische praktijk.
- Bespreek meningsverschillen met respect, ook wanneer familieleden of gezaghebbende personen erbij betrokken zijn.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.