Deugden van de Ansar · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 3936

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Deugden van de Ansar
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ مَرَضٍ أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ يَا سَعْدُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ ذُرِّيَّتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ ‏"‏ أَنْ تَذَرَ ذُرِّيَّتَكَ، وَلَسْتَ بِنَافِقٍ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ آجَرَكَ اللَّهُ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ ‏"‏ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ ‏"‏‏.‏

Vertaling

Yahya ibn Qaza'a heeft ons overgeleverd, Ibrahim heeft ons overgeleverd, van Az-Zuhri, van Amir ibn Sa'd ibn Malik, van zijn vader, die zei: De Profeet ﷺ bezocht mij in het jaar van de Afscheidsbedevaart toen ik ziek was en op sterven lag. Ik zei: 'O Boodschapper van Allah, mijn pijn is zo erg als u ziet, en ik ben een vermogend man met slechts één dochter als erfgenaam. Zal ik twee derde van mijn bezit als liefdadigheid weggeven?' Hij zei: 'Nee.' Ik vroeg: 'Zal ik dan de helft weggeven?' Hij antwoordde: 'Een derde, o Sa'd, en zelfs een derde is veel. Het is beter voor jou om je nageslacht rijk achter te laten dan arm, zodat ze niet hoeven te bedelen bij mensen.' Ahmad ibn Yunus voegde toe via Ibrahim: 'Om je nageslacht achter te laten; en elke uitgave die je doet waarmee je het welbehagen van Allah zoekt, zal door Allah beloond worden, zelfs het hapje voedsel dat je in de mond van je vrouw stopt.' Ik zei: 'O Boodschapper van Allah, zal ik achterblijven na mijn metgezellen?' Hij antwoordde: 'Als je achterblijft en werken verricht waarmee je het welbehagen van Allah zoekt, zul je daardoor in rang en status verhoogd worden. Misschien blijf je wel langer leven zodat sommige mensen baat bij je hebben en anderen schade ondervinden. O Allah, voltooi de migratie van mijn metgezellen en laat hen niet terugkeren op hun schreden. Maar de ongelukkige Sa'd ibn Khawlah...' De Boodschapper van Allah ﷺ betreurde het dat hij in Mekka overleed. Ahmad ibn Yunus en Musa zeiden via Ibrahim: 'Om je erfgenamen achter te laten.'

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Een erfenisplanning begrenst liefdadigheid en beschermt nabestaanden tegen armoede.

Achtergrond & aanleiding

Tijdens de Afscheidsbedevaart bezocht de Profeet ﷺ Sa'd ibn Abi Waqqas, die ernstig ziek was en vroeg hoeveel van zijn bezit hij aan liefdadigheid mocht nalaten.

Moeilijke woorden uitgelegd
Afscheidsbedevaart

De laatste bedevaart die de Profeet ﷺ verrichtte, in het tiende jaar na de hidjra.

een derde

Het hoogste deel van de nalatenschap dat iemand volgens dit advies als legaat mag bestemmen; de overige erfenis valt toe aan de rechthebbende erfgenamen.

welbehagen van Allah

Allahs tevredenheid, die iemand zoekt door een handeling oprecht voor Hem te verrichten.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden hieruit af dat een legaat aan liefdadigheid niet meer dan een derde van de nalatenschap behoort te bedragen wanneer er erfgenamen zijn; minder is beter als de erfgenamen zorg nodig hebben. De vier soennitische wetscholen erkennen deze grens in hun regels over testamentaire legaten. De hadith leert ook dat voorzien in het onderhoud van gezin en echtgenote beloning oplevert wanneer dit met een oprechte intentie gebeurt. De uitspraak gaat over een legaat na overlijden en heft de vastgestelde erfaandelen niet op.

Lessen voor vandaag
  1. Maak een testament dat rekening houdt met de wettelijke erfaandelen en beperk een liefdadigheidslegaat tot maximaal een derde.
  2. Weeg bij financiële planning ook de behoeften van je nabestaanden mee en voorkom dat zij na jouw overlijden van anderen afhankelijk worden.
  3. Geef je gezin met een oprechte intentie te eten en te onderhouden; ook zulke dagelijkse uitgaven kunnen beloning opleveren.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.