Veldtochten van de Profeet ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 4037

Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Veldtochten van de Profeet ﷺ
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ لِكَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ فَإِنَّهُ قَدْ آذَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُحِبُّ أَنْ أَقْتُلَهُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأْذَنْ لِي أَنْ أَقُولَ شَيْئًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏‏.‏ فَأَتَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ قَدْ سَأَلَنَا صَدَقَةً، وَإِنَّهُ قَدْ عَنَّانَا، وَإِنِّي قَدْ أَتَيْتُكَ أَسْتَسْلِفُكَ‏.‏ قَالَ وَأَيْضًا وَاللَّهِ لَتَمَلُّنَّهُ قَالَ إِنَّا قَدِ اتَّبَعْنَاهُ فَلاَ نُحِبُّ أَنْ نَدَعَهُ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَى أَىِّ شَىْءٍ يَصِيرُ شَأْنُهُ، وَقَدْ أَرَدْنَا أَنْ تُسْلِفَنَا وَسْقًا، أَوْ وَسْقَيْنِ ـ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو غَيْرَ مَرَّةٍ، فَلَمْ يَذْكُرْ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ أَوْ فَقُلْتُ لَهُ فِيهِ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ فَقَالَ أُرَى فِيهِ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ ـ فَقَالَ نَعَمِ ارْهَنُونِي‏.‏ قَالُوا أَىَّ شَىْءٍ تُرِيدُ قَالَ فَارْهَنُونِي نِسَاءَكُمْ‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَرْهَنُكَ نِسَاءَنَا وَأَنْتَ أَجْمَلُ الْعَرَبِ قَالَ فَارْهَنُونِي أَبْنَاءَكُمْ‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَرْهَنُكَ أَبْنَاءَنَا فَيُسَبُّ أَحَدُهُمْ، فَيُقَالُ رُهِنَ بِوَسْقٍ أَوْ وَسْقَيْنِ‏.‏ هَذَا عَارٌ عَلَيْنَا، وَلَكِنَّا نَرْهَنُكَ اللأْمَةَ ـ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي السِّلاَحَ ـ فَوَاعَدَهُ أَنْ يَأْتِيَهُ، فَجَاءَهُ لَيْلاً وَمَعَهُ أَبُو نَائِلَةَ وَهْوَ أَخُو كَعْبٍ مِنَ الرَّضَاعَةِ، فَدَعَاهُمْ إِلَى الْحِصْنِ، فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ فَقَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَيْنَ تَخْرُجُ هَذِهِ السَّاعَةَ فَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ، وَأَخِي أَبُو نَائِلَةَ ـ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَتْ أَسْمَعُ صَوْتًا كَأَنَّهُ يَقْطُرُ مِنْهُ الدَّمُ‏.‏ قَالَ إِنَّمَا هُوَ أَخِي مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ وَرَضِيعِي أَبُو نَائِلَةَ ـ إِنَّ الْكَرِيمَ لَوْ دُعِيَ إِلَى طَعْنَةٍ بِلَيْلٍ لأَجَابَ قَالَ وَيُدْخِلُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ مَعَهُ رَجُلَيْنِ ـ قِيلَ لِسُفْيَانَ سَمَّاهُمْ عَمْرٌو قَالَ سَمَّى بَعْضَهُمْ قَالَ عَمْرٌو جَاءَ مَعَهُ بِرَجُلَيْنِ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو أَبُو عَبْسِ بْنُ جَبْرٍ، وَالْحَارِثُ بْنُ أَوْسٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ عَمْرٌو وَجَاءَ مَعَهُ بِرَجُلَيْنِ ـ فَقَالَ إِذَا مَا جَاءَ فَإِنِّي قَائِلٌ بِشَعَرِهِ فَأَشَمُّهُ، فَإِذَا رَأَيْتُمُونِي اسْتَمْكَنْتُ مِنْ رَأْسِهِ فَدُونَكُمْ فَاضْرِبُوهُ‏.‏ وَقَالَ مَرَّةً ثُمَّ أُشِمُّكُمْ‏.‏ فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ مُتَوَشِّحًا وَهْوَ يَنْفَحُ مِنْهُ رِيحُ الطِّيبِ، فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ رِيحًا ـ أَىْ أَطْيَبَ ـ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَ عِنْدِي أَعْطَرُ نِسَاءِ الْعَرَبِ وَأَكْمَلُ الْعَرَبِ قَالَ عَمْرٌو فَقَالَ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَشَمَّ رَأْسَكَ قَالَ نَعَمْ، فَشَمَّهُ، ثُمَّ أَشَمَّ أَصْحَابَهُ ثُمَّ قَالَ أَتَأْذَنُ لِي قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَلَمَّا اسْتَمْكَنَ مِنْهُ قَالَ دُونَكُمْ‏.‏ فَقَتَلُوهُ ثُمَّ أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ‏.‏

Vertaling

Aan ons heeft Ali ibn Abdallah overgeleverd, aan ons heeft Soefyan overgeleverd. Amr zei: Ik hoorde Djabir ibn Abdallah – moge Allah tevreden met hen beiden zijn – zeggen: De Boodschapper van Allah ﷺ zei:

"Wie is bereid Ka'b ibn al-Asjraf te doden? Want hij heeft Allah en Zijn Boodschapper gekrenkt." Daarop stond Mohammed ibn Maslama op en zei: "O Boodschapper van Allah, wilt u dat ik hem dood?" Hij antwoordde: "Ja." Hij zei: "Sta mij dan toe iets te zeggen (om hem te misleiden)." Hij antwoordde: "Zeg het maar." Mohammed ibn Maslama ging naar Ka'b en zei: "Deze man (Mohammed) vraagt ons om sadaqa en heeft ons in moeilijkheden gebracht; ik kom nu bij jou om iets van je te lenen." Ka'b zei: "Bij Allah, jullie zullen nog genoeg van hem krijgen!" Mohammed ibn Maslama antwoordde: "Wij zijn hem gevolgd en willen hem niet verlaten totdat we zien hoe zijn zaak eindigt. Wij willen graag een wasq of twee van je lenen." (Amr heeft dit meerdere keren overgeleverd zonder steeds 'een wasq of twee' te noemen; toen ik hem daarover vroeg, zei hij: "Ik meen dat het een wasq of twee was.") Ka'b zei: "Goed, geef mij dan onderpand." Zij vroegen: "Wat wil je als onderpand?" Hij zei: "Geef mij jullie vrouwen als onderpand." Zij antwoordden: "Hoe kunnen wij onze vrouwen aan jou verpanden terwijl jij de knapste van de Arabieren bent?" Hij zei: "Geef mij dan jullie zonen als onderpand." Zij zeiden: "Hoe kunnen wij onze zonen verpanden? Dan zou een van hen beledigd worden en zou er gezegd worden: 'Hij is verpand voor een wasq of twee.' Dat is een schande voor ons. Maar wij geven je al-lama als onderpand." (Soefyan legde uit: dit betekent wapens.) Zij spraken met hem af dat zij terug zouden komen. 's Nachts kwam Mohammed ibn Maslama bij hem, samen met Abu Na'ila, de zoogbroeder van Ka'b. Ka'b nodigde hen uit naar zijn fort en daalde naar hen af. Zijn vrouw vroeg hem: "Waar ga je heen op dit tijdstip?" Hij antwoordde: "Het zijn slechts Mohammed ibn Maslama en mijn broeder Abu Na'ila." (Een andere overleveraar dan Amr zei dat zij opmerkte: "Ik hoor een stem alsof er bloed uit druipt." Hij antwoordde: "Het zijn slechts mijn broeder Mohammed ibn Maslama en mijn zoogbroeder Abu Na'ila. Een edel man beantwoordt een oproep in de nacht, zelfs als die tot zijn dood leidt.") Mohammed ibn Maslama had twee mannen meegebracht. (Tegen Soefyan werd gezegd: "Heeft Amr hun namen genoemd?" Hij antwoordde: "Hij noemde sommigen." Amr zei: "Hij bracht twee mannen mee." Een ander dan Amr noemde: Abu Abs ibn Djabr, al-Harith ibn Aws en Abbad ibn Bisjr. Amr zei echter: "Hij bracht twee mannen mee.") Mohammed ibn Maslama zei tegen hen: "Wanneer hij komt, zal ik zijn haar vastpakken en eraan ruiken. Als jullie zien dat ik zijn hoofd stevig vastheb, sla dan toe." Een andere keer zei hij: "Dan zal ik jullie laten ruiken." Ka'b daalde naar hen af, gehuld in zijn mantel en geurend naar parfum. Mohammed ibn Maslama zei: "Ik heb vandaag nog nooit zo'n heerlijke geur geroken." (Een ander dan Amr vermeldde dat Ka'b zei: "Ik heb de meest welriekende en volmaakte vrouwen van de Arabieren bij mij." Amr vervolgde:) Mohammed ibn Maslama vroeg: "Mag ik aan uw hoofd ruiken?" Ka'b antwoordde: "Ja." Hij rook eraan en liet ook zijn metgezellen eraan ruiken. Vervolgens vroeg hij: "Mag ik nogmaals ruiken?" Ka'b zei: "Ja." Toen hij hem stevig vasthad, riep hij: "Nu! Sla toe!" Zij doodden hem en gingen vervolgens naar de Profeet ﷺ om hem daarvan op de hoogte te stellen.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

De Profeet ﷺ gaf toestemming voor een gerichte actie tegen Kaʿb ibn al-Ashraf.

Achtergrond & aanleiding

De Profeet ﷺ vroeg wie Kaʿb ibn al-Ashraf wilde doden, omdat hij volgens de overlevering Allah en Zijn Boodschapper had gekrenkt. Mohammed ibn Maslama vroeg toestemming en voerde de opdracht uit met metgezellen.

Moeilijke woorden uitgelegd
wasq

Een oude maat voor landbouwproducten, doorgaans gebruikt voor een grote hoeveelheid voedsel.

onderpand

Iets dat als zekerheid wordt gegeven voor een lening; hier boden de mannen hun wapens aan.

zoogbroeder

Iemand met wie men door borstvoeding een familieband heeft.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden bespreken deze overlevering binnen de regels van oorlog en het gezag van de leider. Zij leiden eruit af dat een dergelijke dodelijke opdracht geen vrijbrief voor eigenrichting is: zij vond plaats met toestemming van de Profeet ﷺ en in een specifieke historische context. De geleerden bespreken ook dat misleidende woorden in een oorlogssituatie anders beoordeeld worden dan bedrog in gewone omgang; dit vormt geen algemene toestemming om mensen te misleiden of geweld te gebruiken.

Lessen voor vandaag
  1. Gebruik dit historische verslag niet als rechtvaardiging voor eigenrichting; geweld valt niet onder de bevoegdheid van individuen.
  2. Neem bij ernstige dreiging bescherming van de gemeenschap serieus en handel binnen wettig gezag en duidelijke verantwoordelijkheid.
  3. Beoordeel gebeurtenissen uit oorlogstijd in hun historische en juridische context, niet als algemene gedragsregels voor alledaagse situaties.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.