Sahih al-Bukhari, hadith 4241
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar de Profeet ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrvertelde het aan al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Aishaعَائِشَةَ
- 7De Boodschapper van Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ، وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ ". وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَهَجَرَتْهُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ، وَعَاشَتْ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلاً، وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا، وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنَ النَّاسِ وَجْهٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ، فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِعُ تِلْكَ الأَشْهُرَ، فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنِ ائْتِنَا، وَلاَ يَأْتِنَا أَحَدٌ مَعَكَ، كَرَاهِيَةً لِمَحْضَرِ عُمَرَ. فَقَالَ عُمَرُ لاَ وَاللَّهِ لاَ تَدْخُلُ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَيْتَهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي، وَاللَّهِ لآتِيَنَّهُمْ. فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ، فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا فَضْلَكَ، وَمَا أَعْطَاكَ، اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ، وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالأَمْرِ، وَكُنَّا نَرَى لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَصِيبًا. حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ، فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي، وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَمْوَالِ، فَلَمْ آلُ فِيهَا عَنِ الْخَيْرِ، وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلاَّ صَنَعْتُهُ. فَقَالَ عَلِيٌّ لأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ. فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ الظُّهْرَ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ، وَتَخَلُّفَهُ عَنِ الْبَيْعَةِ، وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ، وَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ، وَحَدَّثَ أَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ، وَلاَ إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ، وَلَكِنَّا نَرَى لَنَا فِي هَذَا الأَمْرِ نَصِيبًا، فَاسْتَبَدَّ عَلَيْنَا، فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا، فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ. وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا، حِينَ رَاجَعَ الأَمْرَ الْمَعْرُوفَ.
Yahya ibn Bukair heeft ons overgeleverd, Al-Layth heeft ons overgeleverd, van 'Uqail, van Ibn Shihab, van 'Urwa, van Aisha: Fatima – vrede zij met haar – de dochter van de Profeet ﷺ stuurde iemand naar Abu Bakr om hem te vragen naar haar erfenis van de Boodschapper van Allah ﷺ, namelijk wat Allah hem als buit had geschonken in Medina en Fadak, en wat overbleef van het vijfde deel van Khaybar. Abu Bakr zei echter:
"De Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezegd: 'Wij worden niet erfelijk opgevolgd; wat wij nalaten is sadaqa (liefdadigheid). De familie van Muhammad ﷺ mag slechts van dit bezit eten.'" En bij Allah, ik zal niets veranderen aan de status van de sadaqa van de Boodschapper van Allah ﷺ zoals die was tijdens zijn leven, en ik zal ermee handelen precies zoals de Boodschapper van Allah ﷺ deed." Zo weigerde Abu Bakr om iets daarvan aan Fatima te geven. Fatima werd daarop boos op Abu Bakr en verbrak het contact met hem; ze sprak niet meer met hem tot aan haar dood. Ze leefde nog zes maanden na het overlijden van de Profeet ﷺ. Toen zij stierf, begroef haar echtgenoot Ali haar 's nachts zonder Abu Bakr daarvan op de hoogte te stellen, en hij verrichtte zelf het dodengebed voor haar. Zolang Fatima leefde, genoot Ali veel aanzien onder de mensen, maar na haar dood merkte Ali een verandering in hun houding jegens hem. Daarom zocht Ali verzoening met Abu Bakr en wilde hem trouw zweren; hij had gedurende die maanden geen eed van trouw afgelegd. Ali stuurde iemand naar Abu Bakr met de boodschap: "Kom naar ons, maar laat niemand met je meekomen," omdat hij de aanwezigheid van Umar niet wenste. Umar zei echter: "Nee, bij Allah, je zult niet alleen bij hen naar binnen gaan!" Abu Bakr antwoordde: "Wat denk je dat ze mij zullen aandoen? Bij Allah, ik zal zeker naar hen toe gaan." Abu Bakr ging dus bij hen naar binnen, waarna Ali de getuigenis uitsprak en zei: "Wij erkennen uw voortreffelijkheid en wat Allah u heeft gegeven, en wij benijden u niet om het goede dat Allah u heeft geschonken. Maar u hebt ons buitengesloten bij de besluitvorming over het leiderschap, terwijl wij meenden recht te hebben op een aandeel daarin vanwege onze nauwe verwantschap met de Boodschapper van Allah ﷺ." Hierop vulden de ogen van Abu Bakr zich met tranen. Toen Abu Bakr sprak, zei hij: "Bij Hem in Wiens Hand mijn ziel is, het onderhouden van goede banden met de verwanten van de Boodschapper van Allah ﷺ is mij dierbaarder dan het onderhouden van banden met mijn eigen verwanten. Wat betreft het geschil dat tussen ons is ontstaan over deze bezittingen: ik heb niets nagelaten om het goede te doen, en ik heb geen enkele handelwijze die ik de Boodschapper van Allah ﷺ zag volgen, achterwege gelaten zonder die ook zelf toe te passen." Ali zei toen tegen Abu Bakr: "Vanmiddag beloof ik u trouw." Nadat Abu Bakr het middaggebed had verricht, beklom hij de preekstoel, sprak de getuigenis uit en vertelde over de zaak van Ali, zijn achterblijven bij de eed van trouw en het excuus dat hij had aangeboden. Vervolgens vroeg hij Allah om vergeving. Daarna stond Ali op, vroeg eveneens om vergeving, sprak de getuigenis uit, prees het recht van Abu Bakr en verklaarde dat zijn eerdere houding niet voortkwam uit afgunst jegens Abu Bakr of ontkenning van de gunst die Allah hem had verleend, maar dat zij meenden recht te hebben op een aandeel in deze zaak en zich gepasseerd voelden, waardoor er wrok in hun harten was ontstaan. De moslims waren hierover verheugd en zeiden: "Je hebt juist gehandeld." De moslims stonden weer positief tegenover Ali toen hij terugkeerde naar het algemeen aanvaarde standpunt.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Abu Bakr en Ali herstelden hun onderlinge band na een geschil over bezit en leiderschap.
De hadith beschrijft het geschil na het overlijden van de Profeet ﷺ over de nalatenschap en de leiding van de gemeenschap, en de verzoening tussen Abu Bakr en Ali.
Bezittingen die aan de moslimgemeenschap toevielen zonder een veldslag.
Liefdadig bezit dat volgens deze overlevering niet als gewone erfenis werd verdeeld.
Een vijfde deel van oorlogsbuit dat een bijzondere bestemming heeft.
Klassieke geleerden leiden uit de overlevering af dat de profeten geen gewone erfelijke nalatenschap achterlaten en dat hun bezit wordt beheerd volgens de overgeleverde richtlijnen. Abu Bakr handhaafde het beheer dat hij de Profeet ﷺ had zien toepassen; de familie van de Profeet ﷺ mocht van dat bezit eten. De geleerden bespreken daarnaast Ali’s bezwaar over inspraak en verwantschap als een afzonderlijk geschil over leiderschap. De ontmoeting en publieke toelichting tonen het belang van openheid, wederzijds respect en het herstellen van de gemeenschap.
- Leg bij een geschil over bezit de relevante afspraken en regels helder uit aan alle betrokkenen.
- Bespreek onenigheid rechtstreeks en met respect, en zoek actief naar verzoening.
- Maak bij leiderschapskwesties ruimte voor inspraak en herstel vertrouwen door zorgen openlijk te erkennen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze sahih-overlevering behandelt eveneens Fatima’s verzoek om het bezit van de Profeet ﷺ en Abu Bakrs toepassing van de uitspraak dat wat de profeten nalaten sadaqa is.
Sahih al-Bukhari · #4242 (Sahih)Deze overlevering in hetzelfde hoofdstuk biedt aanvullende context bij de aanspraken op het bezit dat de Profeet ﷺ achterliet.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.