Veldtochten van de Profeet ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 4409

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Veldtochten van de Profeet ﷺ
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ ـ هُوَ ابْنُ سَعْدٍ ـ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ، أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَفَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثِ قَالَ ‏"‏ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَلَسْتَ تُنْفِقُ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ آأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ‏.‏ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ رَثَى لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏

Vertaling

Aḥmad ibn Yūnus heeft ons overgeleverd, Ibrāhīm — dat is Ibn Sa‘d — heeft ons overgeleverd, Ibn Shihāb heeft ons overgeleverd, van ‘Āmir ibn Sa‘d, van zijn vader, die zei: De Profeet ﷺ bezocht mij tijdens de Afscheidsbedevaart toen ik ziek was en op het punt stond te sterven. Ik zei: ‘O Boodschapper van Allah, mijn ziekte is zo ernstig geworden als u ziet, en ik heb veel vermogen, maar niemand erft van mij behalve mijn enige dochter. Zal ik twee derde van mijn vermogen als liefdadigheid uitgeven?’ Hij antwoordde: ‘Nee.’ Ik vroeg: ‘Zal ik dan de helft uitgeven?’ Hij antwoordde: ‘Nee.’ Ik vroeg: ‘En een derde?’ Hij zei: ‘Een derde, en zelfs een derde is veel. Het is beter voor jou om je erfgenamen rijk achter te laten dan arm, zodat zij niet hoeven te bedelen bij de mensen. En wat je ook uitgeeft met de intentie het aangezicht van Allah te zoeken, je zult ervoor beloond worden, zelfs voor het hapje voedsel dat je in de mond van je vrouw legt.’ Ik vroeg: ‘O Boodschapper van Allah, zal ik na mijn metgezellen achterblijven?’ Hij antwoordde: ‘Als je achterblijft en een daad verricht waarmee je het aangezicht van Allah zoekt, zal dit je rang en status slechts verhogen. Misschien zul je langer leven zodat sommige mensen door jou bevoordeeld worden en anderen benadeeld. O Allah, voltooi de migratie van mijn metgezellen en laat hen niet op hun schreden terugkeren. Maar de arme Sa‘d ibn Khawla...’ De Boodschapper van Allah ﷺ betreurde het dat hij in Mekka was overleden.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Schenk vrijgevig, maar bescherm ook het welzijn van je erfgenamen.

Achtergrond & aanleiding

Sa‘d ibn Abi Waqqas was tijdens de Afscheidsbedevaart ernstig ziek en vroeg de Profeet ﷺ hoeveel van zijn vermogen hij aan liefdadigheid mocht geven, omdat zijn enige dochter zijn erfgename was.

Moeilijke woorden uitgelegd
Een derde

Het maximale deel van een nalatenschap dat iemand volgens deze overlevering als legaat mag bestemmen; de erfgenamen moeten hun voorgeschreven aandelen behouden.

Het aangezicht van Allah zoeken

Handelen met de oprechte bedoeling Allahs welbehagen te verkrijgen.

Migratie

De hidjra: het vertrek van moslims uit Mekka naar Medina omwille van hun geloof.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden hieruit af dat een legaat aan liefdadigheid niet meer dan een derde van het vermogen mag bedragen en dat minder soms beter is, vooral wanneer erfgenamen anders behoeftig achterblijven. De vier soennitische wetscholen erkennen de grens van een derde voor een legaat na overlijden; een groter legaat vereist instemming van de erfgenamen nadat de nalatenschap is ingetreden. Ook dagelijkse uitgaven aan het gezin kunnen beloning opleveren wanneer ze oprecht om Allahs welbehagen worden gedaan.

Lessen voor vandaag
  1. Maak bij het plannen van een liefdadigheidslegaat ruimte voor de rechten en financiële zekerheid van je erfgenamen.
  2. Zie ook zorg voor je gezin als een daad van aanbidding wanneer je die met een oprechte intentie verricht.
  3. Vraag bij ziekte of grote financiële beslissingen deskundig advies over de islamitische regels voor legaten en erfenissen.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.