Profetische Koranuitleg · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 4772

Overgeleverd door Al-Musaiyab ibn Hazn. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Profetische Koranuitleg
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Al-Musaiyab ibn Hazn

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهِ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، فَقَالَ ‏"‏ أَىْ عَمِّ قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، كَلِمَةً أُحَاجُّ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ، وَيُعِيدَانِهِ بِتِلْكَ الْمَقَالَةِ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَأَبَى أَنْ يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَاللَّهِ لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ‏}‏ وَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي أَبِي طَالِبٍ، فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏{‏إِنَّكَ لاَ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ‏}‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ‏{‏أُولِي الْقُوَّةِ‏}‏ لاَ يَرْفَعُهَا الْعُصْبَةُ مِنَ الرِّجَالِ‏.‏ ‏{‏لَتَنُوءُ‏}‏ لَتُثْقِلُ‏.‏ ‏{‏فَارِغًا‏}‏ إِلاَّ مِنْ ذِكْرِ مُوسَى‏.‏ ‏{‏الْفَرِحِينَ‏}‏ الْمَرِحِينَ‏.‏ ‏{‏قُصِّيهِ‏}‏ اتَّبِعِي أَثَرَهُ، وَقَدْ يَكُونُ أَنْ يَقُصَّ الْكَلاَمَ ‏{‏نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ‏}‏‏.‏ ‏{‏عَنْ جُنُبٍ‏}‏ عَنْ بُعْدٍ عَنْ جَنَابَةٍ وَاحِدٌ، وَعَنِ اجْتِنَابٍ أَيْضًا، يَبْطِشُ وَيَبْطُشُ‏.‏ ‏{‏يَأْتَمِرُونَ‏}‏ يَتَشَاوَرُونَ‏.‏ الْعُدْوَانُ وَالْعَدَاءُ وَالتَّعَدِّي وَاحِدٌ‏.‏ ‏{‏آنَسَ‏}‏ أَبْصَرَ‏.‏ الْجِذْوَةُ قِطْعَةٌ غَلِيظَةٌ مِنَ الْخَشَبِ، لَيْسَ فِيهَا لَهَبٌ، وَالشِّهَابُ فِيهِ لَهَبٌ‏.‏ وَالْحَيَّاتُ أَجْنَاسٌ الْجَانُّ وَالأَفَاعِي وَالأَسَاوِدُ‏.‏ ‏{‏رِدْءًا‏}‏ مُعِينًا‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ‏{‏يُصَدِّقُنِي‏}‏ وَقَالَ غَيْرُهُ ‏{‏سَنَشُدُّ‏}‏ سَنُعِينُكَ كُلَّمَا عَزَّزْتَ شَيْئًا فَقَدْ جَعَلْتَ لَهُ عَضُدًا‏.‏ مَقْبُوحِينَ مُهْلَكِينَ‏.‏ ‏{‏وَصَّلْنَا‏}‏ بَيَّنَّاهُ وَأَتْمَمْنَاهُ‏.‏ ‏{‏يُجْبَى‏}‏ يُجْلَبُ ‏.‏‏{‏بَطِرَتْ‏}‏ أَشِرَتْ‏.‏ ‏{‏فِي أُمِّهَا رَسُولاً‏}‏ أُمُّ الْقُرَى مَكَّةُ وَمَا حَوْلَهَا‏.‏ ‏{‏تُكِنُّ‏}‏ تُخْفِي‏.‏ أَكْنَنْتُ الشَّىْءَ أَخْفَيْتُهُ، وَكَنَنْتُهُ أَخْفَيْتُهُ وَأَظْهَرْتُهُ‏.‏ ‏{‏وَيْكَأَنَّ اللَّهَ‏}‏ مِثْلُ أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ ‏{‏يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ‏}‏ يُوَسِّعُ عَلَيْهِ وَيُضَيِّقُ عَلَيْهِ‏.‏

Vertaling

Aboe al-Yaman heeft ons overgeleverd, Sjoaib heeft ons bericht, van az-Zoehri, die zei: Sa'id ibn al-Moesayyab heeft mij bericht, van zijn vader, die zei: Toen de dood nabij was voor Aboe Talib, kwam de Boodschapper van Allah ﷺ naar hem toe en trof bij hem Aboe Djahl en 'Abdoellah ibn Abi Oemayya ibn al-Moeghira aan. De Boodschapper van Allah ﷺ zei:

"O mijn oom, zeg: Er is geen god dan Allah, een woord waarmee ik voor jou ten strijde zal trekken bij Allah." Daarop zeiden Aboe Djahl en 'Abdoellah ibn Abi Oemayya: "Verlang je nu weg van de religie van 'Abd al-Moettalib?" De Boodschapper van Allah ﷺ bleef het hem aanbieden, terwijl die twee hun zin bleven herhalen, totdat Aboe Talib als laatste woorden tot hen sprak dat hij vasthield aan de religie van 'Abd al-Moettalib, en weigerde te zeggen: Er is geen god dan Allah. De Boodschapper van Allah ﷺ zei daarop: "Bij Allah, ik zal zeker vergeving voor jou vragen zolang mij dat niet verboden wordt." Toen openbaarde Allah: {Het past de Profeet en de gelovigen niet om vergeving te vragen voor de veelgodenaanbidders} (9:113). En Allah openbaarde specifiek over Aboe Talib tegen de Boodschapper van Allah ﷺ: {Voorwaar, jij leidt niet wie jij liefhebt, maar Allah leidt wie Hij wil} (28:56). Ibn 'Abbas zei over {bezitters van kracht}: een groep mannen kan haar niet optillen. {Zij zou zwaar wegen} betekent: zij maakt zwaar. {Leeg} betekent: behalve van de gedachtenis aan Moesa. {De verheugden} zijn de uitgelatenen. {Volg zijn spoor} betekent: volg zijn voetsporen; soms wordt ook gezegd {Wij verhalen jou} over het navolgen van woorden. {Van terzijde} betekent: van een afstand, van opzij; één betekenis, en ook van het vermijden. Yabtiesjoe en yabtoesjoe [zijn varianten van slaan/grijpen]. {Zij beraadslagen} betekent: zij overleggen. Al-'oedwan, al-'ada' en at-ta'addi hebben dezelfde betekenis [vijandschap/overtreding]. {Anasa} betekent: hij zag. Al-djizwa is een dik stuk hout zonder vlam, terwijl as-sjihab wel een vlam bevat. Al-hayyat zijn soorten: de djinn, de adders en de zwarte slangen. {Rid'an} betekent: een helper. Ibn 'Abbas las {Yoesaddiqoeni} [hij bevestigt mij], terwijl anderen lazen {Sanoesjiddoe} [Wij zullen versterken]: Wij zullen jou helpen; telkens wanneer jij iets versterkt, geef je het een steunpilaar. Maqboehien betekent: vernietigd, verdoemd. {Waassalna} betekent: Wij hebben het duidelijk gemaakt en voltooid. {Yoejba} betekent: het wordt aangevoerd. {Batarat} betekent: zij werd hoogmoedig. {In haar moederstad een Boodschapper}: Oemm al-Qoera is Mekka en wat eromheen ligt. {Toekinnoe} betekent: zij verbergt. Aknantoe as-sjay'a betekent: ik verborg het, en kanantoe betekent: ik verborg het én toonde het. {Wayka'anna Allaha} is gelijk aan: Zie jij niet dat Allah {de voorziening verruimt voor wie Hij wil en beperkt}: Hij geeft hem ruim of beknot hem.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

De Profeet ﷺ bleef zijn oom uitnodigen tot geloof, maar leiding behoort aan Allah.

Achtergrond & aanleiding

De hadith beschrijft Abu Talibs sterfbed: de Profeet ﷺ nodigde hem uit de geloofsgetuigenis uit te spreken, terwijl Abu Jahl en Abdullah ibn Abi Umayya hem aanspoorden vast te houden aan de religie van Abd al-Muttalib. De verzen 9:113 en 28:56 worden met deze gebeurtenis verbonden.

Moeilijke woorden uitgelegd
Lā ilāha illā Allāh

Er is geen god die het recht heeft aanbeden te worden behalve Allah.

Vergeving vragen

Allah smeken om iemands zonden te vergeven.

Leiding

De weg naar geloof die Allah schenkt; een profeet kan die weg verkondigen, maar niet iemands hart dwingen.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden leiden uit deze overlevering af dat profetische liefde en inzet iemand niet buiten Allahs beschikking om tot geloof kunnen brengen. De taak van de boodschapper is de waarheid helder over te brengen; de leiding van het hart behoort aan Allah. Ook maakt het verhaal duidelijk dat het uitspreken van de geloofsgetuigenis als geloofsdaad van belang is. Na de openbaring van vers 9:113 is het niet toegestaan Allah om vergeving te vragen voor iemand die als veelgodenaanbidder is gestorven.

Lessen voor vandaag
  1. Nodig dierbaren met geduld en oprechte zorg uit tot geloof, zonder te denken dat je hun hart kunt beheersen.
  2. Laat groepsdruk of familiegewoonte je niet afhouden van het volgen van de waarheid.
  3. Richt je hoop op Allah en vraag Hem om leiding voor jezelf en voor wie nog leeft.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.