Sahih al-Bukhari, hadith 705
Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ، قَالَ أَقْبَلَ رَجُلٌ بِنَاضِحَيْنِ وَقَدْ جَنَحَ اللَّيْلُ، فَوَافَقَ مُعَاذًا يُصَلِّي، فَتَرَكَ نَاضِحَهُ وَأَقْبَلَ إِلَى مُعَاذٍ، فَقَرَأَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ أَوِ النِّسَاءِ، فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ، وَبَلَغَهُ أَنَّ مُعَاذًا نَالَ مِنْهُ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَشَكَا إِلَيْهِ مُعَاذًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ ـ أَوْ فَاتِنٌ ثَلاَثَ مِرَارٍ ـ فَلَوْلاَ صَلَّيْتَ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ، وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا، وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى، فَإِنَّهُ يُصَلِّي وَرَاءَكَ الْكَبِيرُ وَالضَّعِيفُ وَذُو الْحَاجَةِ ". أَحْسِبُ هَذَا فِي الْحَدِيثِ. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَتَابَعَهُ سَعِيدُ بْنُ مَسْرُوقٍ وَمِسْعَرٌ وَالشَّيْبَانِيُّ. قَالَ عَمْرٌو وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مِقْسَمٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَرَأَ مُعَاذٌ فِي الْعِشَاءِ بِالْبَقَرَةِ. وَتَابَعَهُ الأَعْمَشُ عَنْ مُحَارِبٍ.
Aadam ibn Abi Iyas heeft ons overgeleverd, hij zei: Shu'bah heeft ons overgeleverd, hij zei: Muharib ibn Dithar heeft ons overgeleverd, hij zei: Ik hoorde Jabir ibn Abdullah al-Ansari zeggen: Een man kwam aan met twee lastdieren toen de nacht was aangebroken. Hij trof Mu'adh biddend aan, dus liet hij zijn lastdier knielen en voegde zich bij Mu'adh in het gebed. Deze reciteerde Soerat al-Baqarah of Soerat an-Nisa, waarop de man wegging. Het bereikte hem dat Mu'adh hem had bekritiseerd, dus ging hij naar de Profeet ﷺ en klaagde bij hem over Mu'adh. De Profeet ﷺ zei:
"O Mu'adh, ben jij een verzoeker? — of: een beproever? — (hij zei dit drie keer) Had je dan niet 'Sabbih isma rabbika-l-a'la', 'Wash-shamsi wa duhaha' en 'Wal-laili idha yaghsha' kunnen reciteren? Want achter jou bidden zowel ouderen als zwakkeren en mensen met dringende behoeften." Ik meen dat dit in de hadith staat. Abu Abdullah zei: Sa'id ibn Masruq, Mis'ar en ash-Shaybani volgden hem hierin. Amr, Ubaidullah ibn Miqsam en Abu az-Zubair zeiden op gezag van Jabir: Mu'adh reciteerde Soerat al-Baqarah tijdens het Isha-gebed. Al-A'mash volgde Muharib hierin.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Een imam houdt rekening met de draagkracht en behoeften van zijn gemeente.
Een man met twee lastdieren voegde zich tijdens het avondgebed bij Mu'adh, die lang reciteerde. De man verliet het gebed en klaagde hierover bij de Profeet ﷺ, die Mu'adh opdroeg rekening te houden met ouderen, zwakken en mensen met dringende behoeften.
Een kameel die wordt gebruikt voor werk, zoals het vervoeren of besproeien van land.
Degene die voorgaat in het gezamenlijke gebed.
Iemand die mensen in moeilijkheden brengt of hen van het gebed afschrikt.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat een imam de recitatie en duur van het gezamenlijke gebed afstemt op de mensen achter hem. Lang reciteren is op zichzelf toegestaan, maar het mag de aanwezigen niet onnodig belasten; onder hen kunnen ouderen, zwakken en mensen met dringende behoeften zijn. De Profeet ﷺ wees Mu'adh hier krachtig op en noemde kortere soera's als passend alternatief. Dit betekent niet dat elk gebed altijd kort moet zijn: de imam houdt rekening met de omstandigheden en de draagkracht van de gemeente.
- Als je voorgaat in het gebed, kies dan een lengte die past bij de aanwezigen en hun omstandigheden.
- Wie moeite ervaart met de lengte van een gezamenlijk gebed, kan dit respectvol en rechtstreeks bespreekbaar maken.
- Leidinggeven in aanbidding vraagt niet alleen kennis, maar ook aandacht voor mededogen en de behoeften van anderen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
De Profeet ﷺ vertelt dat hij een gebed soms wilde verlengen, maar het inkortte wanneer hij een kind hoorde huilen, uit mededogen met de moeder.
Sahih al-Bukhari · #704 (Sahih)Deze overlevering waarschuwt eveneens tegen het onnodig belasten van mensen bij het voorgaan in het gebed.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.