Sahih al-Bukhari, hadith 7170
Overgeleverd door Abu Qatada. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abu Qatada
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ " مَنْ لَهُ بَيِّنَةٌ عَلَى قَتِيلٍ قَتَلَهُ، فَلَهُ سَلَبُهُ ". فَقُمْتُ لأَلْتَمِسَ بَيِّنَةً عَلَى قَتِيلٍ، فَلَمْ أَرَ أَحَدًا يَشْهَدُ لِي، فَجَلَسْتُ، ثُمَّ بَدَا لِي فَذَكَرْتُ أَمْرَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ سِلاَحُ هَذَا الْقَتِيلِ الَّذِي يَذْكُرُ عِنْدِي. قَالَ فَأَرْضِهِ مِنْهُ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ كَلاَّ لاَ يُعْطِهِ أُصَيْبِغَ مِنْ قُرَيْشٍ وَيَدَعَ أَسَدًا مِنْ أُسْدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ. قَالَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَدَّاهُ إِلَىَّ فَاشْتَرَيْتُ مِنْهُ خِرَافًا فَكَانَ أَوَّلَ مَالٍ تَأَثَّلْتُهُ. قَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ عَنِ اللَّيْثِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَدَّاهُ إِلَىَّ. وَقَالَ أَهْلُ الْحِجَازِ الْحَاكِمُ لاَ يَقْضِي بِعِلْمِهِ، شَهِدَ بِذَلِكَ فِي وِلاَيَتِهِ أَوْ قَبْلَهَا. وَلَوْ أَقَرَّ خَصْمٌ عِنْدَهُ لآخَرَ بِحَقٍّ فِي مَجْلِسِ الْقَضَاءِ، فَإِنَّهُ لاَ يَقْضِي عَلَيْهِ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ، حَتَّى يَدْعُوَ بِشَاهِدَيْنِ فَيُحْضِرَهُمَا إِقْرَارَهُ. وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِرَاقِ مَا سَمِعَ أَوْ رَآهُ فِي مَجْلِسِ الْقَضَاءِ قَضَى بِهِ، وَمَا كَانَ فِي غَيْرِهِ لَمْ يَقْضِ إِلاَّ بِشَاهِدَيْنِ. وَقَالَ آخَرُونَ مِنْهُمْ بَلْ يَقْضِي بِهِ، لأَنَّهُ مُؤْتَمَنٌ، وَإِنَّمَا يُرَادُ مِنَ الشَّهَادَةِ مَعْرِفَةُ الْحَقِّ، فَعِلْمُهُ أَكْثَرُ مِنَ الشَّهَادَةِ. وَقَالَ بَعْضُهُمْ يَقْضِي بِعِلْمِهِ فِي الأَمْوَالِ، وَلاَ يَقْضِي فِي غَيْرِهَا. وَقَالَ الْقَاسِمُ لاَ يَنْبَغِي لِلْحَاكِمِ أَنْ يُمْضِيَ قَضَاءً بِعِلْمِهِ دُونَ عِلْمِ غَيْرِهِ، مَعَ أَنَّ عِلْمَهُ أَكْثَرُ مِنْ شَهَادَةِ غَيْرِهِ، وَلَكِنَّ فِيهِ تَعَرُّضًا لِتُهَمَةِ نَفْسِهِ عِنْدَ الْمُسْلِمِينَ، وَإِيقَاعًا لَهُمْ فِي الظُّنُونِ، وَقَدْ كَرِهَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الظَّنَّ فَقَالَ " إِنَّمَا هَذِهِ صَفِيَّةُ ".
Qutayba heeft ons overgeleverd, Al-Layth heeft ons overgeleverd, van Yahya, van Umar ibn Kathir, van Abu Muhammad, de mawla van Abu Qatada, dat Abu Qatada zei: De Boodschapper van Allah ﷺ zei op de dag van Hunayn: 'Wie een gedode vijand heeft gedood en daarvoor een duidelijk bewijs heeft, diens buit (salb) is voor hem.' Ik stond op om een bewijs te zoeken voor een vijand die ik had gedood, maar ik vond niemand die voor mij kon getuigen, dus ging ik zitten. Daarna bedacht ik me en legde ik de zaak voor aan de Boodschapper van Allah ﷺ. Toen zei een man van zijn gezelschap: 'De wapens van deze gedode persoon waar hij over spreekt, zijn bij mij.' Hij zei: 'Stel hem dan namens mij tevreden.' Abu Bakr zei echter: 'Nee, hij zal ze niet geven aan een vogeltje van de Quraysh en zo een leeuw van Allahs leeuwen beroven, die vecht voor de zaak van Allah en Zijn Boodschapper.' Daarop gaf de Boodschapper van Allah ﷺ opdracht en werden ze aan mij overhandigd. Ik kocht er een tuin mee en dat was het eerste bezit dat ik verwierf uit oorlogsbuit. Abdullah zei via Al-Layth: 'De Profeet ﷺ stond op en gaf het aan mij.' De geleerden van de Hidjaz zeiden: 'Een rechter mag geen oordeel vellen op basis van zijn eigen kennis, of hij nu getuige was tijdens zijn ambtsperiode of daarvoor.' En als een partij in de rechtbank ten gunste van zijn tegenstander bekent, zeggen sommigen dat de rechter geen vonnis tegen hem mag uitspreken totdat de tegenpartij twee getuigen oproept om de bekentenis te bevestigen. Sommige geleerden van Irak zeiden: 'Wat de rechter hoort of ziet in de rechtszaal, kan hij als basis voor zijn oordeel gebruiken; maar wat buiten de rechtszaal gebeurt, vereist twee getuigen.' Anderen onder hen zeiden: 'Hij mag wel op basis daarvan oordelen, omdat hij betrouwbaar is en het doel van getuigenissen slechts het achterhalen van de waarheid is; zijn kennis weegt zwaarder dan getuigenverklaringen.' Sommigen zeiden: 'Hij mag op basis van zijn kennis oordelen in zaken betreffende eigendom, maar niet in andere zaken.' Al-Qasim zei: 'Het past een rechter niet om een oordeel uit te voeren op basis van zijn eigen kennis zonder dat anderen daarvan op de hoogte zijn, zelfs als zijn kennis uitgebreider is dan de getuigenis van iemand anders. Dit zou hem namelijk blootstellen aan verdenking bij de moslims en hen tot twijfel brengen, terwijl de Profeet ﷺ wantrouwen afkeurde en zei: "Dit is slechts Safiyya."'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Bewijs onderbouwt aanspraak op buit; rechtspraak vraagt om zorgvuldigheid.
De uitspraak vond plaats op de dag van Hunayn, toen de Profeet ﷺ regels gaf over aanspraak op de persoonlijke uitrusting van een gedode vijand.
De persoonlijke wapens en uitrusting van een gedode vijand.
Duidelijk bewijs waarmee een aanspraak wordt onderbouwd.
Feiten die een rechter zelf heeft gezien of gehoord, los van formele getuigenverklaringen.
De hadith verbindt aanspraak op de salb aan bewijs. Al-Bukhari vermeldt daarnaast het verschil van inzicht over de vraag of een rechter op eigen kennis mag oordelen: geleerden van de Hidjaz wezen dat af uit vrees voor verdenking, terwijl geleerden uit Irak uiteenlopende standpunten innamen over feiten die de rechter in of buiten de rechtszaal had waargenomen. De rechtsgeleerden benadrukken daarmee dat rechtspraak niet alleen waarheid moet zoeken, maar ook zichtbaar eerlijk en vrij van verdenking moet zijn.
- Onderbouw een aanspraak op bezit met controleerbaar bewijs en wees eerlijk over wat je zelf hebt waargenomen.
- Neem bij een conflict geen bezit toe voordat een bevoegde instantie de aanspraak zorgvuldig heeft beoordeeld.
- Een rechter moet niet alleen rechtvaardig handelen, maar ook voorkomen dat zijn oordeel begrijpelijke verdenking oproept.
De Profeet ﷺ legt uit dat een rechter op basis van wat hij hoort kan beslissen, maar dat een uitspraak niet automatisch iemands werkelijke recht verandert.
Sahih al-Bukhari · #7171 (Sahih)Deze overlevering wordt in dezelfde context vermeld en onderstreept het belang van zorgvuldigheid bij uitspraken over rechten.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.