Sahih al-Bukhari, hadith 78
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ، خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ قَالَ الأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى، فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَىٌّ نَعَمْ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ " بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لاَ. فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى، عَبْدُنَا خَضِرٌ، فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ، فَكَانَ مُوسَى صلى الله عليه وسلم يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ. فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ. قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي. فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَوَجَدَا خَضِرًا، فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ ".
Aboe al-Qasim, Chaled ibn Chalijj, heeft ons overgeleverd; hij zei: Moehammad ibn Harb heeft ons overgeleverd; hij zei: Al-Awza'i zei: Az-Zoehri heeft ons bericht, van Oebaidallah ibn Abdallah ibn Oetba ibn Mas'oed, van Ibn Abbas, dat hij en Al-Hoerr ibn Qais ibn Hisn al-Fazari van mening verschilden over de metgezel van Moesa. Toen kwam Oebajj ibn Ka'b langs hen en Ibn Abbas riep hem en zei: 'Ik en deze vriend van mij verschillen van mening over de metgezel van Moesa aan wie Moesa de weg vroeg om hem te ontmoeten. Heb jij de Boodschapper van Allah ﷺ iets over hem horen zeggen?' Oebajj antwoordde: 'Ja, ik heb de Profeet ﷺ iets over hem horen zeggen. Hij zei:
"Terwijl Moesa zich in een gezelschap van de Kinderen van Israël bevond, kwam er een man naar hem toe die vroeg: 'Weet jij iemand die geleerder is dan jij?' Moesa antwoordde: 'Nee.' Daarop openbaarde Allah, de Verhevene en Majestueuze, aan Moesa: 'Jawel, Onze dienaar Al-Chidr.' Moesa vroeg toen naar de weg om hem te ontmoeten. Allah maakte de vis tot een teken voor hem en er werd tegen hem gezegd: 'Wanneer je de vis kwijtraakt, keer dan terug, want daar zul je hem ontmoeten.' Zo volgde Moesa (vrede zij met hem) het spoor van de vis in de zee. De jongeman van Moesa zei tegen Moesa: 'Herinner jij je nog toen wij bij de rots rustten? Waarlijk, ik vergat de vis, en niemand anders dan de Satan deed mij vergeten hem te noemen.' Moesa zei: 'Dat is wat wij zochten!' Zij keerden toen terug op hun voetstappen en vonden Al-Chidr. En wat er verder tussen hen gebeurde, heeft Allah in Zijn Boek verhaald."'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Moesa ﷺ zoekt nederig kennis bij Al-Chidr, op aanwijzing van Allah.
Allahs dienaar die Moesa ﷺ volgens deze overlevering ontmoette om kennis van hem te leren.
Een aanwijzing die Allah Moesa ﷺ gaf om de plek van de ontmoeting te herkennen.
Dezelfde route teruggaan om de plek te bereiken waar de vis was verdwenen.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat kennis niet volledig bij één persoon berust en dat zelfs een profeet, binnen wat Allah hem heeft geleerd, van een ander kan leren. De overlevering prijst nederigheid, zorgvuldig navragen en geduld bij het zoeken naar kennis. Ibn Hajar bespreekt in zijn uitleg van Sahih al-Bukhari dat Moesa ﷺ de aanwijzing van Allah volgde om Al-Chidr te ontmoeten; de gebeurtenissen daarna worden in soera al-Kahf verteld.
- Erken de grenzen van je kennis en vraag deskundigen wanneer je een kwestie niet zeker weet.
- Zoek kennis met geduld en volg betrouwbare aanwijzingen stap voor stap.
- Luister respectvol naar een gesprekspartner en toets een meningsverschil aan betrouwbare overleveringen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering uit hetzelfde boek behandelt eveneens hun ontmoeting en verdere reis, en verdiept zo de context van het zoeken naar kennis.
Sahih al-Bukhari · #79 (Sahih)De Profeet ﷺ vergelijkt daarin de kennis en leiding waarmee hij is gezonden met regen die de aarde tot leven brengt.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.