Sahih al-Bukhari, hadith 893
Overgeleverd door Abdullah ibn Umar. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar de Profeet ﷺ
- 1Bishr ibn Muhammadvertelde het aan al‑Bukhariبِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 7De Boodschapper van Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ ". وَزَادَ اللَّيْثُ قَالَ يُونُسُ كَتَبَ رُزَيْقُ بْنُ حُكَيْمٍ إِلَى ابْنِ شِهَابٍ ـ وَأَنَا مَعَهُ يَوْمَئِذٍ بِوَادِي الْقُرَى ـ هَلْ تَرَى أَنْ أُجَمِّعَ. وَرُزَيْقٌ عَامِلٌ عَلَى أَرْضٍ يَعْمَلُهَا، وَفِيهَا جَمَاعَةٌ مِنَ السُّودَانِ وَغَيْرِهِمْ، وَرُزَيْقٌ يَوْمَئِذٍ عَلَى أَيْلَةَ، فَكَتَبَ ابْنُ شِهَابٍ ـ وَأَنَا أَسْمَعُ ـ يَأْمُرُهُ أَنْ يُجَمِّعَ، يُخْبِرُهُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالْخَادِمُ رَاعٍ فِي مَالِ سَيِّدِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ـ قَالَ وَحَسِبْتُ أَنْ قَدْ قَالَ ـ وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي مَالِ أَبِيهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ".
Bishr ibn Mohammed heeft ons overgeleverd, hij zei: Abdullah heeft ons geïnformeerd, hij zei: Yunus heeft ons geïnformeerd, van Az-Zuhri, hij zei: Salim ibn Abdullah heeft ons geïnformeerd, van Ibn Umar - moge Allah tevreden zijn met hen beiden - dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei:
"Ieder van jullie is een herder." En Al-Layth voegde toe, Yunus zei: Ruzaiq ibn Hukaim schreef naar Ibn Shihab - en ik was die dag met hem in Wadi al-Qura - of hij het vrijdaggebed moest leiden. Ruzaiq beheerde een stuk land dat hij bewerkte, waarop zich een groep Soedanezen en anderen bevonden; Ruzaiq was op dat moment gouverneur van Ayla. Ibn Shihab schreef terug - terwijl ik het hoorde - en beval hem het vrijdaggebed te leiden, waarbij hij hem meedeelde dat Salim hem had verteld dat Abdullah ibn Umar zei: Ik hoorde de Boodschapper van Allah ﷺ zeggen: "Ieder van jullie is een herder en ieder van jullie is verantwoordelijk voor zijn kudde. De leider is een herder en verantwoordelijk voor zijn onderdanen. De man is een herder in zijn gezin en hij is verantwoordelijk voor zijn kudde. De vrouw is een herderes in het huis van haar echtgenoot en zij is verantwoordelijk voor haar kudde. De dienaar is een herder over het bezit van zijn meester en hij is verantwoordelijk voor zijn kudde." Hij zei: En ik meen dat hij ook zei: "En de man is een herder over het bezit van zijn vader en hij is verantwoordelijk voor zijn kudde. Ieder van jullie is een herder en ieder van jullie is verantwoordelijk voor zijn kudde."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Iedereen draagt verantwoordelijkheid voor mensen en zaken die aan hem zijn toevertrouwd.
Ruzaiq ibn Hukaim vroeg Ibn Shihab of hij het vrijdaggebed moest leiden. Ibn Shihab antwoordde dat hij dit moest doen en onderbouwde zijn antwoord met de overlevering van Ibn Umar.
Iemand die zorg draagt voor personen of zaken die aan hem zijn toevertrouwd.
De mensen of bezittingen waarvoor iemand verantwoordelijkheid draagt.
Hier: de bestuurder of leider die verantwoordelijk is voor zijn onderdanen.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat verantwoordelijkheid niet alleen bij bestuurders ligt: ieder mens wordt aangesproken op de zorg en plichten die bij zijn positie horen. De tekst noemt onder meer de leider, gezinsleden en iemand die andermans bezit beheert. Geleerden benadrukken dat dit een opdracht tot zorgvuldig en rechtvaardig handelen is, geen onbeperkte macht over anderen. De toevoeging over Ruzaiq laat zien dat een bestuurder in zijn gemeenschap het vrijdaggebed kan leiden.
- Maak duidelijk waarvoor je verantwoordelijk bent en kom afspraken over zorg en beheer na.
- Leid thuis of op het werk met rechtvaardigheid, aandacht en goed voorbeeldgedrag.
- Wie andermans tijd, geld of middelen beheert, legt daarover verantwoording af en moet zorgvuldig handelen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering brengt dezelfde uitspraak van Ibn Umar over en sluit aan bij de opsomming van verantwoordelijkheden binnen gezin en huishouden.
Sahih al-Bukhari · #895 (Sahih)Deze sahih-overlevering behandelt eveneens het vrijdaggebed en geeft aanvullende aanwijzingen over de voorbereiding daarop.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.