Sunan Abi Dawud, xadiiska 1622
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حُمَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ خَطَبَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَحِمَهُ اللَّهُ فِي آخِرِ رَمَضَانَ عَلَى مِنْبَرِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ أَخْرِجُوا صَدَقَةَ صَوْمِكُمْ فَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ يَعْلَمُوا فَقَالَ مَنْ هَا هُنَا مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُومُوا إِلَى إِخْوَانِكُمْ فَعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذِهِ الصَّدَقَةَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ شَعِيرٍ أَوْ نِصْفَ صَاعٍ مِنْ قَمْحٍ عَلَى كُلِّ حُرٍّ أَوْ مَمْلُوكٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى صَغِيرٍ أَوْ كَبِيرٍ فَلَمَّا قَدِمَ عَلِيٌّ - رضى الله عنه - رَأَى رُخْصَ السِّعْرِ قَالَ قَدْ أَوْسَعَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَلَوْ جَعَلْتُمُوهُ صَاعًا مِنْ كُلِّ شَىْءٍ . قَالَ حُمَيْدٌ وَكَانَ الْحَسَنُ يَرَى صَدَقَةَ رَمَضَانَ عَلَى مَنْ صَامَ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Muthannaa, waxaa nooga warramay Sahl bin Yuusuf, Xumayd wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Xasan, wuxuuna yiri: Ibnu Cabbaas Allaha u naxariistee wuxuu khudbeeyay dhammaadka Ramadaan isagoo saaran minbarka Basra, wuxuuna yiri:
"Bixiya sadaqada soonkiinna." Dadkii way la yaabeen oo uma muuqan inay fahmeen. Markaasuu yiri: "Yaa halkan jooga oo reer Madiina ah? U istaaga walaalihiin oo bara, waayo ma garanayaan." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu waajibiyay sadaqadan inay tahay hal saaʻ oo timir ah ama shaciir ah, ama nus saaʻ oo sarreen ah, oo ku waajibtay qof kasta oo xor ah ama addoon ah, lab ama dhedig, yar ama weyn. Markii Cali Allaha ka raalli noqdo uu yimid Basra, wuxuu arkay in qiimuhu jabay, markaasuu yiri: "Allah wuu idiin ballaariyay risiqqa, ee siiya hal saaʻ oo wax kasta ah." Xumayd wuxuu yiri: Al-Xasan wuxuu arki jiray in sadaqada Ramadaan ay ku waajibtay qofkii soomay oo kaliya.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cabbaas wuxuu dadka ku boorriyey inay is dhaafsadaan aqoonta ku saabsan sadaqada dhammaadka Ramadaan.
Halkan waxaa loola jeedaa Zakada Fidriga ee waajibka ah, taas oo la bixiyo dhammaadka Ramadaan.
Waa halbeeg dhaqameed lagu cabbiro mugga cuntada; culayska saxda ahi wuu ku kala duwan yahay nooca cuntada.
Waa meel kor loo qaaday oo masaajidka ku taal, halkaas oo khadiibku dadka kula hadlo.
Culimadu waxay xeerarka ku saleeyaan werinnada xooggan ee ku saabsan Zakada Fidriga, ee kuma saleeyaan silsiladdan daciifka ah keligeed. Afarta mad-hab ee Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin waajibnimada Zakada Fidriga, hase yeeshee waxay ku kala aragti duwan yihiin, waxyaabo kale ka sokow, qadarka saxda ah iyo qaabka la oggol yahay ee lagu bixin karo. Qaybta ka hadlaysa aragtida Al-Hasan ee ah in sadaqadu ku waajibto oo keliya qofka soomay waa aragtidiisa, mana aha daliil go'aan kama dambays ah oo lagu xaddidayo xeerka guud.
- Ka hor dhammaadka Ramadaan, baro xeerarka Zakada Fidriga ee madhhabka aad raacdo, kuna bixi waqtigeeda.
- Aqoonta diinta ee lagu kalsoon yahay ula wadaag dadka aan weli aqoon, si faham fudud leh oo ixtiraam ku jiro.
- Marka ay jiraan kala duwanaansho la taaban karo, hubi daliillada xooggan oo, haddii loo baahdo, talo weydii caalim aqoon leh.
Werintan saxiixa ah ee Ibnu Cumar laga soo weriyey waxay sheegaysaa in Nebigu ﷺ waajibiyey Zakada Fidriga, waxayna xusaysaa qadarka iyo dadka ay ku waajibto.
Sahih al-Bukhari · #1505 (Sahih)Abuu Saciid Al-Khudri wuxuu sharxayaa halbeegga cuntada ee ay saxaabadu caadi ahaan u bixin jireen Zakada Fidriga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.