Kitaabka Luqadaha · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 1706

Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Luqadaha
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ، - يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ - عَنْ سَالِمِ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏ "‏ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ بَاغِيهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ وَإِلاَّ فَاعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ كُلْهَا فَإِنْ جَاءَ بَاغِيهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Raafic iyo Haaruun bin Cabdullaahi, labadooduba waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Ibnu Abii Fudayk, ka soo xigtay Ad-Daxxaak — oo ah Ibnu Cusmaan — ka soo xigtay Saalim Abuu Nadar, ka soo xigtay Busr bin Saciid, ka soo xigtay Zayd bin Khaalin Al-Juhanii, in Rasuulka Allah ﷺ la weydiiyay wax la helay (Luqadah). Wuxuu yiri:

"Ku dhawaaq muddo sanad ah. Haddii uu yimaado qofkii raadinayay, u celi isaga. Haddii kale, garo weelkeeda iyo xarigeeda, kadibna isticmaal. Haddii uu yimaado qofkii raadinayay, u celi isaga."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Shay la helay waxaa la baahiyaa muddo sannad ah, dabadeedna si taxaddar leh ayaa loogu celiyaa milkiilaha.

Erayada adag oo la sharxay
shay la helay (luqata)

Shay qiimo leh oo qof helo ka dib markii milkiiluhu lumiyey.

baahi helitaanka

Ku dhawaaq helitaanka meelaha iyo siyaabaha ku habboon, si milkiiluhu fursad ugu helo inuu yimaado.

baakadka iyo xarigga lagu xiray

Astaamo lagu garto shayga la helay, kuwaas oo milkiilaha xaqa u leh uu ku aqoonsan karo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen in qofka helay shay qiimo leh uu muddo sannad ah ku dhawaaqo helitaankiisa, isla markaana uu si fiican u xafido astaamihiisa. Haddii milkiiluhu yimaado oo uu shayga aqoonsan karo, waa in loo celiyaa. Sannadka ka dib, qofkii helay wuu isticmaali karaa, laakiin taasi kama qaaddo milkiilaha xaqiisa: haddii uu mar dambe yimaado, weli waa in shayga loo celiyaa. Madh-habyadu waxay ka hadlaan shuruudo iyo adeegsiyo dheeraad ah, sida waxa loo aqoonsanayo ku dhawaaqis habboon iyo sida loola macaamilayo noocyada kala duwan ee waxyaabaha la helo.

Casharrada maanta
  1. Haddii aad hesho shay qiimo leh, qor astaamaha lagu garan karo, kuna dhawaaq helitaankiisa si habboon muddo sannad ah.
  2. U celi shayga qof si lagu qanci karo u caddeeya inuu yahay milkiilaha, xitaa haddii uu yimaado sannadka ka dib.
  3. Ha qarin ama ha iska haysan shay la helay adigoon ogeysiin; ula dhaqan sidii hanti lagugu aaminay, raacna xeerarka khuseeya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.