Kitaabka Luqadaha · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 1710

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-As. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Kitaabka Luqadaha
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ

Hasan (wanaagsan)
  1. 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay Abu Dawudقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Ibn Ajlanابْنِ عَجْلاَنَ
  4. 4Amr ibn Shu'aybعَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
  5. 5Aabbihii, Shu'aybأَبِيهِ
  6. 6Jaddih Abdullah ibn Amr ibn al‑Asجَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ
  7. 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الثَّمَرِ الْمُعَلَّقِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ أَصَابَ بِفِيهِ مِنْ ذِي حَاجَةٍ غَيْرَ مُتَّخِذٍ خُبْنَةً فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ وَمَنْ خَرَجَ بِشَىْءٍ مِنْهُ فَعَلَيْهِ غَرَامَةُ مِثْلَيْهِ وَالْعُقُوبَةُ وَمَنْ سَرَقَ مِنْهُ شَيْئًا بَعْدَ أَنْ يُئْوِيَهُ الْجَرِينُ فَبَلَغَ ثَمَنَ الْمِجَنِّ فَعَلَيْهِ الْقَطْعُ ‏"‏ ‏.‏ وَذَكَرَ فِي ضَالَّةِ الإِبِلِ وَالْغَنَمِ كَمَا ذَكَرَهُ غَيْرُهُ قَالَ وَسُئِلَ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ مَا كَانَ مِنْهَا فِي طَرِيقِ الْمِيتَاءِ أَوِ الْقَرْيَةِ الْجَامِعَةِ فَعَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَأْتِ فَهِيَ لَكَ وَمَا كَانَ فِي الْخَرَابِ - يَعْنِي - فَفِيهَا وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Cajlaan, oo ka weriyey Camar bin Shucayb, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey awowgiis Cabdullaahi bin Camar bin Al-Caas, in Rasuulka Allah ﷺ la weydiiyey midhaha geedaha ku laalaada. Wuxuu yidhi:

"Qofka baahan ee afkiisa wax ka cuna isagoon dharkeeda ku qaadan, waxba kuma jiraan. Laakiin qofka wax ka qaata, waxaa lagu leeyahay laba-laab qiimihiisa iyo ciqaab. Qofka xada wax ka mid ah kadib markii lagu ururiyey meesha timirta lagu qallajiyo, haddii qiimihiisu gaadho qiimaha gaashaanka, gacanta ayaa laga jarayaa." Sidoo kale wuxuu ka hadlay geela iyo idaha lumay sida kuwa kalena uga hadleen. Waxaa la weydiiyey luqatada (waxyaabaha la helo), wuxuuna yidhi: "Wixii lagu helo waddo la maro ama tuulo dad badan leh, sanad sheegsheeg. Haddii la helo cidda leh, sii; haddii aan la helinna adigaa leh. Wixiise lagu helo dhul burburay ama dahabka duugga ah (rikaz), waxaa laga bixinayaa khumus (meel shanaad)."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Xadiisku wuxuu ilaaliyaa hantida, wuxuuna nidaamiyaa sida caddaaladda ah loola dhaqmo waxyaabaha la helo.

Erayada adag oo la sharxay
luqatah

Shay uu qof helo oo aan la garanayn cidda iska leh.

khums

Shan meelood meel laga bixiyo qaar ka mid ah waxyaabaha la helo ee la aasay.

meesha qalajinta

Meesha timirta la isugu keeno goosashada ka dib si ay u qalasho.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay arrintan ka fahmeen in qof baahan uu, shuruudaha la sheegay marka la buuxiyo, cuni karo miro geed ku dheggan, balse aanu kayd ahaan u qaadan karin. Sida qoraalku sheegayo, qaadashadooda fasax la'aan waxay keentaa magdhow iyo ciqaab; xadka ciqaabta shareecada lagu asteeyeyna wuxuu ku xiran yahay shuruudaha la sheegay, mana aha in shakhsiyaadku fuliyaan. Alaabta lunta ee laga helo meelaha la deggan yahay ama dadku ku badan yihiin waa in muddo sannad ah la shaaciyaa, milkiilahana loo celiyaa haddii uu soo doonto. Fuqahadu waxay ka doodaan shuruudo dheeraad ah, waxayna ku kala aragti duwan yihiin faahfaahinta alaabta lunta iyo khasnadaha la aasay.

Casharrada maanta
  1. Ha cunin dalagga qof kale, hana ka qaadan wax ka mid ah adigoon fasax haysan.
  2. Shaaci shay aad heshay, una celi milkiilaha marka uu soo doonto.
  3. Ciqaabaha sharciyeed u daa hay'adaha awoodda u leh; weligaa adigu ha fulin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.