Manaaasikta Xajka · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 1818

Waxaa weriyey Asma' bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Manaaasikta Xajka
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Asma' bint Abu Bakr

Hasan (wanaagsan)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رِزْمَةَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُجَّاجًا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْعَرْجِ نَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَزَلْنَا فَجَلَسَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - إِلَى جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَلَسْتُ إِلَى جَنْبِ أَبِي وَكَانَتْ زِمَالَةُ أَبِي بَكْرٍ وَزِمَالَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاحِدَةً مَعَ غُلاَمٍ لأَبِي بَكْرٍ فَجَلَسَ أَبُو بَكْرٍ يَنْتَظِرُ أَنْ يَطْلُعَ عَلَيْهِ فَطَلَعَ وَلَيْسَ مَعَهُ بَعِيرُهُ قَالَ أَيْنَ بَعِيرُكَ قَالَ أَضْلَلْتُهُ الْبَارِحَةَ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ بَعِيرٌ وَاحِدٌ تُضِلُّهُ قَالَ فَطَفِقَ يَضْرِبُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَبَسَّمُ وَيَقُولُ ‏"‏ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الْمُحْرِمِ مَا يَصْنَعُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي رِزْمَةَ فَمَا يَزِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى أَنْ يَقُولَ ‏"‏ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الْمُحْرِمِ مَا يَصْنَعُ ‏"‏ ‏.‏ وَيَتَبَسَّمُ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Axmad ibnu Xanbal iyo Muxammad ibnu Cabdi al-Casiis ibnu Abii Rizmah, waxaa noo sheegay Cabdullaahi ibnu Idriis, waxaa noo sheegay Ibnu Isxaaq, oo ka weriyey Yaxye ibnu Cabbaad ibnu Cabdullaahi ibnu az-Zubayr, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Asmaa’ binti Abii Bakar, waxay tiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ annagoo xujey ah. Markaan gaarnay al-Caraj, ayuu Rasuulka Allah ﷺ degay, annaguna waan degnay. Caa’ishah - radiyallaahu canhaa - waxay fariisatay dhinaca Rasuulka Allah ﷺ, aniguna waxaan fariistay dhinaca aabbahay. Alaabta iyo agabka shakhsiga ah ee Abii Bakar iyo kuwa Rasuulka Allah ﷺ waxaa hal geel ku sidday addoon uu Abii Bakar lahaa. Sidaas darteed, Abii Bakar wuxuu fariistay isagoo sugaya imaatinkiisa. Wuu yimid laakiin geelnimo ma wadan. Wuxuu weydiiyey: Geelaagu meeye? Wuxuu ku jawaabay: Xalay baan lumiyey. Abii Bakar wuxuu yiri: Hal geel baad haysatay, kaasina waad lumisay! Kadibna wuxuu billaabay inuu garaaco, halka Rasuulka Allah ﷺ uu dhoola-caddaynayey oo lahaa:

"Eega ninkan ixraamka ku jira, muxuu samaynayaa?" Ibnu Abii Rizmah wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ kuma darin wax aan ahayn erayadan: "Eega ninkan ixraamka ku jira, muxuu samaynayaa?" isagoo dhoola-caddaynaya.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Abuu Bakr ayaa canaantay addoonkiisii, halka Nabigu ﷺ isagoo dhoolla-caddaynaya uu xusuusiyey inuu ku jiro ixraam.

Erayada adag oo la sharxay
ixraam

Xaaladda cibaado ee uu xaajigu galo marka uu gudanayo xajka ama cumrada, taas oo leh xeerar ku saabsan hab-dhaqanka iyo falalka.

muxrim

Qof ku jira xaaladda ixraamka.

Al-Acraaj

Meel ay kooxdii safarka ku hakadeen intii ay u socdeen xajka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay dhoolla-caddaynta Nabiga ﷺ iyo hadalkiisa ka fahmeen inuu diiday falcelinta qallafsan, isaga oo aan xaaladdana sii hurin. Xusuusintiisa ixraamku waxay tilmaamaysaa in xaajiyadu si taxaddar leh u ilaaliyaan hab-dhaqankooda; xaaladda cibaadadu waxay dalbanaysaa is-xakamayn iyo akhlaaq wanaagsan. Werintani ma dejinayso xeer sharci oo gaar ah oo ku saabsan garaacidda, balse waxay dhiirrigelinaysaa in cadhada la xakameeyo, canaantana si dabacsan loo gudbiyo.

Casharrada maanta
  1. Markaad cadhooto, marka hore yara durug oo ha hadlin ilaa aad xakamayn karto codkaaga iyo ficilkaaga.
  2. Khaladka u sax si aan qofka kale loo dullayn si aan loo baahnayn.
  3. Mas’uuliyadda gaarka ah ee waajib diini ahi ha hagto hab-dhaqankaaga maalinlaha ah sidoo kale.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.