Sunan Abi Dawud, xadiiska 2349
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، - الْمَعْنَى - عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ } . قَالَ أَخَذْتُ عِقَالاً أَبْيَضَ وَعِقَالاً أَسْوَدَ فَوَضَعْتُهُمَا تَحْتَ وِسَادَتِي فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَتَبَيَّنْ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَضَحِكَ فَقَالَ " إِنَّ وِسَادَكَ لَعَرِيضٌ طَوِيلٌ إِنَّمَا هُوَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ " . قَالَ عُثْمَانُ " إِنَّمَا هُوَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَبَيَاضُ النَّهَارِ " .
Waxaa nooga warramay Musaddad, waxaa nooga warramay Xuseen ibn Numayr, sidoo kale waxaa nooga warramay Cusmaan ibn Abii Sheybah, waxaa nooga warramay Ibn Idriis — macnuhu waa isku mid — laga soo xigtay Xuseen, laga soo xigtay Al-Shacbi, laga soo xigtay Cadiyy ibn Xaatim oo yiri: Markii la dejiyey aayaddan: {Ilaa inta idiinka caddaanayo dunta cad ee ka soocanta dunta madow}, wuxuu yiri: Waxaan qaatay xarig cad iyo xarig madow, waxaanan dhigay barkintayda hoosteeda. Waan eegay laakiin waan kala garan waayay. Arrintaas ayaan u sheegay Rasuulka Allah ﷺ, markaasuu qoslay oo yiri:
"Barkintaadu way ballaaran tahay wayna dheer tahay! Tani waxay ka dhigan tahay habeenka iyo maalinta." Halka Cusmaan uu ku daray: "Tani waa mugdiga habeenka iyo iftiinka maalinta."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dunta cad waxay tilmaamaysaa waaberiga, tan madowna habeenka.
Cadi ibn Xaatim markii hore sarbeebta si toos ah ayuu u fahmay, wuxuuna barkintiisa hoosteeda dhigay xadhig cad iyo mid madow. Wuxuu arrintaas wax ka weydiiyay Nebiga ﷺ, kaas oo u caddeeyay macnaha loola jeeday.
Iftiinka ugu horreeya ee waaberiga oo cirifka cirka ka muuqda.
Mugdiga habeenka ee jira ka hor iftiinka waaberiga.
Cuntada la cuno ka hor inta aanay bilaaban maalinta soonku.
Culimadu waxay sharraxeen in aayaddu ka hadlayso soo bixitaanka waaberiga runta ah, ee aanay ka hadlayn dun dhab ah. Markaas ayuu bilaabmaa wakhtiga soonku, qofka soomanna wuu ka joogsadaa cuntada iyo cabitaanka ilaa qorraxdu dhacdo. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in Nebigu ﷺ sarbeebta si naxariis iyo caddayn leh u sharraxay.
- Bilowga soonka ku salee soo bixitaanka waaberiga runta ah, hana u qaadan xadhko dhab ah.
- Weydii caddayn marka aayad ama oraah diini ahi aanay kuu caddayn.
- Arrimaha diinta si naxariis leh u sharrax, dadka kalena ka caawi inay fahmaan macnaha sarbeebta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.