Sunan Abi Dawud, xadiiska 2878
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَصَبْتُ أَرْضًا لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَكَيْفَ تَأْمُرُنِي بِهِ قَالَ " إِنْ شِئْتَ حَبَّسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا " . فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لاَ يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلاَ يُوهَبُ وَلاَ يُورَثُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ - وَزَادَ عَنْ بِشْرٍ - وَالضَّيْفِ - ثُمَّ اتَّفَقُوا - لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ وَيُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ . زَادَ عَنْ بِشْرٍ قَالَ وَقَالَ مُحَمَّدٌ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً .
Waxaa laga wariyey Ibn 'Umar: Cumar wuxuu helay dhul ku yaalla Khaybar, markaas buu u yimid Nebiga ﷺ wuxuuna yiri:
"Waxaan helay dhul aanan weligey helin mid ka qaalisan ee maxaad igu amraysaa inaan ku sameeyo?" Wuxuu yiri Nebigu ﷺ: "Haddaad doonto, asalkiisa xabis (waqfi), dakhligiisana sadaqeysta." Markaas Cumar wuu waqfeeyey isagoo shuruud ka dhigay inaan asalkiisa la iibin, la hibeyn, lana dhaxlayn. Dakhligiisana wuxuu u qoondeeyey masaakiinta, qaraabada, xorreynta addoommada, jidka Alle, iyo socotada. Bishr wuxuu ku daray: "iyo martida." Kadibna way isku raaceen: Ma jiro dembi ku saaran kan maamula hadduu si caadi ah wax uga cuno ama uu saaxiibkiis siiyo isagoon hanti ka dhiganayn.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu haystay dhulka, wuxuuna wax-soo-saarkiisa sadaqo uga dhigay.
Cumar wuxuu dhul ka helay Khaybar, wuxuuna Nabiga ﷺ weydiiyey waxa uu ku samayn lahaa, maadaama uu u arkay mid aad u qiimo badan.
Hanti asalkiisa la ilaaliyo, wax-soo-saarkeedana loo qoondeeyo khayr.
Lama iibin karo, lama hibayn karo, dhaxal ahaanna looma wareejin karo.
Maamuluhu wuxuu qaadan karaa gunno macquul ah ama cunto, balse hantida naftiisa uma urursan karo.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in waqaf la sameeyo iyadoo hantida asalka ah la ilaalinayo, wax-soo-saarkana la siinayo dadka loo asteeyey. Dadkaas waxaa ka mid noqon kara masaakiinta, qaraabada iyo musaafiriinta. Maamuluhu, sida ku cad shuruudaha la dejiyey, wuxuu si macquul ah uga qaadan karaa wax-soo-saarka, saaxiibna wuu quudin karaa, inta aanu uga dhigan hanti uu isagu leeyahay. Mad-habyada fiqhiga Sunnigu way aqoonsan yihiin waqafka; faahfaahinta shuruudaha iyo gunnada maamuluhuna way ku kala duwan yihiin fuqahada.
- Qofka sameeya sadaqo joogto ah wuxuu wax-soo-saarka u qoondeyn karaa ujeeddooyin iyo ka-faa'iideystayaal cad.
- Marka waqaf la maamulayo, deji shuruudo cad, kharashaadkana ka dhig kuwo lala socon karo.
- Maamuluhu ha qaato oo keliya wax macquul ah, hantidana yuusan u adeegsan inuu naftiisa ku taajiro.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.