Sunan Abi Dawud, xadiiska 2894
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ خَرَشَةَ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَتِ الْجَدَّةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا فَقَالَ مَا لَكِ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى شَىْءٌ وَمَا عَلِمْتُ لَكِ فِي سُنَّةِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا فَارْجِعِي حَتَّى أَسْأَلَ النَّاسَ . فَسَأَلَ النَّاسَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ حَضَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَاهَا السُّدُسَ . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هَلْ مَعَكَ غَيْرُكَ فَقَامَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَأَنْفَذَهُ لَهَا أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ جَاءَتِ الْجَدَّةُ الأُخْرَى إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضى الله عنه تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا فَقَالَ مَا لَكِ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى شَىْءٌ وَمَا كَانَ الْقَضَاءُ الَّذِي قُضِيَ بِهِ إِلاَّ لِغَيْرِكِ وَمَا أَنَا بِزَائِدٍ فِي الْفَرَائِضِ وَلَكِنْ هُوَ ذَلِكَ السُّدُسُ فَإِنِ اجْتَمَعْتُمَا فِيهِ فَهُوَ بَيْنَكُمَا وَأَيَّتُكُمَا خَلَتْ بِهِ فَهُوَ لَهَا .
Qabiisah ibn Dhuwayb wuxuu yiri: Ayeeyo ayaa u timid Abuu Bakar iyadoo weydiinaysa dhaxalkeeda. Wuxuu yiri:
"Kuma lihid Kitaabka Allah waxba, mana aqaanno wax adiga kugu saabsan oo ku jira Sunnada Nabiga Allah ﷺ. Dib u noqo intaan dadka wax ka weydiinayo." Markaas buu dadkii weydiiyay, waxaana yiri Al-Mughiirah ibn Shucbah: "Waan joogay markii Rasuulka Allah ﷺ uu ayeeyo siiyay lixdood (1/6)." Abuu Bakar baa yiri: "Ma jiraa qof kale oo kula jooga?" Markaas baa kacay Muxammad ibn Maslamah wuxuuna yiri sidii uu yiri Al-Mughiirah ibn Shucbah oo kale. Sidaas buuna Abuu Bakar ugu fuliyay xukunkaas. Kadibna, ayeeyo kale ayaa u timid Cumar ibn Al-Khadhaab iyadoo weydiinaysa dhaxalkeeda. Wuxuu yiri: "Kuma lihid Kitaabka Allah waxba. Xukunkii hore loo gaarayna adiga kuma uusan khuseyn ee wuxuu ahaa ayeeyo kale. Anigu kuma darayo waajibaadka dhaxalka, laakiin waa lixdaas (1/6). Haddaad labadiinnu isku timaadaan, idinka dhexeeya; tii kaligeed hartana iyadaa leh."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ayeeyo waxay dhaxalka ka helaysaa lix meelood meel, haddii ay ayeeyooyin badan jiraan na way wadaagaan.
Ayeeyo ayaa Abuu Bakar weydiisatay saamigeeda dhaxalka. Wuxuu la tashaday dad kale; al-Mughiirah ibn Shu'bah iyo Muxammad ibn Maslamah waxay ka marag fureen in Nabigu ﷺ ayeeyo siiyay lix meelood meel.
Qayb ka mid ah hantida uu qof helo marka qof dhinto.
Hal qayb oo ka mid ah lix qaybood oo siman oo hantida dhaxalka ah.
Qaybaha sharci ahaan loo cayimay ee hantida dhaxalka.
Fuquhadii hore waxay xeerka dhaxalka ee la aqoonsan yahay ka fahmeen in ayeeyo xaq u leh ay, iyadoo la jirta dhaxlayaasha kale, hesho lix meelood meel. Haddii in ka badan hal ayeeyo xaq u leedahay, way wadaagaan lixdaas meelood meel. Faahfaahinta ku saabsan ayeeyooyinka dhaxli kara iyo cidda uu qaraabo ka dhow ka reebayo way ku kala duwan yihiin madhhabyada; sidaas darteed dhaxal gaar ah wuxuu u baahan yahay qiimayn khabiir. Silsiladda daciifka ah ee werintan keligeed caddayn uma aha xeer waajib ah.
- Marka dhaxal la qaybinayo, la tasho khabiir si uu si taxaddar leh u go'aamiyo dhaxlayaasha iyo saamiyadooda sharciyeysan.
- Raadi xaqiijin oo isbarbar dhig markhaatiyada ka hor intaadan go'aan waajib ah gaarin.
- Si caddaalad ah ula dhaqan dhaxlayaasha, hana ku qaybin saamiga mala-awaal.
Werintan Saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa qaybinta hantida marka qof dhinto, waxayna bixisaa il la xiriirta oo xooggan oo ku saabsan dhaxalka.
Sahih al-Bukhari · #1588 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa qaybinta hantida, waxayna la xiriirtaa mawduuca ballaaran ee qoondayn caddaalad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.