Sunan Abi Dawud, xadiiska 2961
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Fima
- 1Mahmud ibn Khalidwuxuu u sheegay Abu Dawudمَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ
- 2Muhammad ibn Aidhمُحَمَّدُ بْنُ عَائِذٍ
- 3Al‑Walidالْوَلِيدُ
- 4Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
- 5Fimaفِيمَا
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَائِذٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنِي فِيمَا، حَدَّثَهُ ابْنٌ لِعَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ الْكِنْدِيِّ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، كَتَبَ إِنَّ مَنْ سَأَلَ عَنْ مَوَاضِعِ الْفَىْءِ، فَهُوَ مَا حَكَمَ فِيهِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضى الله عنه فَرَآهُ الْمُؤْمِنُونَ عَدْلاً مُوَافِقًا لِقَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " جَعَلَ اللَّهُ الْحَقَّ عَلَى لِسَانِ عُمَرَ وَقَلْبِهِ " . فَرَضَ الأَعْطِيَةَ وَعَقَدَ لأَهْلِ الأَدْيَانِ ذِمَّةً بِمَا فُرِضَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْجِزْيَةِ لَمْ يَضْرِبْ فِيهَا بِخُمُسٍ وَلاَ مَغْنَمٍ .
Waxaa nooga warramay Maxamuud bin Khaalid, waxaa nooga warramay Muxammad bin Caa'id, waxaa nooga warramay Al-Waliid, waxaa nooga warramay Ciise bin Yuunis, waxaa iiga warramay wiil uu dhalay Cadii bin Cadii Al-Kindii, in Cumar bin Cabdi Casiis uu qoray: 'Qof kasta oo weydiiya meelaha lagu bixinayo hantida dadweynaha (fay'), waa in loo maraa siduu xukumay Cumar bin Al-Khadhaab raalli Allaahu ka ahaadee. Mu'miniintuna waxay u arkeen mid caddaalad ah oo waafaqsan hadalkii Nabiga ﷺ:
"Allaah wuxuu xaqa ka yeelay carrabka iyo qalbiga Cumar." Wuxuu dejiyey mushaharaadka Muslimiinta, wuxuuna u sameeyey dadka diimaha kale haysta ilaalin (dimma) isagoo ka qaaday jizyah, mana uusan ka qaadin rubuc ama khumus mana uusan u tixgelin sida xoolo dagaal lagu qaatay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz wuxuu dakhliga dawladda ku saleeyaa siyaasaddii caddaaladda ahayd ee ʿUmar.
Dakhli ama hanti dadweyne oo hoos timaadda maamulka bulshada Muslimka ah.
Canshuur, sida waafaqsan xeerarkii shareecada Islaamka ee taariikhiga ahaa, laga qaadi jiray qaar ka mid ah dadka aan Muslimka ahayn ee maamulka hoos yimaadda.
Heshiis ilaalin oo taariikhi ah oo loo fidin jiray dadka aan Muslimka ahayn ee ku hoos noolaa maamul Islaami ah.
Qoraalku wuxuu ʿUmar ibn al-Khattab u nisbaynayaa siyaasad lagu kharash gareyn jiray dakhliga dadweynaha gunnooyin, laguna aqoonsan jiray heshiisyada lala galay dadka aan Muslimka ahayn. Maaddaama silsiladda werintu daciif tahay, werintan keligeed looma adeegsan karo daliil sharci. Culimadu xeerarkan waxay ku qiimeeyaan daliillo ka xooggan iyo hababka fiqiga ee la aqoonsan yahay; ku dhaqanka saxda ah ee dakhliga dadweynaha iyo jizya wuxuu ku xiran yahay su'aasha sharci iyo duruufaha.
- Dakhliga dadweynaha u arag amaano, kharash gareyntiisuna ha noqoto mid la isla ogaan karo.
- Go'aannada canshuuraha iyo ilaalinta ku salee ilo lagu kalsoon yahay iyo qiimeyn sharci oo aqoon leh.
- Xeerarka si caddaalad ah u dhaqan geli, kana hortag in kooxo si aan sabab lahayn loo waxyeelleeyo.
Werintani waxay tilmaamaysaa sida ʿUmar hantida ugu qaybiyay bulshada, waxayna tahay il ka xooggan oo laga duulo marka laga baaraan-degayo fayʾ iyo maamulka.
40 Hadith van an-Nawawi · #32 (Sahih)Mabda'a ah inaan waxyeello la geysan wuxuu adkaynayaa in maamulka iyo canshuuraha si caddaalad ah loo adeegsado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.