Sunan Abi Dawud, xadiiska 2972
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ جَمَعَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بَنِي مَرْوَانَ حِينَ اسْتُخْلِفَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتْ لَهُ فَدَكُ فَكَانَ يُنْفِقُ مِنْهَا وَيَعُودُ مِنْهَا عَلَى صَغِيرِ بَنِي هَاشِمٍ وَيُزَوِّجُ مِنْهَا أَيِّمَهُمْ وَإِنَّ فَاطِمَةَ سَأَلَتْهُ أَنْ يَجْعَلَهَا لَهَا فَأَبَى فَكَانَتْ كَذَلِكَ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ فَلَمَّا أَنْ وَلِيَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه عَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَيَاتِهِ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ فَلَمَّا أَنْ وَلِيَ عُمَرُ عَمِلَ فِيهَا بِمِثْلِ مَا عَمِلاَ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ ثُمَّ أَقْطَعَهَا مَرْوَانُ ثُمَّ صَارَتْ لِعُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ - يَعْنِي عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ - فَرَأَيْتُ أَمْرًا مَنَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةَ عَلَيْهَا السَّلاَمُ لَيْسَ لِي بِحَقٍّ وَأَنَا أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ رَدَدْتُهَا عَلَى مَا كَانَتْ يَعْنِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلِيَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْخِلاَفَةَ وَغَلَّتُهُ أَرْبَعُونَ أَلْفَ دِينَارٍ وَتُوُفِّيَ وَغَلَّتُهُ أَرْبَعُمِائَةِ دِينَارٍ وَلَوْ بَقِيَ لَكَانَ أَقَلَّ .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Al-Jarraax, waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Al-Mugiirah, kaasoo yiri: Cumar bin Cabdicasiis wuxuu isugu yeeray carruurtii Marwaan markii khilaafada loo dhiibay, wuxuuna yiri: Fadaku waxay ahayd hantida Rasuulka Allah ﷺ, wuxuuna ka bixin jiray sadaqooyinka, wuxuuna ku caawin jiray masaakiinta reer Banuu Haashim, wuxuuna ka guursiin jiray kuwooda aan xaaska lahayn. Faadumo way weydiisatay inuu siiyo, laakiin wuu diiday. Xaaladdu sidaas bay ahayd intii uu noolaa Rasuulka Allah ﷺ ilaa uu ka geeriyooday. Markii Abuu Bakar (radiyallaahu canhu) xukunka qabtay, wuxuu u maamulay sidii Nabigu ﷺ u maamuli jiray noloshiisii ilaa uu ka geeriyooday. Markii Cumar xukunka qabtayna, wuxuu u maamulay sidii ay labadooduba u maamuleen ilaa uu ka geeriyooday. Kadib Marwaan baa loo gooyay, dabadeedna waxay u soo wareegtay Cumar bin Cabdicasiis. Cumar bin Cabdicasiis wuxuu yiri: Waxaan arkay inaysan ii bannaanayn wax uu Rasuulka Allah ﷺ ka diiday Faadumo (calayha as-salaam), waxaanan idinkaga marqaati kacayaa inaan ku celiyay sidii ay ahayd xilligii Rasuulka Allah ﷺ. Abuu Daawuud wuxuu yiri: Markii Cumar bin Cabdicasiis khilaafada la wareegay, dakhligeedu wuxuu ahaa afartan kun oo diinaar, markii uu dhintayna wuxuu ahaa afar boqol oo diinaar, haddii uu sii noolaan lahaana way ka yaraan lahayd.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Umar ibn Abd al-Aziz wuxuu Fadak dib ugu soo celiyey maamul hanti dadweyne ah.
Meel beeraleey ah iyo dhul-beereed ay ka hadlayaan dakhliga lagu xusay werintan.
Hanti ku soo gasha bulshada Muslimka iyada oo aan dagaal la gelin, laguna maamulo awoodda maamulka.
Hanti qof loo qoondeeyey si uu uga faa’iidaysto ama u helo dakhligeeda.
Werintu waxay sheegaysaa in khaliifyadii ugu horreeyey ay Fadak u maamuleen sidii uu u maamuli jiray Nebigu ﷺ, iyo in Umar ibn Abd al-Aziz uu maamulka ku soo celiyey dhaqankaas hore. Maaddaama werintu daciif tahay, keligeed caddayn uma noqon karto xeer sharci oo waajib ah. Casharka guud ee fiqigu waa in madaxdu hantida bulshada aanay ula dhaqmin sidii hanti gaar ah; xeerarka faahfaahsan ee fai' iyo hantida dawladda waxaa laga soo dheegtaa daliillo ka xooggan iyo doodda culimada fiqiga.
- Dakhliyada dadweynaha ula dhaqan sidii masuuliyad amaano ah, oo sharax sida loo isticmaalo.
- Ha u oggolaan danaha shakhsiyeed ama qoys inay go’aamiyaan cidda hesha hantida bulshada.
- Hubi kalsoonida werinta ka hor intaadan u soo qaadan xeer diini ah oo madax-bannaan.
Werintan Sahih ahi waxay masuulka loo magacaabay uga digaysaa inuu hadiyado u qaato xilkiisa awgiis, sidaasna waxay ku taageeraysaa in hantida dadweynaha si taxaddar leh loo maamulo.
40 Hadith van an-Nawawi · #33 (Sahih)Xadiiskan Sahih ahi wuxuu ka hadlayaa caddaynta iyo sheegashada lahaanshaha, wuxuuna xusuusinayaa in hanti aan lagu wareejin karin sheegasho aan la caddayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.