Sunan Abi Dawud, xadiiska 2986
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Husayn ibn Ali
- 1Ahmad ibn Salihwuxuu u sheegay Abu Dawudأَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ
- 2Anbasa ibn Khalidعَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Ali ibn Husaynعَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ
- 6Husayn ibn Aliحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ كَانَتْ لِي شَارِفٌ مِنْ نَصِيبِي مِنَ الْمَغْنَمِ يَوْمَ بَدْرٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَانِي شَارِفًا مِنَ الْخُمُسِ يَوْمَئِذٍ فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَبْنِيَ بِفَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاعَدْتُ رَجُلاً صَوَّاغًا مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعَ أَنْ يَرْتَحِلَ مَعِي فَنَأْتِيَ بِإِذْخِرٍ أَرَدْتُ أَنْ أَبِيعَهُ مِنَ الصَّوَّاغِينَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ فِي وَلِيمَةِ عُرْسِي فَبَيْنَا أَنَا أَجْمَعُ لِشَارِفَىَّ مَتَاعًا مِنَ الأَقْتَابِ وَالْغَرَائِرِ وَالْحِبَالِ - وَشَارِفَاىَ مُنَاخَانِ إِلَى جَنْبِ حُجْرَةِ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ - أَقْبَلْتُ حِينَ جَمَعْتُ مَا جَمَعْتُ فَإِذَا بِشَارِفَىَّ قَدِ اجْتُبَّتْ أَسْنِمَتُهُمَا وَبُقِرَتْ خَوَاصِرُهُمَا وَأُخِذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَىَّ حِينَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الْمَنْظَرَ فَقُلْتُ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالُوا فَعَلَهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ فِي هَذَا الْبَيْتِ فِي شَرْبٍ مِنَ الأَنْصَارِ غَنَّتْهُ قَيْنَةٌ وَأَصْحَابَهُ فَقَالَتْ فِي غِنَائِهَا أَلاَ يَا حَمْزُ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ فَوَثَبَ إِلَى السَّيْفِ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَأَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا . قَالَ عَلِيٌّ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ قَالَ فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لَقِيتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا لَكَ " . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ عَدَا حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتَىَّ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَهَا هُوَ ذَا فِي بَيْتٍ مَعَهُ شَرْبٌ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرِدَائِهِ فَارْتَدَاهُ ثُمَّ انْطَلَقَ يَمْشِي وَاتَّبَعْتُهُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ حَتَّى جَاءَ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ حَمْزَةُ فَاسْتَأْذَنَ فَأُذِنَ لَهُ فَإِذَا هُمْ شَرْبٌ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلُومُ حَمْزَةَ فِيمَا فَعَلَ فَإِذَا حَمْزَةُ ثَمِلٌ مُحْمَرَّةٌ عَيْنَاهُ فَنَظَرَ حَمْزَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى سُرَّتِهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ حَمْزَةُ وَهَلْ أَنْتُمْ إِلاَّ عَبِيدٌ لأَبِي فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ثَمِلٌ فَنَكَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَقِبَيْهِ الْقَهْقَرَى فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ .
Waxaa nooga warramay Axmed bin Saalix, waxaa nooga warramay Canbasah bin Khaaled, waxaa nooga warramay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, waxaa ii warramay Cali bin Xuseen in Xuseen bin Cali uu u warramay in Cali bin Abii Daalib yiri:
"Waxaan lahaa laba geelood oo waayeel ah oo aan ku helay qaybtaydii xoolihii dagaalka Badar, Rasuulkuna ﷺ wuxuu isla maalintaas i siiyey geel kale oo ka mid ahaa shanaadka (khums). Markii aan damcay inaan aqal galo Faadumo bint Rasuulillah ﷺ, waxaan ballan la dhigtay nin dahar-same ah oo reer Banu Qaynuqaac ah inuu ila socdaalo si aan u soo guranno cawska Idhkir. Waxaan rabay inaan u iibiyo dahar-sameyaasha si aan ugu kaalmeysto walimada arooskayga. Intaan u ururinayey labadayda geel agabkooda sida rakaabta, dambiilaha iyo xargaha—labada geelna waxay fadhiyeen dhinaca qol nin Ansaari ah leeyahay—markii aan soo ururiyey wixii aan ururinayey ayaan dib ugu soo laabtay. Waxaan arkay labadaydii geel oo buurkooda la jaray, calooshana laga jeexay, beerkana laga saaray. Indhahaygu way ilmeeyeen markaan arkay muuqaalkaas. Waxaan iri: 'Yaa sameeyey tan?' Waxay yiraahdeen: 'Waxaa sameeyey Xamzah bin Cabdul-Muddalib, wuxuuna ku jiraa gurigan isagoo khamri la cabaya dad Ansaar ah. Gabadh heesaaysa ayaa u heesaysay isaga iyo asxaabtiisa, waxayna heesteeda ku tiri: "Xamzow, kac oo u tag geelaas buuran!" Markaasuu seefkiisa qaatay, buurahoodii jaray, calooshoodii jeexay, beertoodiina kala baxay.'" Cali wuxuu yiri: "Waxaan u tegey Rasuulka ﷺ, waxaana ag joogay Sayd bin Xaarithah. Rasuulku ﷺ wuxuu gartay dhibta igu dhacday, wuxuuna yiri: 'Maxaa kugu dhacay?' Waxaan iri: 'Rasuulka Allow, ma arkin wax la mid ah maanta. Xamzah wuxuu xumeeyey labadaydii geel, buurahoodii wuu jaray, calooshoodiina wuu jeexay, haatanna wuxuu ku jiraa guri ay dad ku cabbayaan.' Rasuulku ﷺ wuxuu dalbaday go'iisii, wuuna xirtay, kadibna wuu baxay anniga iyo Sayd bin Xaarithahna waan raacnay ilaa aan nimid gurigii uu Xamzah ku jiray. Wuxuu weydiistey idan, waa loo oggolaaday. Wuxuu arkay dad khamri cabbaya. Rasuulku ﷺ wuxuu bilaabay inuu canaanto Xamzah wuxuu sameeyey. Xamzah wuxuu ahaa mid sakhraansan oo indhihiisu cas yihiin. Xamzah wuxuu eegay Rasuulka ﷺ, kadibna indhaha kor u qaaday oo eegay jilbihiisa, mar kalena kor u qaaday oo eegay xuduntiisa, mar saddexaadna kor u qaaday oo eegay wajigiisa. Kadibna Xamzah wuxuu yiri: 'Ma tihiin wax aan ahayn addoommo aabbahay?' Rasuulku ﷺ wuxuu gartay inuu sakhraansan yahay, markaasuu Rasuulku ﷺ gadaal u noqday oo dibadda u baxay, annaguna waan la baxnay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabi ﷺ wuxuu si deggan uga falceliyey markii Xamza oo sakhraansan uu waxyeelleeyey geela Cali.
Cali wuxuu sheegay inuu doonayey inuu geela u adeegsado ururinta cawska idhkhir, dabadeedna iibiyo si uu u bixiyo kharashka xafladdiisa guurka Faadumo. Xamza ayaa geela waxyeelleeyey xilli uu ku jiray kulan khamri lagu cabbayey. Nabi ﷺ ayaa arrinta kala hadlay, balse wuu ka tegay markii uu arkay in Xamza sakhraansan yahay.
Nooc caws udgoon ah oo Maka laga isticmaali jiray laguna ganacsan jiray.
Qayb ka mid ah qaniimada dagaalka oo si gaar ah loo qoondeeyo sida xeerarka Islaamku dhigayaan.
Koox dad ah oo wada cabbaysa khamri.
Culimadu waxay tilmaamaan in Nabi ﷺ uu si dhab ah u qaatay cabashada Cali, isla markaana uu Xamza kala hadlay waxyeellada. Markii ay caddaatay in Xamza sakhraansan yahay oo hadal-is-weydaarsigu aanu wax tarayn, Nabi ﷺ wuxuu doortay inuu meesha ka tago. Tani waxay muujinaysaa is-xakamayn iyo xikmad marka lala macaamilayo qof garashadiisu si ku-meel-gaar ah u daciiftay. Werintani waxay ka warramaysaa dhaqankii Xamza ee xaaladdaas; ma aha oggolaansho khamri cabbid ama in hantida dadka kale la waxyeelleeyo.
- Qofka kala hadal waxyeello gaar ah oo uu geystay, dabadeedna raadi waqti deggan oo khilaafka lagu xalliyo.
- Ka fogow iska horimaadka haddii qofka kale sakhraansan yahay oo wada hadalku aanu wax tarayn.
- Ilaali hantida dadka kale, magdhawna bixi haddii aad waxyeello u geysatay.
Werintan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirta waxay xambaarsan tahay warbixin la xiriirta oo ku saabsan Cali iyo Xamza.
Sunan Abi Dawud · #2987 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay buugga dhexdiisa ka dambaysaa warbixintan, waxayna sidoo kale ka hadlaysaa dhacdooyin la xiriira Faadumo.
Sunan Abi Dawud · #2928 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay tilmaamaysaa in qofku mas’uul ka yahay waxa lagu aaminay daryeelkiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.