Canshuurta, Ganiimada iyo Imaamada · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 2990

Waxaa weriyey Mujja'ah ibn Murarah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Da'if (daciif)Buugga: Canshuurta, Ganiimada iyo Imaamada
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Mujja'ah ibn Murarah

Da'if (daciif)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْقُرَشِيُّ، قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ - يَعْنِي ابْنَ عِيسَى - كُنَّا نَقُولُ إِنَّهُ مِنَ الأَبْدَالِ قَبْلَ أَنْ نَسْمَعَ أَنَّ الأَبْدَالَ مِنَ الْمَوَالِي قَالَ حَدَّثَنِي الدَّخِيلُ بْنُ إِيَاسِ بْنِ نُوحِ بْنِ مُجَّاعَةَ عَنْ هِلاَلِ بْنِ سِرَاجِ بْنِ مُجَّاعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ مُجَّاعَةَ أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَطْلُبُ دِيَةَ أَخِيهِ قَتَلَتْهُ بَنُو سَدُوسٍ مِنْ بَنِي ذُهْلٍ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ كُنْتُ جَاعِلاً لِمُشْرِكٍ دِيَةً جَعَلْتُ لأَخِيكَ وَلَكِنْ سَأُعْطِيكَ مِنْهُ عُقْبَى ‏"‏ ‏.‏ فَكَتَبَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمِائَةٍ مِنَ الإِبِلِ مِنْ أَوَّلِ خُمُسٍ يَخْرُجُ مِنْ مُشْرِكِي بَنِي ذُهْلٍ فَأَخَذَ طَائِفَةً مِنْهَا وَأَسْلَمَتْ بَنُو ذُهْلٍ فَطَلَبَهَا بَعْدُ مُجَّاعَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ وَأَتَاهُ بِكِتَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَتَبَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ بِاثْنَىْ عَشَرَ أَلْفَ صَاعٍ مِنْ صَدَقَةِ الْيَمَامَةِ أَرْبَعَةِ آلاَفٍ بُرًّا وَأَرْبَعَةِ آلاَفٍ شَعِيرًا وَأَرْبَعَةِ آلاَفٍ تَمْرًا وَكَانَ فِي كِتَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِمُجَّاعَةَ ‏"‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا كِتَابٌ مِنْ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ لِمُجَّاعَةَ بْنِ مُرَارَةَ مِنْ بَنِي سُلْمَى إِنِّي أَعْطَيْتُهُ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ مِنْ أَوَّلِ خُمُسٍ يَخْرُجُ مِنْ مُشْرِكِي بَنِي ذُهْلٍ عُقْبَةً مِنْ أَخِيهِ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Ciise, waxaa nooga warramay Canbasah bin Cabdi-Waaxid al-Qurashi. Abuu Jacfar (ibn Ciise) wuxuu yiri: Waxaan oran jirnay wuxuu ka mid yahay Abdaalka inta aan maqlin in Abdaalku yihiin Mawaali. Wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Ad-Daakhil bin Iyaas bin Nuux bin Mujjacah, oo ka weriyey Hilaal bin Siraaj bin Mujjacah, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey awoowgiis Mujjacah, inuu u yimid Nabiga ﷺ isagoo doonaya diyo (magdhow) walaalkiis oo ay dileen Banu Saduus oo ka tirsan Banu Duhl. Markaas Nabigu ﷺ wuxuu yiri:

"Haddii aan mushrik u yeeli lahaa diyo, walaalkaa baan u yeeli lahaa, laakiin waxaan ku siinayaa magdhow." Markaas Nabigu ﷺ wuxuu u qoray boqol geel ah oo laga qaadanayo khums-ka ugu horreeya ee laga helo mushrikiinta Banu Duhl. Wuxuu qaatay qayb ka mid ah, kadibna Banu Duhl way islaameen. Markaas Mujjacah wuxuu dib u weydiistay Abuu Bakar, wuxuuna u keenay warqaddii Nabiga ﷺ. Abuu Bakar wuxuu u qoray laba iyo toban kun oo saac oo ka mid ah sadaqada Al-Yamaamah: afar kun oo sarreen ah, afar kun oo shaciir ah, iyo afar kun oo timir ah. Qoraalkii Nabiga ﷺ uu u qoray Mujjacah wuxuu ahaa: "Bismillaahi Raxmaani Raxiim. Tani waa warqad ka timid Muxammad Nabiga ah oo ku socota Mujjacah bin Muraarah oo ka tirsan Banu Sulmaa. Waxaan siiyey boqol geel oo ka mid ah khums-ka ugu horreeya ee laga helo mushrikiinta Banu Duhl, isagoo magdhow u ah walaalkiis."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi Muxammad ﷺ wuxuu go’aamiyey magdhow loo siinayo walaal la dilay.

Asalka iyo sababta

Sida qoraalku sheegayo, Mujjaʿah ibn Murārah wuxuu Nebiga ﷺ ka codsaday diyada walaalkiis, oo ay dileen Banu Sadus oo ka tirsanaa Banu Dhuhl. Nebigu ﷺ wuxuu qoray in magdhow la bixiyo; markii Banu Dhuhl qaateen Islaamka, arrinta markii dambe waxaa loo gudbiyey Abuu Bakar.

Erayada adag oo la sharxay
Diyah

Diya: magdhow lacageed oo sida xeerarka Islaamku dhigayaan la siiyo ehelka qof la dilay.

Khums

Shan meelood meel ka mid ah qaniimooyinka dagaalka qaarkood, taas oo leh meel loo asteeyey.

Saʿ (sāʿ)

Halbeeg mug oo dhaqameed oo lagu cabbiro badarka iyo cuntooyinka kale.

Waxa culimadu ka fahmeen

Qoraalku wuxuu kala saaraya go’aaminta diyada iyo bixinta magdhow laga soo saaro hantida guud. Maadaama silsiladda werintu daciif tahay, fuqahadu warkan uma adeegsan karaan caddayn madax-bannaan oo lagu dejiyo xeer waajib ah. Madhaahibta fiqhigu xukunnada diyada waxay ku saleeyaan daliillo ka xooggan iyo fiqhi si faahfaahsan loo dejiyey; werintan gaarka ahi keligeed ma go’aamiso magdhowga lagu leeyahay kiis gaar ah.

Casharrada maanta
  1. Sheegashooyinka magdhowga ha lagu qiimeeyo daliillo lagu kalsoonaan karo iyo garsoor awood u leh.
  2. Khilaaf marka uu jiro, kala saar waajib sharci ahaan la go’aamiyey iyo kaalmo laga bixiyo hantida guud.
  3. Hubi kalsoonida werinta ka hor intaadan ku xirin xeer diini ah oo waajib ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.