Sunan Abi Dawud, xadiiska 3000
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ، حَدَّثَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، - وَكَانَ أَحَدَ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ - وَكَانَ كَعْبُ بْنُ الأَشْرَفِ يَهْجُو النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَيُحَرِّضُ عَلَيْهِ كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَأَهْلُهَا أَخْلاَطٌ مِنْهُمُ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ يَعْبُدُونَ الأَوْثَانَ وَالْيَهُودُ وَكَانُوا يُؤْذُونَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابَهُ فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ بِالصَّبْرِ وَالْعَفْوِ فَفِيهِمْ أَنْزَلَ اللَّهُ { وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ } الآيَةَ فَلَمَّا أَبَى كَعْبُ بْنُ الأَشْرَفِ أَنْ يَنْزِعَ عَنْ أَذَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ أَنْ يَبْعَثَ رَهْطًا يَقْتُلُونَهُ فَبَعَثَ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ وَذَكَرَ قِصَّةَ قَتْلِهِ فَلَمَّا قَتَلُوهُ فَزِعَتِ الْيَهُودُ وَالْمُشْرِكُونَ فَغَدَوْا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا طُرِقَ صَاحِبُنَا فَقُتِلَ . فَذَكَرَ لَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي كَانَ يَقُولُ وَدَعَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَنْ يَكْتُبَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ كِتَابًا يَنْتَهُونَ إِلَى مَا فِيهِ فَكَتَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْمُسْلِمِينَ عَامَّةً صَحِيفَةً .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Yaxya bin Faaris, in Xakam bin Naafic uu uga warramay, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Cabdirraxmaan bin Cabdullaahi bin Kacb bin Maalik, oo ka weriyey aabihiis — kaas oo ahaa mid ka mid ah saddexdii qof ee Alle ka aqbalay towbadooda — in Kacb bin Al-Ashraf uu gabayo ku caayi jiray Nabiga ﷺ, uuna ku kicin jiray gaalada Qureysh. Markii uu Nabigu ﷺ yimid Madiina, dadkeedu waxay ahaayeen kuwo isku dhafan: waxaa ka mid ahaa Muslimiin, Mushrikiin sanamyada caabuda, iyo Yuhuud. Waxay dhibi jireen Nabiga ﷺ iyo Asxaabtiisa. Sidaas darteed, Allah oo Sharaf iyo Weyni leh wuxuu amray Nabigiisa inuu samro oo cafiyo. Markaasaa Allah soo dejiyey aayadda: {Waxaad hubaal ka maqli doontaan kuwii Kitaabka la siiyey idinka hortood wax badan oo idin xanuuniya}. Laakiin markii Kacb bin Al-Ashraf diiday inuu ka joogsado dhibka Nabiga ﷺ, Nabigu ﷺ wuxuu amray Sacad bin Mucaad inuu dirayo koox dilaysa isaga. Wuxuu diray Muxammad bin Maslama, waxaana la xusay sheekada dilkiisa. Markii ay dileen, Yuhuudda iyo Mushrikiinta way argaggixeen. Subaxdii xigtay bay u yimaadeen Nabiga ﷺ waxayna yiraahdeen:
“Saaxiibkeen baa habeenkii la weeraray oo la dilay.” Nabigu ﷺ wuxuu u sheegay sababta hadalladiisa. Kadib, Nabigu ﷺ wuxuu ugu yeeray in la qoro heshiis rasmi ah oo dhexmara isaga iyo iyaga, si ay ugu hoggaansamaan shuruudihiisa oo ay uga joogsadaan dhibkiisa. Sidaas buu Nabigu ﷺ u qoray heshiis dhexmaray isaga, iyaga, iyo Muslimiinta guud ahaan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ka dib samir iyo cafis, Nabigu ﷺ wuxuu doortay heshiis qoraal ah.
Qoraalku wuxuu tilmaamayaa xaaladdii Madiina ka jirtay markii Nabigu ﷺ yimid: dadku waxay ka koobnaayeen kooxo kala duwan, waxaana dhacay falal cadowtinimo ah. Ka dib markii Ka'b ibn al-Ashraf uu sii waday hurinta cadowtinimada, waxaa dhacay dhacdooyin ugu dambayn horseeday heshiis qoraal ah.
Dulmi ha uga jawaabin aargoosi degdeg ah; si xakameysan u dhaqmo, cafiskana dooro marka ay ku habboon tahay.
Is-afgarad qoraal ah oo dhinacyadu ku caddeeyaan waxa ay u hoggaansamayaan.
Qoraallo qaafiyadaysan oo qof caaya ama dadka ku kiciya.
Culimada waxay qisadan ka fahmeen in samirka iyo cafisku yihiin hab-dhaqanka koowaad ee muhiimka ah marka la kulmo cay iyo cadowtinimo. Waxay sidoo kale xusaysaa in hoggaanku masuul ka yahay amniga bulshada, iyo in heshiisyada kooxaha dhexdooda qoraal lagu diiwaangelin karo. Ficilka la xiriira Ka'b ibn al-Ashraf waxaa lagu sharraxayaa xaaladdii gaarka ahayd ee awoodda iyo colaadda Madiina; taasina shakhsiyaadka uma oggolaanayso inay iyagu rabshad adeegsadaan. Afarta madhab ee sunniga ahi arrimahan waxay ku eegaan xeerarka awoodda sharciyeysan, kala dambaynta bulshada iyo heshiisyada.
- Cayda ha uga jawaabin si degdeg ah; marka hore raadi waddo deggan oo caddaalad ah.
- Heshiisyada dadka kale si cad u qor, waajibaadka ka dhashana si dhab ah u qaado.
- Rabshadaha iyo go'aannada amniga u daa maamulka awoodda u leh, hana ku dhaqaaqin iskood.
Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa isla xaaladdii taariikhiga ahayd, waxayna caawisaa isbarbardhigga dhacdooyinkii ku saabsanaa ficilladiisii cadowtinimada lahaa.
Sunan Abi Dawud · #2999 (Sahih Isnaad)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa ficillada Ka'b ibn al-Ashraf, waxayna dhammaystiraysaa sawirka taariikhiga ah.
Sunan Abi Dawud · #2928 (Sahih)Werinta saxiixa ahi waxay sheegaysaa in qof kastaa masuul ka yahay kuwa loo igmaday; tani waxay la xiriirtaa hoggaaminta iyo ilaalinta bulshada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.