Sunan Abi Dawud, xadiiska 3064
Waxaa weriyey Abyad ibn Hammal. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abyad ibn Hammal
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، - الْمَعْنَى وَاحِدٌ - أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ يَحْيَى بْنِ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيَّ، حَدَّثَهُمْ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ شُرَاحِيلَ، عَنْ سُمَىِّ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ شُمَيْرٍ، - قَالَ ابْنُ الْمُتَوَكِّلِ ابْنِ عَبْدِ الْمَدَانِ - عَنْ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ، أَنَّهُ وَفَدَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَقْطَعَهُ الْمِلْحَ - قَالَ ابْنُ الْمُتَوَكِّلِ الَّذِي بِمَأْرِبَ - فَقَطَعَهُ لَهُ فَلَمَّا أَنْ وَلَّى قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْمَجْلِسِ أَتَدْرِي مَا قَطَعْتَ لَهُ إِنَّمَا قَطَعْتَ لَهُ الْمَاءَ الْعِدَّ . قَالَ فَانْتَزَعَ مِنْهُ قَالَ وَسَأَلَهُ عَمَّا يُحْمَى مِنَ الأَرَاكِ قَالَ " مَا لَمْ تَنَلْهُ خِفَافٌ " . وَقَالَ ابْنُ الْمُتَوَكِّلِ " أَخْفَافُ الإِبِلِ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah ibn Saciid ath-Thaqafii iyo Muxammad ibn al-Mutawakkil al-Casqalaanii – macnahuna waa mid – in Muxammad ibn Yaxye ibn Qays al-Ma’ribii uu uga warramay: Aabbahay baa ii sheegay, ka soo xigtay Thumaamah ibn Shuraxbiil, ka soo xigtay Sumayy ibn Qays, ka soo xigtay Shumayr – Ibnu al-Mutawakkil wuxuu yiri: ina Cabdi al-Madaan – ka soo xigtay Abyad ibn Xammaal, inuu u yimid Rasuulka Allah ﷺ oo uu weydiistay in loo gooyo milixda. Ibnu al-Mutawakkil wuxuu yiri: taa oo ku taal Ma’rib. Markaasuu u gooyey, laakiin markii uu dhabarka jeediyey, nin majliska fadhiyey baa yiri:
“Ma garanaysaa waxaad u goysay? Waxaad u goysay biyo joogto ah!” Markaasuu kala noqday. Wuxuu kaloo weydiiyey ilaalinta dhulka ay geedaha Araaku ka baxaan. Wuxuu ku jawaabay: “Wixii aanay gaarin caguhu.” Ibnu al-Mutawakkilna wuxuu yiri: “Cagaha geela.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ilaha milixeed oo ay dadku wadaagaan looma qoondeyn karo hanti gaar loo leeyahay.
Maamul ahaan qof loogu qoondeeyo dhul ama il.
Il si joogto ah u jirta oo aan dhammaan, dadkuna ku tiirsan yihiin.
Geed ama duur caleentiisa iyo laamihiisa xooluhu daaqaan.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in hoggaamiye aanu qof keliya ugu koobi karin ilo dadweyne oo badan, haddii bulshadu ku tiirsan tahay. Qoondeyn xaddidanse way ku habboonaan kartaa wax aan guud ahaan loo baahnayn, sida in la calaamadeeyo dhul daaqsimeed ka baxsan halka ay geeluhu gaaraan. Fuqahadu qoondeynaha noocan ah waxay kaga hadlaan maamulka danaha guud; ku dhaqankooda saxda ahi wuu ku kala duwanaan karaa il kasta iyo xaalad kasta.
- Biyaha, khayraadka dabiiciga ah iyo adeegyada kale ee la wadaago u ilaali dan guud oo la aaminay.
- Ka hor oggolaansho ama qoondeyn, hubi cidda ku tiirsan isha, kana hortag in dhinac keli ahi dadka kale ka hor istaago.
- Hubi in go’aannada maamulayaashu ka gaaraan khayraadka dabiiciga ahi waafaqsan yihiin caddaaladda iyo danta guud.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa qoondeynta dhulka iyo ilaha, waxayna xeerarka khayraadka dadweynaha gelinaysaa macne guud.
Sunan Abi Dawud · #3063 (Hasan)Werintu waxay xusaysaa dukumeenti la xiriira qoondeyn uu sameeyey Nebigu ﷺ, waxayna la jaanqaadaysaa su’aasha ah sida qoondeynahaas loo diiwaangelin jiray.
Sahih al-Bukhari · #2370 (Sahih)Werintan Sahih-ka ahi waxay adkaynaysaa in dadku masuul ka yihiin waxa loo igmaday; mabda’ani wuxuu khuseeyaa sidoo kale maamulayaasha iyo khayraadka la wadaago.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.