Sunan Abi Dawud, xadiiska 313
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ، - يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ - أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ - عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ سُحَيْمٍ، عَنْ أُمَيَّةَ بِنْتِ أَبِي الصَّلْتِ، عَنِ امْرَأَةٍ، مِنْ بَنِي غِفَارٍ قَدْ سَمَّاهَا لِي قَالَتْ أَرْدَفَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى حَقِيبَةِ رَحْلِهِ - قَالَتْ - فَوَاللَّهِ لَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الصُّبْحِ فَأَنَاخَ وَنَزَلْتُ عَنْ حَقِيبَةِ رَحْلِهِ فَإِذَا بِهَا دَمٌ مِنِّي فَكَانَتْ أَوَّلَ حَيْضَةٍ حِضْتُهَا - قَالَتْ - فَتَقَبَّضْتُ إِلَى النَّاقَةِ وَاسْتَحْيَيْتُ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا بِي وَرَأَى الدَّمَ قَالَ " مَا لَكِ لَعَلَّكِ نُفِسْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " فَأَصْلِحِي مِنْ نَفْسِكِ ثُمَّ خُذِي إِنَاءً مِنْ مَاءٍ فَاطْرَحِي فِيهِ مِلْحًا ثُمَّ اغْسِلِي مَا أَصَابَ الْحَقِيبَةَ مِنَ الدَّمِ ثُمَّ عُودِي لِمَرْكَبِكِ " . قَالَتْ فَلَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ رَضَخَ لَنَا مِنَ الْفَىْءِ - قَالَتْ - وَكَانَتْ لاَ تَطَّهَّرُ مِنْ حَيْضَةٍ إِلاَّ جَعَلَتْ فِي طَهُورِهَا مِلْحًا وَأَوْصَتْ بِهِ أَنْ يُجْعَلَ فِي غُسْلِهَا حِينَ مَاتَتْ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Camr ar-Raasiyi, waxaa nooga warramay Salama — ibnul Fadl — waxaa noo sheegay Muxammad — ibnu Isxaaq — oo ka weriyey Sulaymaan bin Subaym, oo ka weriyey Umaya bint Abii Salt, oo ka weriyey haweeney reer Banu Ghifaar ah oo magaceeda la ii sheegay. Waxay tiri:
"Rasuulka Allah ﷺ ayaa igu fariisiyey gadaasha rakaabkiisa geela." Waxay tiri: "Wallahi, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu socday ilaa subaxdii, markaasuu geelii jilibsaday, aniguna waan ka degay gadaashii rakaabka. Markaasaan arkay dhiig ku yaalla, taasina waxay ahayd caadadii ugu horreysay ee aan helo." Waxay tiri: "Geelii baan isku dhajiyey oo waan xishooday. Markuu Rasuulka Allah ﷺ arkay xaaladdayda iyo dhiigga, wuxuu yiri: 'Malaha caado baad heshay?' Waxaan iri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Is hagaaji (maro xiro), dabadeedna qaado weel biyo ah oo cusbo ku dar, kadibna mayr dhiigga ku dhacay rakaabka, markaas ku soo laabo raacaaga.'" Waxay tiri: "Markuu Rasuulka Allah ﷺ furatay Khaybar, wuxuu nooga qaybiyey xoolihii la qaniimeystay." Waxay tiri: "Weligeed kama daahirin jirin caado iyadoo aan biyaha daahirkeeda cusbo ku darin, markay dhimatayna waxay dardaarantay in biyaha lagu mayrayo cusbo lagu daro."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu si naxariis leh uga falceliyey caadadeeda, wuxuuna ka caawiyey nadiifinta gogosha kooraha.
Dhiigga xilliyeed ee dumarka ku dhaca.
Qaybta kooraha ee qofku ku fariisto marka uu fuushan yahay.
Mayrasho cibaado oo jirka oo dhan ah, taas oo la sameeyo, waxyaabo kale, marka caadadu dhammaato.
Culimada waxay werinnada xooggan ka fahmeen in dhiigga caadada dharka looga saaro iyadoo meesha la dhaqayo; werinta saxiixa ah ee Asma’ waxaa sidoo kale lagu xusay in haraaga dhiigga la xoqo. Afarta mad-hab waxay ku kala duwan yihiin faahfaahinta nadaafadda, laakiin werintan daciifka ahi keligeed daliil uma aha in milix biyaha lagu daro. Sida naxariista leh ee haweeneyda loola dhaqmay waxay waafaqsan tahay hanuunka guud ee Nabiga ﷺ.
- Qofka xishoonaya ula dhaqan degganaan iyo ixtiraam, una fidiso caawimo wax ku ool ah.
- Xeerarka nadaafadda ku salee werinno sugan oo saxiix ah, hana ku darin waxyaabo gaar ah oo joogto ah daliil la’aan.
- Dhiigga caadada si taxaddar leh uga dhaq dharka ama maryaha kale, adigoo raacaya tilmaamaha nadaafadda ee la aqoonsan yahay.
Asma’ waxay werisay in Nabigu ﷺ faray in dhiigga dharka laga saaro, meesha biyona lagu dhaqo; werintan saxiixa ahi waxay saldhig u tahay xeerka nadaafadda.
40 Hadith van an-Nawawi · #23 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu adkaynayaa kaalinta weyn ee nadaafaddu ku leedahay diinta, wuxuuna mawduuca daahirnimada siinayaa macne guud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.