Sunan Abi Dawud, xadiiska 3243
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ " . فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ " . قُلْتُ لاَ . قَالَ لِلْيَهُودِيِّ " احْلِفْ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفُ وَيَذْهَبُ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً } إِلَى آخِرِ الآيَةِ .
Waxaa wariyey Cabdullaahi ibn Mascuud: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Qofkii dhaarta been ah ku dhaarta si uu si xaqdarro ah u qaato maal qof Muslim ah leeyahay, wuxuu la kulmi doonaa Allah isagoo ka caraysan." Al-Ashcath wuxuu yiri: "Wallahi, hadalkan aniga ayuu igu saabsanaa. Waxaa dhexmaray aniga iyo nin Yuhuudi ah dhul, laakiin wuu ii diiday; markaas ayaan u geeyey Nebiga ﷺ. Nebigu ﷺ wuxuu i weydiiyey: 'Ma haysaa caddayn?' Waxaan iri: 'Maya.' Wuxuu ku yiri Yuhuudigii: 'Dhaaro.' Waxaan iri: 'Rasuulka Allow, markaas wuu dhaaranayaa oo wuxuu qaadanayaa maalkayga.' Markaas ayaa Allah kor ahaaye wuxuu soo dejiyey aayadda: {Kuwa iibsada ballanta Allah iyo dhaartooda qiimo yar...} ilaa dhamaadka aayadda.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaar been ah oo lagu qaato hantida qof kale waxay keentaa cadhada Alle.
Al-Ash'ath ibn Qays ayaa sheegay inuu muran dhul ah la lahaa nin Yuhuudi ah. Markii uu caddayn keeni waayay, Nabigu ﷺ wuxuu dhinaca kale ka codsaday inuu dhaarto. Al-Ash'ath wuxuu ka baqay inuu sidaas xaqiisa ku waayo; dabadeed waxaa la soo dejiyay aayadda ka hadlaysa kuwa ku iibsada qiimo yar ballanka Alle iyo dhaartooda (Qur'aanka 3:77).
Hadal adag oo qofku Alle markhaati uga dhigayo.
Wax lagu taageero sheegasho, sida markhaatiyaal ama caddayn kale oo la aqoonsan yahay.
Qaado ama hayso wax aanu qofku sharci ahaan xaq ugu lahayn.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dhaar been ah oo si ula kac ah loogu qaato hantida qof kale ay tahay dambi weyn. Fiqhiga Islaamka, mabda'a guud waa in qofka wax sheeganaya uu caddayn keeno, eedaysanuhuna uu dhaaran karo haddii caddayn la waayo. Habraacaasi beenta xalaal kama dhigayo, mana hantida xaqdarada lagu qaatay ka dhigayo mid xalaal ah: Alle ayaa runta og. Afarta madhhab ee sunniga ahi waxay dhaar been ah oo ula kac ah u tixgeliyaan gef culus; faahfaahinta xukunkeedu waxay ku xiran tahay duruufaha iyo xeerarka khuseeya.
- Marka hanti la isku qabsado, si daacad ah u soo bandhig sheegashadaada, hana been-abuurin caddayn ama dhaar.
- Kaydi dukumentiyada iyo heshiisyada lahaanshaha si xuquuqda si cad loo caddeyn karo.
- Ha qaadan hanti aad ku heshay been ama ka faa'iidaysiga dalool habraaceed; u celi milkiilaha xaqiisa.
Xadiiskan saxiixa ah ee Al-Ash'ath ibn Qays wuxuu faahfaahin dheeraad ah ka bixinayaa muranka dhulka iyo digniinta ku saabsan dhaarta beenta ah.
Sahih al-Bukhari · #2369 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa habraaca sheegashada hantida qof kale, wuxuuna caddeynayaa in dhaartu aanay fasax u ahayn khiyaano.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.