Sunan Abi Dawud, xadiiska 3573
Waxaa weriyey Buraydah ibn al-Hasib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Hassan as‑Samtiwuxuu u sheegay Abu Dawudمُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ السَّمْتِيُّ
- 2Khalaf ibn Khalifaخَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ
- 3Abu Hashimأَبِي هَاشِمٍ
- 4Ibn Buraydaابْنِ بُرَيْدَةَ
- 5Aabbihiiأَبِيهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ السَّمْتِيُّ، حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ وَاحِدٌ فِي الْجَنَّةِ وَاثْنَانِ فِي النَّارِ فَأَمَّا الَّذِي فِي الْجَنَّةِ فَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَقَضَى بِهِ وَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَجَارَ فِي الْحُكْمِ فَهُوَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ قَضَى لِلنَّاسِ عَلَى جَهْلٍ فَهُوَ فِي النَّارِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا أَصَحُّ شَىْءٍ فِيهِ يَعْنِي حَدِيثَ ابْنِ بُرَيْدَةَ " الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ " .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Xassaan as-Samti, waxaa nooga warramay Khalf bin Khaliifah, oo ka weriyey Abuu Haashim, oo ka weriyey Ibn Buraydah, oo ka weriyey aabbihii, in Nabigu ﷺ yiri:
"Garsoorayaashu waa saddex nooc: mid wuxuu galayaa Jannada, laba kalena waxay galayaan Naarta. Ka Jannada galayaa waa nin yaqaanna xaqa oo ku xukumay. Nin yaqaanna xaqa balse xukunkiisa ku xadgudbay wuxuu ku jiraa Naarta. Nin dadka u xukumay jaahilnimo darteedna wuxuu ku jiraa Naarta." Abuu Daawud wuxuu yiri: Tani waa xadiiska ugu saxsan ee arrintan ku saabsan, macnihiisu waa xadiiska Ibn Buraydah: "Garsoorayaashu waa saddex nooc."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Garsooruhu waa inuu xaqa gartaa oo si caddaalad ah ugu xukumo.
In si ku filan loo fahmo xaqiiqooyinka iyo xeerarka khuseeya si go’aan mas’uuliyad leh loo gaaro.
In si kas ah looga leexdo xaqa ama go’aanka qof loogu geysto dulmi.
In arrin la go’aamiyo iyadoo aan la haysan aqoonta loo baahan yahay ee xaqiiqooyinka ama xeerarka khuseeya.
Culimadu waxay tan ka fahmeen in garsoorku leeyahay mas’uuliyad weyn: aqoonta keliya kuma filna, waayo garsooruhu waa inuu sidoo kale si caddaalad ah u dhaqmaa. Qofka aan aqoonta loo baahan yahay haysan ee wax ku xukuma wuxuu dadka u bandhigaa dulmi, wuxuuna arrintaas ka qaadayaa mas’uuliyad culus. Digniintu waxay khusaysaa go’aan si ogaal ah oo khaldan loo gaaro iyo in la aqbalo xil aanu qofku u qalmin; mana aha fasax lagu diido garsoorka ay qabtaan dadka u qalma ama lagu buriyo xukun kasta iyada oo aan la kala soocin.
- Ha go’aan ka gaarin muran ilaa aad si taxaddar leh u hubiso xaqiiqooyinka.
- Arrin adag talo ka raadso qof aqoon leh, halkii aad iska dhigi lahayd inaad xeerarka taqaan.
- U diyaar garow inaad xukunkaaga dib u eegto marka xog lagu kalsoonaan karo ay muujiso inaad qof dulmisay.
Werintan saxiixa ah ee isla kitaabka ku jirta waxay adkaynaysaa mas’uuliyadda culus ee la socota xilka garsooraha.
Sunan Abi Dawud · #3572 (Sahih)Werintan saxiixa ah waxay sidoo kale ka hadlaysaa kala qaybinta garsoorayaasha, waxayna caddaynaysaa ajarka iyo mas’uuliyadda qofka xaqa ku xukuma.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.