Sunan Abi Dawud, xadiiska 3595
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ لَهُ عَلَيْهِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ وَنَادَى كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ فَقَالَ " يَا كَعْبُ " . فَقَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَأَشَارَ لَهُ بِيَدِهِ أَنْ ضَعِ الشَّطْرَ مِنْ دَيْنِكَ قَالَ كَعْبٌ قَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قُمْ فَاقْضِهِ " .
Waxaa nooga warramay Axmed bin Saalix, waxaa nooga warramay Ibnu Wahb, waxaa ii sheegay Yuunus, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, waxaa ii sheegay Cabdullaahi bin Kacab bin Maalik, in Kacab bin Maalik uu u sheegay inuu ku dalbaday dayntii uu ku lahaa Ibnu Abi Xadrad masaajidka xilligii Rasuulka Allah ﷺ. Codkoodii ayaa kor u kacay ilaa uu maqlay Rasuulka Allah ﷺ isagoo gurigiisa ku jira. Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ u soo baxay xaggooda, wuxuuna fayday daaha qolkiisa, wuxuuna u yeeray Kacab bin Maalik isagoo leh: 'Kacabow!' Wuxuu yiri: 'Waan diyaar ahay, Rasuulkii Allow.' Kadibna wuxuu gacantiisa ugu tilmaamay inuu dhaafo kala bar dayntiisa. Kacab wuxuu yiri: 'Waann sameeyay, Rasuulkii Allow.' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Kac oo ka qaado.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuu dhex-dhexaadiyey, wuxuuna ku boorriyey in kala bar deynta laga cafiyo.
In dayn-bixiyaha laga codsado inuu soo celiyo lacagta lagu leeyahay.
Ka tanaasulidda xaqa ah in qayb ka mid ah deynta dib loo helo.
In labada dhinac dhexdooda la galo si xal looga gaaro khilaafkooda.
Culimadu waxay tan ka fahmeen in dhex-dhexaadinta khilaafaadka maaliyadeed ay bannaan tahay, isla markaana dayn-bixiyaha lagu boorrinayo inuu naxariis darteed qayb ka mid ah deynta cafiyo. Dayn-qabuhu weli waxaa waajib ku ah inuu bixiyo inta hadhay; Nabigu ﷺ wuxuu faray inuu qaybtaas bixiyo. Tilmaantii loo jeediyey Kaʿb waxay ahayd codsi ku saabsan cafis ikhtiyaari ah, mana ahayn in xaqiisa si khasab ah looga qaado. Afarta madhhab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin mabda’a ah in dayn-bixiyuhu ikhtiyaarkiisa ku cafin karo deynta oo dhan ama qayb ka mid ah.
- Marka khilaaf yimaado, si deggan u dalbo bixinta deynta, kana fogow in muranku si aan loo baahnayn u sii bato.
- Qofka deyn dalbanaya wuxuu naxariis darteed u cafin karaa qayb ka mid ah, balse laguma khasbi karo.
- Qofka deynta lagu leeyahay waa inuu waqtigeeda ku bixiyo inta hadhay ee lagu heshiiyey.
Riwaayaddani waxay xustaa isla dhex-dhexaadintii Nabiga ﷺ ee ku saabsanayd sheegashada Kaʿb, waxayna taageeraysaa dulucda dhacdada.
Sunan Abi Dawud · #3596 (Sahih)Riwaayaddan isla buugga ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa bixinta deynta, waxayna la jaanqaadaysaa waajibka ah in la bixiyo inta hadhay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.