Sahih al-Bukhari, xadiiska 2418
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ كَعْبٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ لَهُ عَلَيْهِ فِي الْمَسْجِدِ، فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي بَيْتِهِ، فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا، حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ فَنَادَى " يَا كَعْبُ ". قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " ضَعْ مِنْ دَيْنِكَ هَذَا ". فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ، أَىِ الشَّطْرَ. قَالَ لَقَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " قُمْ فَاقْضِهِ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad, waxaa nooga warramay Cusmaan bin Cumar, waxaa noo sheegay Yuunus, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Kacab bin Maalik, oo ka weriyey Kacab — Allaha ka raalli noqdee — inuu masaajidka ku dalbaday deyn uu ku lahaa Ibnu Abii Xadrada. Codkoodii ayaa kor u kacay ilaa Rasuulka Allah ﷺ uu maqlay isagoo gurigiisa ku jira. Wuu u soo baxay, wuxuuna daboolka qolkiisa kor u qaaday, markaas buu ugu yeeray:
"Kacabow!" Wuxuu yiri: "Ammaankaaga waan aqbalay, Rasuulka Allow ﷺ." Wuxuu yiri: "Deyntaan wax ka dhim," isagoo gacantiisa ku tilmaamay (macnaheedu waa badh). Wuxuu yiri: "Waann sameeyey, Rasuulka Allow ﷺ." Markaas buu yiri: "Kac oo ka bixi."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu dhexdhexaadiyey isaga oo Kaʿb ku boorriyey inuu ka cafiyo kala bar lacagta uu ku lahaa.
In qofka wax amaahiyey uu ka codsado ama ka dalbado qofka lagu leeyahay inuu soo celiyo lacagtii la amaahday.
In laga tanaasulo qayb ka mid ah deynta, si qofka lagu leeyahay aanu qaybtaas dambe u bixin.
Qof saddexaad ayaa ka caawiya dhinacyada inay xal gaaraan isaga oo aan la illoobin xuquuqdooda.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qofka wax lagu leeyahay uu si ikhtiyaari ah uga tanaasuli karo qayb ka mid ah xaqiisa, iyo in dhexdhexaadiye awood leh uu dhinacyada ku dhiirrigelin karo heshiis iyo isu-soo-dhowaansho. Kaʿb wuu aqbalay tilmaantii Nebiga ﷺ ee ahayd inuu kala bar cafiyo; dabadeed qofkii deynta lagu lahaa wuxuu ku khasbanaa inuu bixiyo inta hadhay. Sidaas darteed, riwaayaddu waxay adkaynaysaa naxariista iyo gudashada waajibaadka maaliyadeed labadaba. Ma dhigayso in qof kasta oo deyn lagu leeyahay ay waajib ku tahay inuu deynta cafiyo.
- Khilaafka lacag-bixinta si deggan uga wada hadla, marka ay habboon tahayna raadsha dhexdhexaadiye madax-bannaan.
- Qofkii awooda wuxuu qofka deynta lagu leeyahay u fududayn karaa isagoo si ikhtiyaari ah uga cafiya qayb ka mid ah deynta.
- Fududayn la sameeyo kama qaaddo waajibka ah in la bixiyo inta hadhay ee lagu heshiiyey.
Riwaayaddan oo isla cutubka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa sida loo maareeyo khilaaf ka dhashay xaq si caddaalad ah loo dalbanayo.
Sahih al-Bukhari · #2417 (Sahih)Xadiiskani wuxuu si toos ah ugu xigaa riwaayaddan cutubka khilaafaadka, wuxuuna bixiyaa macne dheeraad ah oo ku saabsan maaraynta sheegashooyinka xuquuqda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.