Sunan Abi Dawud, xadiiska 3929
Waxaa weriyey Aishah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aishah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " . ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ شَرَطَهُ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ " .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah iyo Qutaybah bin Saciid, labadooduba waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, in Caa'ishah (رضي الله عنها) u sheegtay in Bariirah ay u timid Caa'ishah iyadoo ka codsanaysa caawimaad si ay u gadato xorriyadeeda, welina aysan waxba ka bixin qandaraaska xorriyadda. Caa'ishah waxay ku tiri: 'Ku noqo dadkaaga (mulkiilayaashaada); haddii ay jeclaadaan inaan kaa bixiyo lacagta xorriyaddaada oo xaqa daacadda (wala') uu aniga ii soo wareego, waan sameyn doonaa.' Bariirah arrintaas way u sheegtay dadkeedii, laakiin way diideen waxayna yiraahdeen: 'Haddii ay rabto inay ajar Alle dartiis u bixiso, ha sameyso, laakiin xaqa daacaddu annagaa leh.' Arrintaas waxay u sheegtay Rasûlullah ﷺ, markaasuu Rasûlullah ﷺ ku yiri: 'Soo iibi oo xoree, maxaa yeelay xaqa daacaddu wuxuu u gaar yahay qofka xoreeya.' Kadib Rasûlullah ﷺ wuu istaagay wuxuuna yiri: 'Maxay tahay xaaladda dad shuruudo dhigaya oo aan Kitaabka Alle ku jirin? Qof kasta oo shuruud dhigta oo aan Kitaabka Alle ku jirin, xaq uma laha, xitaa haddii uu boqol jeer shardi dhigto. Shuruudda Alle waa tan ugu xaqqa badan uguna adag.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii qof addoon ah xoreeya ayaa xaqa wala’ leh; shuruudaha ka hor imanayana waxba kama jiraan.
Heshiis uu addoonku ku bixiyo lacag lagu heshiiyay si uu xorriyad u helo.
Xidhiidh qaraabonimo oo sharci ah oo ka dhasha addoon xoreyntiisa; wuxuu saamayn ku yeelan karay, waxyaabo kale ka sokow, dhaxalka.
Shuruud heshiis oo aan ka hor imanayn awaamiirta Alle.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in wala’ uu leeyahay qofka xoreynta sameeya, ee aanu lahayn milkiilihii hore ee shuruud kale dhigta. Qodob heshiis oo ka hor imanaya xeer Alle oo la sugay lama khasbi karo, xitaa haddii marar badan lagu celiyo. Madhaahibta fiqhigu mabda’an way aqoonsan yihiin; faahfaahinta ku saabsan ku dhaqankiisa xaaladaha heshiisyada kala duwan waxaa si dheeraad ah loogu faahfaahiyaa fiqhiga.
- Si taxaddar leh u akhri shuruud kasta oo heshiis ku jirta, hana aqbalin qodob ka hor imanaya xeer diini ah oo cad.
- Caawi qof nugul si ilaalinaysa karaamadiisa iyo xuquuqdiisa.
- Heshiisyada adag, talo ka raadso khabiir ka hor intaadan ballanqaad samayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.