Sahih al-Bukhari, xadiiska 456
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَتَتْهَا بَرِيرَةُ تَسْأَلُهَا فِي كِتَابَتِهَا فَقَالَتْ إِنْ شِئْتِ أَعْطَيْتُ أَهْلَكِ وَيَكُونُ الْوَلاَءُ لِي. وَقَالَ أَهْلُهَا إِنْ شِئْتِ أَعْطَيْتِهَا مَا بَقِيَ ـ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً إِنْ شِئْتِ أَعْتَقْتِهَا وَيَكُونُ الْوَلاَءُ لَنَا ـ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَكَّرَتْهُ ذَلِكَ فَقَالَ " ابْتَاعِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ". ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ ـ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً فَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ ـ فَقَالَ " مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ، وَإِنِ اشْتَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ ". قَالَ عَلِيٌّ قَالَ يَحْيَى وَعَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ يَحْيَى عَنْ عَمْرَةَ. وَقَالَ جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ يَحْيَى قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَةَ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ. رَوَاهُ مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ عَمْرَةَ أَنَّ بَرِيرَةَ. وَلَمْ يَذْكُرْ صَعِدَ الْمِنْبَرَ.
Waxaa nooga warramay Cali binu Cabdillaahi, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Yaxye, oo ka weriyey Camrah, oo ka weriyey Caa’ishah, oo tiri: Waxaa u timid Bariirah oo weydiisanaysa caawimaad ku saabsan xoraynteeda. Waxay tiri: 'Haddaad doonto, waan bixinayaa qiimahaaga oo dadkaagu way iibinayaan, laakiin xuquuqda daryeelka (wala’) anigay ii ahaanaysaa.' Dadkeeduna waxay yiraahdeen: 'Haddaad doonto, bixi inta ka hartay — mar kalena Sufyaan wuxuu yiri: Haddaad doonto, xoree iyada, laakiin wala’du annagay noo ahaanaysaa.' Markii uu yimid Rasuulka Allah ﷺ, arrintii way u sheegtay. Wuxuu yiri: 'Iibi oo xorree, maxaa yeelay wala’du waxay u ahaanaysaa qofka xoreeya.' Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu istaagay minbarka — mar kalena Sufyaan wuxuu yiri: wuxuu fuulay minbarka — wuxuuna yiri: 'Maxay tahay xaaladda dad shuruudo dhigaya oo aan Kitaabka Allah ku jirin? Qofkii shuruud dhiga oo aan Kitaabka Allah ku jirin, ma laha, xitaa haddii uu boqol jeer shardiyo.' Cali wuxuu yiri: Yaxye iyo Cabdul-Wahhaab waxay ka weriyeen Yaxye, oo ka weriyey Camrah. Jacfar binu Cownna wuxuu ka weriyey Yaxye inuu yiri: Waxaan maqlay Camrah oo leh: Waxaan maqlay Caa’ishah. Maalik wuxuu ka weriyey Yaxye, oo ka weriyey Camrah in Bariirah... laakiin ma uusan xusin fuulista minbarka.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaqa wala’ waxaa leh qofka addoonka xoreeya.
Bariira waxay Caa’isha ka codsatay inay ka caawiso heshiiska ay xorriyaddeeda ku iibsanaysay. Sayidyadeed waxay rabeen inay shardi ka dhigaan cidda yeelanaysa xaqa wala’; Nabiga ﷺ wuxuu xukumay in xaqaas uu leeyahay qofka xoreeya.
Heshiis uu addoonku ku bixinayo lacag la isla gartay si uu xorriyaddiisa u helo.
Xiriir sharci ah oo ka dhasha xoreynta, kaas oo saamayn ku leh arrimo ay ka mid tahay dhaxalka.
Heshiis ay dhinacyadu ku daraan qandaraas; ma ansaxayo haddii uu khilaafsan yahay shareecada Islaamka.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in xaqa wala’ uu ku xiran yahay qofka xoreynta sameeya, isla markaana aan qof kale loogu wareejin karin shardi qandaraas oo shareecada khilaafsan. Hadalka ku saabsan shuruudaha waxaa loo fasiray inuu diidayo shuruudaha ka hor imanaya xeerarka Alle, ee uusan ahayn diidmo guud oo dhammaan heshiisyada qandaraaska ah. Madh-habyadu waxay ka doodaan saamaynta gaarka ah ee shuruudahaas iyagoo adeegsanaya xeerarkooda iibka iyo xoraynta, balse waxay aqoonsan yihiin mabda’a ah in shardi uusan beddeli karin xaq sharci ahaan la sugay.
- Si taxaddar leh u akhri shuruudaha heshiisyada, hana aqbalin heshiis wax u dhimaya xaq sharci ahaan la sugay.
- Raadi talo khabiir marka heshiisku ka kooban yahay shuruudo aan caddayn ama shareecada khilaafsan.
- U adeegso hantidaada inaad dadka kale caawiso, xuquuqdoodana si caddaalad ah ula dhaqan.
Werintani waxay ka hadlaysaa isla arrinta xoraynta iyo xaqa wala’, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka duruufaha xukunkan.
Sahih al-Bukhari · #455 (Sahih)Iyaduna waxay sharraxaysaa heshiiskeeda xorriyadda lagu iibsanayay iyo saamaynta sharci ee xoraynteeda.
Sahih al-Bukhari · #457 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa isla mabda’a sharciga ah ee la xiriira xoraynta iyo xaqa wala’.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.