Sunan Abi Dawud, xadiiska 3997
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ أَنْبَأَنِي مَنْ، أَقْرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ مَنْ أَقْرَأَهُ مَنْ أَقْرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم { فَيَوْمَئِذٍ لاَ يُعَذَّبُ } . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَرَأَ عَاصِمٌ وَالأَعْمَشُ وَطَلْحَةُ بْنُ مُصَرِّفٍ وَأَبُو جَعْفَرٍ يَزِيدُ بْنُ الْقَعْقَاعِ وَشَيْبَةُ بْنُ نَصَّاحٍ وَنَافِعُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَثِيرٍ الدَّارِيُّ وَأَبُو عَمْرِو بْنِ الْعَلاَءِ وَحَمْزَةُ الزَّيَّاتُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجُ وَقَتَادَةُ وَالْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَمُجَاهِدٌ وَحُمَيْدٌ الأَعْرَجُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ { لاَ يُعَذِّبُ } { وَلاَ يُوثِقُ } إِلاَّ الْحَدِيثَ الْمَرْفُوعَ فَإِنَّهُ { يُعَذَّبُ } بِالْفَتْحِ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cubayd, waxaa nooga warramay Xammaad, ka soo xigtay Khaalid al-Xaddaa’, ka soo xigtay Abuu Qilaabah, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay nin uu Nabigu ﷺ akhriyey aayaddan, ama waxaa u warramay nin uu akhriyey nin uu Nabigu ﷺ akhriyey: {Maalintaas lama cadaabi doono [laa yu’cadhdhabu]}. Abuu Daawuud wuxuu yiri: Caasim, al-Acmash, Dalxah bin Musarrif, Abuu Jacfar Yaziid bin al-Qacqac, Shaybah bin Nassaax, Naafic bin Cabdirraxmaan, Cabdullaahi bin Kasiir ad-Daari, Abuu Camr bin al-Calaa’, Xamsah az-Zayyaat, Cabdirraxmaan al-Acraj, Qataadah, al-Xasan al-Basri, Mujaahid, Xumayd al-Acraj, Cabdullaahi bin Cabbaas, iyo Cabdirraxmaan bin Abii Bakar waxay akhriyeen: {Ma cadaabi doono [laa yu’cadhdhibu]} iyo {Ma xiri doono [wa laa yuu-thiqu]}, marka laga reebo xadiiska marfuuca ah (ka yimid Nabiga ﷺ), sababtoo ah waxaa loo akhriyaa {yu’cadhdhabu} oo leh fathah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Werintu waxay tilmaamaysaa laba hab oo loo akhriyo aayad ka hadlaysa Maalinta Qiyaamaha.
Hababka la weriyey ee aayadaha Qur’aanka loo akhriyo.
Werin loo nisbeeyo Nebiga ﷺ.
Dhaqdhaqaaq gaaban oo codka ‘a’ ah, laguna qoro korka xarafka Carabiga.
Abuu Daawuud wuxuu xusayaa in dhowr qaari oo caan ahi akhriyeen qaababka falka ee la yuʿadhdhibu iyo wa la yūthiqu, halka werinta marfuu‘ ahi ay muujinayso qaab dadban. Sidaas darteed, warbixintani waxay diiwaangelinaysaa kala duwanaansho ku saabsan akhriska iyo qaabka naxwaha; silsiladdeeda daciifka ah awgeed, keligeed ma dejin karto xukun ama caqiido gaar ah. Afarta mad-hab waxay xukunnada ku saleeyaan daliillo la isku hallayn karo, mana soo saaraan amar gaar ah werintan.
- Akhriska Qur’aanka ka baro macallimiin aqoon u leh, kuna dhegganow qiraa’aat la aqoonsan yahay oo si lagu kalsoonaan karo loo weriyey.
- Kala saar warbixin ku saabsan qaab akhris iyo daliil keligiis dejinaya waajib diini ah.
- Hubi kalsoonida silsiladda werinta ka hor inta aanad caqiido ama xukun ku salayn.
Werintan xasan-saxiix ahi waxay bixinaysaa macne guud oo lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan gudbinta iyo kala duwanaanshaha akhriska.
Sahih al-Bukhari · #4943 (Sahih)Waxay sharraxaysaa baridda qaababka kala duwan ee akhriska, waxayna leedahay sal ka xoog badan werinta kore.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.