Dagaallada · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4338

Waxaa weriyey Abu Bakr al-Siddiq. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Dagaallada
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Bakr al-Siddiq

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، - الْمَعْنَى - عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَ أَنْ حَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى، عَلَيْهِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الآيَةَ وَتَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوَاضِعِهَا ‏{‏ عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ ‏}‏ قَالَ عَنْ خَالِدٍ وَإِنَّا سَمِعْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوُا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمُ اللَّهُ بِعِقَابٍ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ عَمْرٌو عَنْ هُشَيْمٍ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي ثُمَّ يَقْدِرُونَ عَلَى أَنْ يُغَيِّرُوا ثُمَّ لاَ يُغَيِّرُوا إِلاَّ يُوشِكُ أَنْ يَعُمَّهُمُ اللَّهُ مِنْهُ بِعِقَابٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ كَمَا قَالَ خَالِدٌ أَبُو أُسَامَةَ وَجَمَاعَةٌ ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ فِيهِ ‏"‏ مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي هُمْ أَكْثَرُ مِمَّنْ يَعْمَلُهُ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Wahb ibn Baqiyyah, oo ka weriyey Khalid; sidoo kale waxaa nooga warramay Camar ibn Cawn, oo uu noo sheegay Hushaym — macnuhu waa isku mid — oo ka weriyey Ismaaciil, oo ka weriyey Qays, oo yiri: Abuu Bakar baa hadlay isagoo Alle ammaanay oo weyneeyay, wuxuuna yiri:

"Dadow, waxaad akhrinaysaan aayaddan laakiin meel aan ahayn baad dhigaysaan: {Naftiinna ilaaliya; qofka lumay dhib idinkuma laha haddaad hanuunsan tihiin.}" Khalid wuxuu yiri: Waxaan maqalnay Nabiga ﷺ oo leh: "Hadday dadku arkaan daalimka oo aysan gacanta ka qaban, Alle wuxuu ku dhow yahay inuu ciqaab ku wada daboolo." Camarna wuxuu ka weriyey Hushaym: Waxaan maqlay Rasuulka Alle ﷺ oo leh: "Ma jiro qolo oo dhexdooda dembi lagu sameeyo, iyagoo awood u leh inay beddelaan, haddana aan beddelin, illaa Alle uu ku dhow yahay inuu ciqaab ku wada daboolo." Abuu Daawud wuxuu yiri: Sida Khalid sheegay bay u weriyeen Abuu Usaamah iyo koox kale. Shucbahna wuxuu ku daray: "Ma jiro qolo oo dhexdooda dembi lagu sameeyo iyadoo kuwa sameynaya ay ka badan yihiin kuwa aan sameynaynin."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qofka awooda inuu dulmiga joojiyo waa inuusan ku gabban cibaadadiisa gaarka ah.

Erayada adag oo la sharxay
Naftiinna ka war haya

Aayaddan Suuratul-Maa’idah (5:105) kama dhaafayso mu’miniinta waajibka ah inay dadka kale si habboon ugu booriyaan wanaagga.

Gacantiisa ka celiya

Dulmiilaha ka hor istaaga dulmiga, iyada oo la adeegsanayo habab ku habboon.

Beddelidda

Ka hortagga fal khaldan iyadoo la raacayo awoodda iyo xuduudaha ay dhigayaan xeerarka Islaamku.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay sharraxaan in Suuratul-Maa’idah 5:105 aysan ka dhignayn in qofku naftiisa oo keliya ka welwelo. Hanuunka toosan waxaa ka mid ah gudashada waajibka ah in wanaagga la faafiyo, xumaantana la iska reebo. Waajibkaasi wuxuu ku xiran yahay aqoon, awood iyo in laga fogaado shar ka weyn. Fuqahadii hore waxay sidoo kale ka hadleen in faragelintu aysan horseedin rabshad qofku iskiis u qaato ama fawdo; habka wax loo qabanayo waa inuu ku habboonaadaa awoodda sharciyeed iyo duruufaha jira.

Casharrada maanta
  1. Si xushmad leh ula hadal qofka markaad aragto dulmi, haddii aad si ammaan ah oo habboon uga hortagi karto.
  2. Dooro hab ku jira awooddaada oo aan keenayn shar ka weyn.
  3. Naftaada ka bilow, balse taas marmarsiiyo ha uga dhigan inaad dayacdo mas’uuliyad aad dadka kale ka saari karto.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.