Sunan Abi Dawud, xadiiska 435
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ahmad ibn Salihwuxuu u sheegay Abu Dawudأَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Ibn al‑Musayyabابْنِ الْمُسَيَّبِ
- 6Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَفَلَ مِنْ غَزْوَةِ خَيْبَرَ فَسَارَ لَيْلَةً حَتَّى إِذَا أَدْرَكَنَا الْكَرَى عَرَّسَ وَقَالَ لِبِلاَلٍ " اكْلأْ لَنَا اللَّيْلَ " . قَالَ فَغَلَبَتْ بِلاَلاً عَيْنَاهُ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَلَمْ يَسْتَيْقِظِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ بِلاَلٌ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا ضَرَبَتْهُمُ الشَّمْسُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَّلَهُمُ اسْتِيقَاظًا فَفَزِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا بِلاَلُ " . فَقَالَ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْتَادُوا رَوَاحِلَهُمْ شَيْئًا ثُمَّ تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ لَهُمُ الصَّلاَةَ وَصَلَّى بِهِمُ الصُّبْحَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " مَنْ نَسِيَ صَلاَةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ { أَقِمِ الصَّلاَةَ لِلذِّكْرَى } " . قَالَ يُونُسُ وَكَانَ ابْنُ شِهَابٍ يَقْرَؤُهَا كَذَلِكَ . قَالَ أَحْمَدُ قَالَ عَنْبَسَةُ - يَعْنِي عَنْ يُونُسَ - فِي هَذَا الْحَدِيثِ لِذِكْرِي . وَقَالَ أَحْمَدُ الْكَرَى النُّعَاسُ .
Waxaa nooga warramay Axmed bin Saalix, waxaa nooga warramay Ibn Wahb, waxaa ii sheegay Yuunis, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Ibn Al-Musayyib, oo ka weriyey Abuu Hurayrah: Markii Rasuulka Alle ﷺ uu ka soo laabtay dagaalkii Khaybar, wuxuu safaray habeennimo. Markii hurdadu nagu adkaatay, ayuu degay si loo nasto, wuxuuna Bilaal ku yiri: 'Habeenka noo ilaali.' Laakiin indhaha Bilaal way ka guuleysteen isagoo ku tiirsan rakaabkiisa, markaas ma toosin Nebigu ﷺ, mana toosin Bilaal, mana toosin mid ka mid ah asxaabtiisa ilaa qorraxdu ka dhufato. Rasuulka Alle ﷺ ayaa ugu hor toosday. Rasuulka Alle ﷺ waa naxay wuxuuna yiri: 'Bilaalow!' Wuxuu yiri: 'Kii naftaada qaatay ayaa naftaydana qaatay, aabbahay iyo hooyaday baan kugu furanayow Rasuulka Allow.' Kadibna waxay xoogaa wadeen rakaabkooda, dabadeed Nebigu ﷺ weyseystay, wuxuuna amray Bilaal inuu salaadda u iqimo. Wuxuuna ku tukaday salaadda Subax. Markii uu salaadda dhammeeyay, wuxuu yiri: 'Qofkii hilmaama salaad, ha tukado markuu xusuusto, maxaa yeelay Allah Tacaalaa wuxuu yiri: {Oog salaadda xusuustayda darteed}.' Yuunis wuxuu yiri: Ibn Shihaab sidoo kale ayuu u akhrin jiray aayaddaas. Axmed wuxuu yiri: Canbasah (oo ka werinaya Yuunis) wuxuu xadiiskan ku sheegay 'li-dhikri' (xusuustayda darteed). Axmedna wuxuu yiri: Erayga 'nu'as' macnihiisu waa lulmo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof salaad uga baaqata hurdo darteed, ha tukado marka uu tooso.
Nabiga ﷺ iyo asxaabtiisu hurdo darteed ayay uga baaqdeen salaaddii subax intii ay ka soo noqonayeen Khaybar. Markii ay tooseen, meel bay u guureen, Nabiga ﷺna weyso ayuu qaatay dabadeedna salaadda ayuu tujiyey.
Aadaanka tilmaamaya in salaadda jamaacadu isla markiiba bilaabmayso.
Hurdo ama indhaha oo cuslaada.
“Xuskayga darteed”; xadiisku salaadda ayuu ku xidhayaa xuska Alle.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qofka salaad waajib ah uga baaqata hurdo ama illoobid uu tukado marka uu ogaado; sidaas darteed dib-u-dhigis ula kac ah cudurdaar uma aha. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa in hurdadu qofka ka adkaan karto isaga oo aan ku talagelin: Bilaal waxaa loo diray inuu waardiyeeyo, balse isaguna wuu seexday. Mad-habyadu waxay isku raacsan yihiin waajibnimada gudashada salaadda baaqatay; faahfaahinta ku saabsan kala horraynta iyo duruufaha waxaa lagu faahfaahiyaa fiqiga. Qoraalku waxa kale oo uu sheegayaa in Nabiga ﷺ jamaacada tujiyey kaddib markii ay meel kale u guureen oo weyso qaateen.
- Haddii aad toosto ka dib markii wakhtigii salaaddu dhammaaday, tukado salaaddii baaqatay marka aad xusuusato.
- Qaado tallaabooyin wax ku ool ah si aad salaadda waqtigeeda ugu tukato, balse nafta ha ku eedayn hurdo aadan xakamayn karin.
- Markaad toosto, kac, qaado weysada loo baahan yahay, dabadeedna tukado adigoon dib u dhigin sabab la’aan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.