Sunan Abi Dawud, xadiiska 4448
Waxaa weriyey Al-Bara' ibn Azib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Bara' ibn Azib
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ مُرَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَهُودِيٍّ مُحَمَّمٍ مَجْلُودٍ فَدَعَاهُمْ فَقَالَ " هَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي " . فَقَالُوا نَعَمْ . فَدَعَا رَجُلاً مِنْ عُلَمَائِهِمْ قَالَ لَهُ " نَشَدْتُكَ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى هَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ " . فَقَالَ اللَّهُمَّ لاَ وَلَوْلاَ أَنَّكَ نَشَدْتَنِي بِهَذَا لَمْ أُخْبِرْكَ نَجِدُ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِنَا الرَّجْمَ وَلَكِنَّهُ كَثُرَ فِي أَشْرَافِنَا فَكُنَّا إِذَا أَخَذْنَا الرَّجُلَ الشَّرِيفَ تَرَكْنَاهُ وَإِذَا أَخَذْنَا الرَّجُلَ الضَّعِيفَ أَقَمْنَا عَلَيْهِ الْحَدَّ فَقُلْنَا تَعَالَوْا فَنَجْتَمِعَ عَلَى شَىْءٍ نُقِيمُهُ عَلَى الشَّرِيفِ وَالْوَضِيعِ فَاجْتَمَعْنَا عَلَى التَّحْمِيمِ وَالْجَلْدِ وَتَرَكْنَا الرَّجْمَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ إِنِّي أَوَّلُ مَنْ أَحْيَا أَمْرَكَ إِذْ أَمَاتُوهُ " . فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لاَ يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ } إِلَى قَوْلِهِ { يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا } إِلَى قَوْلِهِ { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ } فِي الْيَهُودِ إِلَى قَوْلِهِ { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ } فِي الْيَهُودِ إِلَى قَوْلِهِ { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ } قَالَ هِيَ فِي الْكُفَّارِ كُلُّهَا يَعْنِي هَذِهِ الآيَةَ .
Waxaa ka warramay Al-Bara' ibn Caazib: Dadku waxay ag mareen Rasuulka Allah ﷺ iyagoo wada Yuhuudi wejigiisa lagu madoobeeyey dambas lana karbaashayo. Wuxuu u yeeray oo ku yiri:
"Ma sidan baad ku heshaan xadka zinaaga?" Waxay yiraahdeen: "Haa." Kadibna wuxuu u yeeray nin culimadooda ah oo ku yiri: "Waxaan kugu dhaariyey Allah ee Tawraad ku soo dejiyey Muuse, ma sidan baad ku heshaan xadka zinaaga Kitaabkiinna?" Wuxuu yiri: "Allah baan ku dhaartaye, maya! Haddaadan igu dhaarin tan, kuma aan sheegeen. Waxaan ku helnay Kitaabkayaga in xadka zinaagu yahay rajmi (dhagax ku dil). Laakiin markii ay ku badatay dadkayaga sharafta leh, haddaan qabanno nin sharaf leh waan iska dayn jirnay, haddaan qabanno nin liitana xadka ayaan ku oogi jirnay. Markaas baan niri: 'Kaala, aan isku raacno wax aan si siman ugu fulinno sharafka iyo liidka.' Sidaas baan isugu raacnay in wejiga laga madoobeeyo lana karbaasho, rajmina waan ka tagnay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Allahow, anigu waxaan ahay kii ugu horreeyey ee nooleeya amarkaaga markii ay dileen.' Kadibna wuu amray oo waa la rajmiyey. Allah Cazza wa Jalla wuxuu soo dejiyey: {Rasuulow, yaysan ku murjin kuwa u degdega gaalnimada...} ilaa uu leeyahay: {Waxay dhahaan: Haddii tan la idin siiyo qaata, haddii kalena ka digtoonaada...} ilaa uu leeyahay: {Kii aan ku xukumin waxa Allah soo dejiyey, kuwaasi waa gaalo,} oo ku saabsan Yuhuudda, ilaa uu leeyahay: {Kii aan ku xukumin waxa Allah soo dejiyey, kuwaasi waa daalimiin,} oo ku saabsan Yuhuudda, ilaa uu leeyahay: {Kii aan ku xukumin waxa Allah soo dejiyey, kuwaasi waa faasiqiin.} Wuxuu yiri aayadahan oo dhammi waxay ku soo degeen gaalada.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu soo celiyey caddaalad siman markii maqaam bulsheed uu sharciga hareer maray.
Xadiisku wuxuu sheegayaa sida Nabigu ﷺ ula kulmay nin Yuhuudi ah oo lagu ciqaabay sino darteed. Caalim ka tirsanaa bulshadooda ayaa qiray in dhagax-ku-diliddu ku qornayd Tawreedda, balse ay ciqaabtaas beddeleen si ay dadka maqaamka leh uga tudhaan.
Ciqaabo ku qeexan sharciga Islaamka.
Ciqaabta, sida bayaanka xadiiskan ku xusan, Tawreedda ugu qornayd sinada.
In garsoorka loo waafajiyo waxyiga rabbaaniga ah.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in garsoorku aanu ku kala duwanaan karin qofka asalkiisa ama maqaamkiisa bulsheed, iyo in qarin ama beddelid amar rabbaani ah si dadka awoodda leh loogu eexdo ay tahay dulmi. Qaybta ka hadlaysa in lagu xukumo waxyiga Alle waxay u baahan tahay in lagu fasiro macnaha guud; ma oggola in qof gaar ahi dadka kale iska gaalaysiiyo. Xadiisku wuxuu ka warramayaa xukun garsoor oo uu bixiyey Nabigu ﷺ, mana siinayo shakhsiyaadka awood ay ciqaab ku fuliyaan.
- Xeerarka si caddaalad ah u dabaq, hana u oggolaan maqaam ama saamayn inay go'aamiso sida qof loola dhaqmo.
- Ka hubi hadallada muhiimka ah ilo lagu kalsoonaan karo ka hor intaadan gudbin.
- Arrimaha ciqaabta dembiyada u daa garsoorayaasha iyo hay'adaha awoodda u leh; marna gacantaada ha ku qaadin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.