Sunan Abi Dawud, xadiiska 4450
Waxaa weriyey Abu Hurayrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurayrah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا رَجُلٌ، مِنْ مُزَيْنَةَ ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، قَالَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ سَمِعْتُ رَجُلاً، مِنْ مُزَيْنَةَ مِمَّنْ يَتَّبِعُ الْعِلْمَ وَيَعِيهِ - ثُمَّ اتَّفَقَا - وَنَحْنُ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ فَحَدَّثَنَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - وَهَذَا حَدِيثُ مَعْمَرٍ وَهُوَ أَتَمُّ - قَالَ زَنَى رَجُلٌ مِنَ الْيَهُودِ وَامْرَأَةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ اذْهَبُوا بِنَا إِلَى هَذَا النَّبِيِّ فَإِنَّهُ نَبِيٌّ بُعِثَ بِالتَّخْفِيفِ فَإِنْ أَفْتَانَا بِفُتْيَا دُونَ الرَّجْمِ قَبِلْنَاهَا وَاحْتَجَجْنَا بِهَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْنَا فُتْيَا نَبِيٍّ مِنْ أَنْبِيَائِكَ - قَالَ - فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ فِي أَصْحَابِهِ فَقَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ مَا تَرَى فِي رَجُلٍ وَامْرَأَةٍ زَنَيَا فَلَمْ يُكَلِّمْهُمْ كَلِمَةً حَتَّى أَتَى بَيْتَ مِدْرَاسِهِمْ فَقَامَ عَلَى الْبَابِ فَقَالَ " أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى مَا تَجِدُونَ فِي التَّوْرَاةِ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أُحْصِنَ " . قَالُوا يُحَمَّمُ وَيُجَبَّهُ وَيُجْلَدُ - وَالتَّجْبِيَةُ أَنْ يُحْمَلَ الزَّانِيَانِ عَلَى حِمَارٍ وَتُقَابَلَ أَقْفِيَتُهُمَا وَيُطَافَ بِهِمَا - قَالَ وَسَكَتَ شَابٌّ مِنْهُمْ فَلَمَّا رَآهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَكَتَ أَلَظَّ بِهِ النِّشْدَةَ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِذْ نَشَدْتَنَا فَإِنَّا نَجِدُ فِي التَّوْرَاةِ الرَّجْمَ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَمَا أَوَّلُ مَا ارْتَخَصْتُمْ أَمْرَ اللَّهِ " . قَالَ زَنَى ذُو قَرَابَةٍ مَعَ مَلِكٍ مِنْ مُلُوكِنَا فَأَخَّرَ عَنْهُ الرَّجْمَ ثُمَّ زَنَى رَجُلٌ فِي أُسْرَةٍ مِنَ النَّاسِ فَأَرَادَ رَجْمَهُ فَحَالَ قَوْمُهُ دُونَهُ وَقَالُوا لاَ يُرْجَمُ صَاحِبُنَا حَتَّى تَجِيءَ بِصَاحِبِكَ فَتَرْجُمَهُ فَاصْطَلَحُوا عَلَى هَذِهِ الْعُقُوبَةِ بَيْنَهُمْ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَإِنِّي أَحْكُمُ بِمَا فِي التَّوْرَاةِ " . فَأَمَرَ بِهِمَا فَرُجِمَا . قَالَ الزُّهْرِيُّ فَبَلَغَنَا أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِيهِمْ { إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا } كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ .
Abuu Hurayrah wuxuu yiri: (Kani waa xadiiska Macmar oo ka dhammaystiran.) Nin iyo naag Yuhuud ah ayaa zinaystay. Qaar ka mid ah ayaa kuwa kale ku yiri:
"Aan u tagno Nabigan, waayo waxaa loo soo diray sharci fudud. Haddii uu xukun ka fudud dhagax-tuurka noo gooyo, waan aqbaleynaa, waxaana uga doodeynaa Allah agtiisa annagoo leh: 'Waa xukunka mid ka mid ah Anbiyadaada.'" Markaasay u yimaadeen Nabiga ﷺ oo masaajidka dhexdiisa la fadhiya asxaabtiisa. Waxay yiraahdeen: "Abul-Qaasimow, maxaad ka leedahay nin iyo naag zinaystay?" Erayna kuma uusan jawaabin ilaa uu tagay dugsiyadooda cilmiga (Midraas). Albaabka ayuu istaagay wuxuuna yiri: "Waxaan idinku dhaariyey Allah ee Tawraad ku soo dejiyey Muuse, maxaad ka heshaan Tawraad xukunka qofka zinaysta isagoo guursaday?" Waxay yiraahdeen: "Waa la madoobeeyaa, dameer ayaa lagu wareejiyaa iyadoo dhabarkooda la isku hayo, kadibna waa la karbaashaa." Laakiin wiil dhalinyaro ah oo ka mid ah ayaa aamusay. Markii Nabigu ﷺ arkay aamusnaantiisa, wuu ku celceliyey dhaarinta. Wiilkii wuxuu yiri: "Allow, maadaama aad na dhaarisay, waxaan Tawraad ka helnaa dhagax-tuurka." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Goorma baad bilowdeen inaad fududeysaan amarka Allah?" Wuxuu yiri: "Qof qaraabo la ah boqoradayada midkood ayaa zinaystay, markaasaa dhagax-tuurkiisii dib loo dhigay. Kadib nin dadka caadiga ah ka mid ah ayaa zinaystay, markii la rabay in la dhagax-tuuro ayaa qabiilkiisii hor istaageen oo yiraahdeen: 'Saaxiibkeen lama dhagax-tuurayo ilaa aad keentaan saaxiibkiinna oo aad dhagax-tuurtaan.' Sidaas ayeyna xukunkan isugu afgarteen." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Anigu waxaan ku xukumayaa waxa ku qoran Tawraad." Wuxuu amray in labadooda la dhagax-tuuro, waana la dhagax-tuuray ilaa ay ka dhintaan. Al-Zuhri wuxuu yiri: Waxaa nasoo gaaray in aayaddan laga soo dejiyey iyaga: {"Annagaa soo dejinnay Tawraad oo hanuun iyo nuur leh, waxaana ku xukumi jiray Anbiyadii Islaamay..."} Nabigu ﷺna wuxuu ahaa mid ka mid ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sheekadu waxay adkaynaysaa in garsoorka aan lagu salayn maamuus ama nasab.
Qoraalku wuxuu ka warramayaa sida koox Yuhuud ahi Nabiga ﷺ wax uga weydiisay ciqaabta sinada, iyo sida nin dhallinyaro ah oo goobta joogay uu u xaqiijiyay in ciqaabtaasi ku jirtay Tawreedda.
Ciqaab dullayn ah oo, sida qoraalku sheegayo, ahayd in dadka la xukumay dameer lagu dhex wareejiyo.
Waxyigii la siiyay nebi Muuse.
Meel ay Yuhuuddu isugu iman jireen si ay u bartaan ugana wada hadlaan qoraalladooda diineed.
Culimadu waxay nuxurka ka soo saaraan mabda’a ah in garsoorka aan lagu leexin darajo, nasab ama dano kooxeed. Maaddaama werintan gaarka ah lagu qiimeeyay inay daciif tahay, keligeed ma dejin karto xeer ciqaabeed. Mad-habyada fiqigu waxay xeerarka ciqaabta ku saleeyaan daliillo la isku halayn karo, waxayna ku xiraan ku dhaqankooda shuruudo adag iyo awoodda qaadiga sharciyeysan.
- Xeerarka si caddaalad ah u dhaqan geli, hana siin qof mudnaan uu ku helayo maqaam ama xiriir qoys.
- Eedeymaha ha lagu hubiyo caddayn lagu kalsoonaan karo iyo garsoor awood u leh; waligaa adigu ciqaab ha qaadin.
- Kala saar werin silsiladdeedu daciif tahay iyo daliil keligiis sal sharciyeed noqon kara.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu xusayaa xuduudaha goorta dhiig daadintu sharci noqon karto, wuxuuna adkaynayaa in arrimahan aan loo dayn iskaa wax u qabso.
40 Hadith van an-Nawawi · #33 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka digayaa in sheegashooyin aan caddayn loo qoondeyn; taasina waxay la jaanqaadaysaa garsoor taxaddar iyo caddaalad leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.