Sunan Abi Dawud, xadiiska 4659
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ahmad ibn Yunuswuxuu u sheegay Abu Dawudأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ
- 2Zaida ibn Qudama ath‑Thaqafiزَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ الثَّقَفِيُّ
- 3Umar ibn Qays al‑Masirعُمَرُ بْنُ قَيْسٍ الْمَاصِرُ
- 4Amr ibn Abu Qurraعَمْرِو بْنِ أَبِي قُرَّةَ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ الْمَاصِرُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قُرَّةَ، قَالَ كَانَ حُذَيْفَةُ بِالْمَدَائِنِ فَكَانَ يَذْكُرُ أَشْيَاءَ قَالَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فِي الْغَضَبِ فَيَنْطَلِقُ نَاسٌ مِمَّنْ سَمِعَ ذَلِكَ مِنْ حُذَيْفَةَ فَيَأْتُونَ سَلْمَانَ فَيَذْكُرُونَ لَهُ قَوْلَ حُذَيْفَةَ فَيَقُولُ سَلْمَانُ حُذَيْفَةُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُ فَيَرْجِعُونَ إِلَى حُذَيْفَةَ فَيَقُولُونَ لَهُ قَدْ ذَكَرْنَا قَوْلَكَ لِسَلْمَانَ فَمَا صَدَّقَكَ وَلاَ كَذَّبَكَ . فَأَتَى حُذَيْفَةُ سَلْمَانَ وَهُوَ فِي مَبْقَلَةٍ فَقَالَ يَا سَلْمَانُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُصَدِّقَنِي بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَلْمَانُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَغْضَبُ فَيَقُولُ فِي الْغَضَبِ لِنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَيَرْضَى فَيَقُولُ فِي الرِّضَا لِنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ أَمَا تَنْتَهِي حَتَّى تُوَرِّثَ رِجَالاً حُبَّ رِجَالٍ وَرِجَالاً بُغْضَ رِجَالٍ وَحَتَّى تُوقِعَ اخْتِلاَفًا وَفُرْقَةً وَلَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ فَقَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي سَبَبْتُهُ سَبَّةً أَوْ لَعَنْتُهُ لَعْنَةً فِي غَضَبِي - فَإِنَّمَا أَنَا مِنْ وَلَدِ آدَمَ أَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُونَ وَإِنَّمَا بَعَثَنِي رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ - فَاجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ صَلاَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ أَوْ لأَكْتُبَنَّ إِلَى عُمَرَ .
Waxaa nooga warramay Axmed bin Yuunus, waxaa nooga warramay Zaa'idah bin Qudaamah ath-Thaqafiy, waxaa nooga warramay Cumar bin Qays al-Maasir, oo ka weriyey Camr bin Abii Qurrah, wuxuu yiri: Xudhayfah wuxuu joogay Madaa'in, wuxuuna xusi jiray waxyaabo uu Rasûlullah ﷺ ku yiri qaar ka mid ah Saxaabadiisa xilli cadho. Markaas dadkii maqlay Xudhayfah waxay u tegi jireen Salmaan oo u sheegi jireen wixii Xudhayfah yiri. Salmaanna wuxuu dhihi jiray: 'Xudhayfah baa og waxa uu leeyahay.' Kadibna way ku soo laaban jireen Xudhayfah oo ku dhahi jireen: 'Hadalkaagii waan u sheegnay Salmaan, laakiin kuma rumayn kumana beenin.' Markaas Xudhayfah wuxuu u tegay Salmaan isagoo beertiisa khudaarta ku jira, wuxuuna ku yiri: 'Salmaanow, maxaa kaa diidaya inaad ii rumeysato waxaan ka maqlay Rasûlullah ﷺ?' Salmaan wuxuu yiri: 'Rasûlullah ﷺ mar wuu cadhoon jiray oo dad buu wax ku oran jiray cadhadiisa, marna wuu raalli noqon jiray oo dad buu wax ku oran jiray raallinimadiisa. Miyaadan ka joogsanayn ilaa aad ragga qaar jeclaysiiso rag kale, rag kalena nacsiiso, ilaa aad abuurto khilaaf iyo kala tag? Ma og tahay in Rasûlullah ﷺ khudbeeyey oo yiri:
"Nin kasta oo Ummaddayda ka mid ah oo aan caayey ama aan lacnadey anigoo cadhaysan — anigu waxaan ahay wiilka Aadam, waan cadhoodaa sida ay u cadhoodaan, waxaana la ii soo diray naxariis addoomada oo dhan — Ee Allow maalinta Qiyaamaha uga yeel ducadaas salaad iyo naxariis." Wallaahi, ama waad ka joogsanaysaa ama waxaan u qori doonaa Cumar.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salmaan wuxuu ka digayaa in hadallada xanaaq lagu yiri la faafiyo, waayo waxay abuuri karaan kala qaybsanaan.
Magaalo ku taalla Ciraaq oo Xudhayfah joogay.
Tilmaan u ah risaaradda naxariista leh ee Allah u soo diray Nabiga ﷺ.
Duco ah in hadallada la xusay ay Qiyaamaha khayr u noqdaan qofka ay khuseeyaan.
Culimadu waxay tan ka fahmeen in hadallada xanaaq lagu yiri si taxaddar leh, duruufahoodana lagu fahmo. Salmaan wuxuu diidayaa in hadalladaas la faafiyo marka ay dadka qaar jacayl u abuuraan, kuwa kalena nacayb, ama ay kala qaybsanaan keenaan. Riwaayaddu sidoo kale waxay ina baraysaa inaan hadallada Nabiga ﷺ laga goyn dabeecaddiisa naxariista leh iyo sharraxaaddiisa gaarka ah ee hadallada noocaas ah.
- Ha faafin hadallo laga gooyay duruufahooda haddii ay dadka iska hor keeni karaan.
- Markaad xanaaqsan tahay, dib u dhig wada hadalka ama farriinta ilaa aad degto oo aad si taxaddar leh u hadli karto.
- Marka la isku khilaafo, raadi fasiraad ilaalinaysa midnimada halkii ay kooxaha dhexdooda ka hurin lahayd jacayl iyo nacayb.
Riwaayaddani waxay mamnuucaysaa in la caayo saxaabada Nabiga ﷺ, sidaasna waxay ula jaanqaadaysaa baaqa Salmaan ee ahaa inaan la hurin cadaawad.
Sunan Abi Dawud · #4657 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa hadallo uu Nabigu ﷺ xanaaq ku yiri, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka mawduuca naxariista iyo duruufaha hadalka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.