Sunan Abi Dawud, xadiiska 4703
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Zayd ibn Abu Unaysa
- 1Abdullah al‑Qa'nabiwuxuu u sheegay Abu Dawudعَبْدُ اللَّهِ الْقَعْنَبِيُّ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Zayd ibn Abu Unaysaزَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ، أَنَّ عَبْدَ الْحَمِيدِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، أَخْبَرَهُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، سُئِلَ عَنْ هَذِهِ الآيَةِ، { وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ } قَالَ قَرَأَ الْقَعْنَبِيُّ الآيَةَ . فَقَالَ عُمَرُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلاَءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلاَءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ النَّارَ " .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi al-Qacnabi, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Sayd bin Abi Unaysah, in Cabdul-Xamiid bin Cabdiraxmaan bin Sayd bin Al-Khadhaab uu uga warramay Muslim bin Yasaar al-Juhani, in Cumar bin Al-Khadhaab la weydiiyey aayaddan: {Markuu Rabbigaagu ka soo saaray dhabarka carruurta Aadam farcankooda}. Al-Qacnabi wuxuu akhriyey aayadda. Markaasaa Cumar wuxuu yiri: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo la weydiinaya arrintan, markaasuu Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Allah, Korreeye oo Weyneeye, wuxuu abuuray Aadam, dabadeedna wuxuu mariyey dhabarkiisa gacantiisa midig, wuxuuna ka soo saaray farcan, markaasuu yiri: 'Kuwaan waxaan u abuuray Jannada, waxayna samayn doonaan camalka ahlu-jannada.' Dabadeedna wuxuu mariyey dhabarkiisa, wuxuuna ka soo saaray farcan, markaasuu yiri: 'Kuwaan waxaan u abuuray Naarta, waxayna samayn doonaan camalka ahlu-naarta.'" Nin baa yiri: Rasuulkii Allow, maxaa faa'iido ah oo ku jira camalka? Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Allah, Korreeye oo Weyneeye, markuu addoonka u abuuro Jannada, wuxuu ku shaqeysiiyaa camalka ahlu-jannada ilaa uu ka dhinto isagoo ku sugan camal ka mid ah camallada ahlu-jannada, markaasuu Jannada ku gelinayaa. Markuu addoonka u abuuro Naartana, wuxuu ku shaqeysiiyaa camalka ahlu-naarta ilaa uu ka dhinto isagoo ku sugan camal ka mid ah camallada ahlu-naarta, markaasuu Naarta ku gelinayaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qaddarka Alle mas’uuliyadda ma baabi’iyo: sii wad camalka wanaagsan.
Cilmiga iyo go’aaminta Alle ee waxa dhacaya.
Iimaanka iyo adeecidda uu qofku ku raadinayo raalli ahaanshaha Alle.
Culimada qaddarka uma arkaan sabab lagu joojiyo dadaalka ama mas’uuliyadda. Macnaha ah in aakhiro qofka la xiriirto xaaladdiisa ugu dambaysa waxaa taageeraya riwaayadda saxiixa ah ee nawawi/4. Sidaas darteed, culimadu waxay sharxaan in qofku camal sameeyo, Alle hanuun weydiisto, kana fogaado mala-awaalka ku saabsan xukunka ugu dambeeya ee qof kale. Riwayaddan daciifka ahi keligeed ma dejin karto xukun shareeco oo madax-bannaan.
- Sii wad ducada, toobadda iyo camalka wanaagsan; qaddarka marmarsiiyo ha uga dhigan dayacaad.
- Alle ka bari sugnaansho iyo dhammaad wanaagsan, waayo qofna ma oga halka uu ku dambayn doono.
- Dadka ha ku xukumin hal waqti oo keliya; xukunka ugu dambeeya Alle u daa.
Riwayaddani waxay xustaa in qaddarka Alle koobayo halka uu qofku ku dambaynayo iyo camalladiisa ugu dambeeya, waxayna saldhig adag u tahay in riwayadda daciifka ah lagu fahmo macnaha ku habboon.
40 Hadith van an-Nawawi · #19 (Sahih)Nabigu ﷺ wuxuu ku barayaa in Alle hanuun la weydiisto oo qofku adeecidda ku dadaalo, halkii uu qaddarka marmarsiiyo ka dhigan lahaa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.