Sunan Abi Dawud, xadiiska 4904
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الْعَمْيَاءِ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ أَبِي أُمَامَةَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، دَخَلَ هُوَ وَأَبُوهُ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بِالْمَدِينَةِ فِي زَمَانِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَهُوَ أَمِيرُ الْمَدِينَةِ فَإِذَا هُوَ يُصَلِّي صَلاَةً خَفِيفَةً دَقِيقَةً كَأَنَّهَا صَلاَةُ مُسَافِرٍ أَوْ قَرِيبًا مِنْهَا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ أَبِي يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَرَأَيْتَ هَذِهِ الصَّلاَةَ الْمَكْتُوبَةَ أَوْ شَىْءٌ تَنَفَّلْتَهُ قَالَ إِنَّهَا الْمَكْتُوبَةُ وَإِنَّهَا لَصَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أَخْطَأْتُ إِلاَّ شَيْئًا سَهَوْتُ عَنْهُ - فَقَالَ - إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ " لاَ تُشَدِّدُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ فَيُشَدَّدَ عَلَيْكُمْ فَإِنَّ قَوْمًا شَدَّدُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ فَشَدَّدَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَتِلْكَ بَقَايَاهُمْ فِي الصَّوَامِعِ وَالدِّيَارِ { رَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ } " . ثُمَّ غَدَا مِنَ الْغَدِ فَقَالَ أَلاَ تَرْكَبُ لِتَنْظُرَ وَلِتَعْتَبِرَ قَالَ نَعَمْ فَرَكِبُوا جَمِيعًا فَإِذَا هُمْ بِدِيَارٍ بَادَ أَهْلُهَا وَانْقَضَوْا وَفَنَوْا خَاوِيَةً عَلَى عُرُوشِهَا فَقَالَ " أَتَعْرِفُ هَذِهِ الدِّيَارَ " . فَقُلْتُ مَا أَعْرَفَنِي بِهَا وَبِأَهْلِهَا هَذِهِ دِيَارُ قَوْمٍ أَهْلَكَهُمُ الْبَغْىُ وَالْحَسَدُ إِنَّ الْحَسَدَ يُطْفِئُ نُورَ الْحَسَنَاتِ وَالْبَغْىُ يُصَدِّقُ ذَلِكَ أَوْ يُكَذِّبُهُ وَالْعَيْنُ تَزْنِي وَالْكَفُّ وَالْقَدَمُ وَالْجَسَدُ وَاللِّسَانُ وَالْفَرْجُ يُصَدِّقُ ذَلِكَ أَوْ يُكَذِّبُهُ .
Waxaa nooga warramay Axmad bin Saalix, waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Saciid bin Cabdirraxmaan bin Abii Camyaa’, in Sahl bin Abii Umaamah uu uga warramay in isaga iyo aabbihii ay galeen guriga Anas bin Maalik oo jooga Madiina xilligii Cumar bin Cabdicasiis markii uu amiirka Madiina ahaa. Waxay arkeen isagoo tukanaya salaad fudud oo gaaban oo u eg salaadda musaafirka ama wax u dhow. Markii uu salaama naqsaday, aabbahay wuxuu yiri: 'Allaha kuu naxariisto! Salaaddan ma waajib baa mise waa sunno?' Wuxuu yiri: 'Waa waajib, waana salaaddii Rasûlullah ﷺ. Waxba kuma khaldamin aan ka ahayn wax yar oo aan illaabay.' Wuxuu yiri: 'Rasûlullah ﷺ wuxuu oran jiray:
"Ha ku adkeynina naftiinna, haddii kale waa laydinku adkeynayaa. Qoom baa naftooda ku adkeeyay markaas buu Allaah ku adkeeyay, kuwaas oo haraadigoodu yahay kuwa ku jira goobaha cibaadada iyo macbadyada." (Wuxuu akhriyay): "Rahbaaniyad ayay ikhtiraaceen, annagu kuma qorin." Maalintii xigtay subaxdii ayuu yiri: 'Ma soo baxdaa si aad wax u aragto oo cibro u qaadato?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Way wada raaceen gaadiidkii waxayna tageen dhul dadkiisu baaba’een, dhinteen oo dabargo’een, saqafyadiisuna ay burbureen. Wuxuu yiri: 'Ma taqaannaa dhulkan?' Waxaan iri: 'Sideen u garan karaa iyada iyo dadkeeda?' Wuxuu yiri: 'Kani waa dhulkii qoomkii lagu halaagay dulmiga iyo xasadka. Xasadku wuxuu damiyaa nuurka wanaagyada, dulmiguna wuu rumaynayaa ama beeninayaa taas. Indhu way sinaystaan, gacanta, cagta, jirka, carrabka iyo farjiguna way rumaynayaan ama beeninayaan taas.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaqankani wuxuu cibaadada dhexdhexaadka ah la xiriirinayaa digniino ka dhan ah xaasidnimada iyo dulmiga.
In qofku ka xumaado wanaagga uu qof kale haysto oo uu jeclaado in laga qaado.
Ku xadgudbidda xuquuqda qof ama u gefidda dadka kale.
Nooc nolol diimeed oo go’doon ah; aayadda Qur’aanka ee la soo xigtay waxay sheegaysaa in dadku iyagu hindiseen.
Culimadu waxay adkeeyaan in cibaadadu ku ekaato xuduudaha la faray, oo aan lagu beddelin xad-dhaaf uu qofku isagu isku waajibiyo. Dhiirrigelinta dhexdhexaadnimada waxaa xoojiya werinno saxiix ah. Digniinaha ku saabsan xaasidnimada iyo dulmigu waxay waafaqsan yihiin mabaadi’da guud ee Islaamka, balse silsiladdan daciifka ahi keligeed caddayn uma noqonayso. Xukunka faahfaahsan ee cibaadadu wuu ku kala duwan yahay arrin kasta, waxaana lagu qiimeeyaa Qur’aanka iyo werinnada lagu kalsoon yahay.
- Ku dhegganow cibaadada la faray, hana isku khasbin dhaqammo xad-dhaaf ah.
- U rajee dadka kale inay ku waaraan nicmooyinkooda, xaasidnimadana kaga hortag mahadnaq iyo duco.
- Ka fiirso hadalkaaga iyo ficilladaada, dulmigana ku sax raalli-gelin iyo celinta xuquuqda.
Werintan saxiixa ahi waxay taageeraysaa tilmaanta saldhigga ah ee ah inaan waajibaadka diinta lagu cuslayn xad-dhaaf uu qofku iskiis u sameystay.
Sahih al-Bukhari · #2447 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka digaysaa dulmiga, waxayna adkaynaysaa in la ilaaliyo xuquuqda dadka kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.