Sunan Abi Dawud, xadiiska 5167
Waxaa weriyey Suwayd ibn Muqarrin. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Suwayd ibn Muqarrin
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ، قَالَ لَطَمْتُ مَوْلًى لَنَا فَدَعَاهُ أَبِي وَدَعَانِي فَقَالَ اقْتَصَّ مِنْهُ فَإِنَّا مَعْشَرَ بَنِي مُقَرِّنٍ كُنَّا سَبْعَةً عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَيْسَ لَنَا إِلاَّ خَادِمٌ . فَلَطَمَهَا رَجُلٌ مِنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَعْتِقُوهَا " . قَالُوا إِنَّهُ لَيْسَ لَنَا خَادِمٌ غَيْرَهَا . قَالَ " فَلْتَخْدُمْهُمْ حَتَّى يَسْتَغْنُوا فَإِذَا اسْتَغْنَوْا فَلْيُعْتِقُوهَا " .
Mu'awiyah ibn Suwayd ibn Muqarrin wuxuu yiri: Waxaan dharbaaxay addoon aan xorownay. Aabbahay ayaa isaga iyo aniga noo yeeray wuxuuna yiri: 'Ka aargooso.' Annaga oo ah reer Banu Muqarrin, waxaan ahayn toddoba qof xilligii Nabiga ﷺ, mana aanan lahayn adeege aan ka ahayn hal gabar oo kaliya. Nin naga mid ah ayaa dharbaaxay, markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Xoreeya.' Waxay yiraahdeen: 'Ma lihin adeege kale oo aan iyada ahayn.' Wuxuu yiri: 'Ha idiin adeegto ilaa aad ka maarantaan, markaad maarmi kartaanna xoreeya.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii gabadh addoon ah dulmiya waa inuu xaqeeda qiraa oo uu xoreeyaa.
Tani waxay tilmaamaysaa qisaas sharci ah oo ku saabsan dharbaaxada, mana aha aargoosi qofku iskiis u fuliyo.
Haweeney xaaladdii taariikhiga ahayd loogu tilmaami jiray adeegto la addoonsaday.
Qoysku markaas wuxuu haystaa dhaqaale ama kaalmo ku filan oo uu adeeggeeda la’aanteed ku shaqayn karo.
Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen in adeegtuna xaq u leedahay in laga ilaaliyo dulmiga jireed, iyo in qofka waxyeelleeyay uu qiro xaqeeda. Hadalka qisaastu wuxuu tilmaamayaa xaq ay tahay in lagu xalliyo hay’adda awoodda u leh, ee aanu qofku gacantiisa ku qaadan. Amarka xoreyntu wuxuu kaloo muujinayaa fadliga ay leedahay joojinta addoonsiga; qoysku wuxuu adeeggeeda sii haysan karay muddo, ilaa uu la’aanteed ku maarayn karo, dabadeedna waxaa la faray in la xoreeyo. Xadiisku wuxuu ka hadlayaa xaalad sharci oo taariikhi ah, mana aha oggolaansho maanta dadka loogu dhaqmo sidii hanti la leeyahay.
- Qir dulmiga jireed ee lagula kacay qof kugu tiirsan, xaqiisuna ugu celi jidka saxda ah.
- Shaqaalaha iyo dadka kale ee kugu tiirsan ula dhaqan karaamo, hana u adeegsan xoog si aad ugu khasabto addeecid.
- Meesha aad awooddo, qaado masuuliyadda joojinta ka faa’iidaysiga dulmiga leh iyo ballaarinta xorriyadda qofka.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu xusayaa dhacdo la xiriirta qoyska Suwayd ibn Muqarrin, wuxuuna faahfaahinayaa sida loola dhaqmay adeegtooda.
Sunan Abi Dawud · #5168 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka warramayaa Ibn Cumar oo xoreeyay addoon ka dib markii uu dulmiyay, wuxuuna la jaanqaadayaa culayska la saarayo masuuliyadda iyo xoreynta.
Sahih al-Bukhari · #2557 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu barayaa in adeegayaasha loola dhaqmo sidii walaalo, oo aan la saarin culays aanay qaadi karin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.