Sunan Abi Dawud, xadiiska 5233
Waxaa weriyey Abu Abdur-Rahman al-Fihri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Abdur-Rahman al-Fihri
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي هَمَّامٍ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيَّ، قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُنَيْنًا فَسِرْنَا فِي يَوْمٍ قَائِظٍ شَدِيدِ الْحَرِّ فَنَزَلْنَا تَحْتَ ظِلِّ الشَّجَرَةِ فَلَمَّا زَالَتِ الشَّمْسُ لَبِسْتُ لأْمَتِي وَرَكِبْتُ فَرَسِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ فِي فُسْطَاطِهِ فَقُلْتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ قَدْ حَانَ الرَّوَاحُ فَقَالَ " أَجَلْ " . ثُمَّ قَالَ " يَا بِلاَلُ قُمْ " . فَثَارَ مِنْ تَحْتِ سَمُرَةٍ كَأَنَّ ظِلَّهُ ظِلُّ طَائِرٍ فَقَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَأَنَا فِدَاؤُكَ . فَقَالَ " أَسْرِجْ لِي الْفَرَسَ " . فَأَخْرَجَ سَرْجًا دَفَّتَاهُ مِنْ لِيفٍ لَيْسَ فِيهِ أَشَرٌ وَلاَ بَطَرٌ فَرَكِبَ وَرَكِبْنَا . وَسَاقَ الْحَدِيثَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيُّ لَيْسَ لَهُ إِلاَّ هَذَا الْحَدِيثُ وَهُوَ حَدِيثٌ نَبِيلٌ جَاءَ بِهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ .
Waxaa nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Xammaad, waxaa noo sheegay Yacalaa bin Cataa’, oo ka weriyey Abuu Hammaam Cabdullaahi bin Yasaar, in Abuu Cabdirraxmaan Al-Fihri uu yiri: Waxaan la joogay Rasuulka Allah ﷺ dagaalkii Xunayn. Waxaan safarnay maalin kulul oo aad u darraan, markaas ayaannu degannay hoosta geed har weyn leh. Markii qorraxdu dhacday (duhurkii), waxaan xirtay gaashaankaygii, waxaanna fuulay faraskaygii. Waxaan u imid Rasuulka Allah ﷺ oo ku jiray teendho, waxaanan iri: 'Nabadgelyo, naxariista Allah iyo barakadiisu korkaaga ha ahaato, Rasuulkii Allow! Waqtigii bixitaanka ayaa la gaaray.' Wuxuu yiri: 'Haa.' Kadibna wuxuu yiri: 'Bilaalow, kac.' Bilaal wuxuu ka soo booday hoosta geed Samurah ah oo harkiisu la mid yahay hoos shimbir, wuxuuna yiri: 'Amarkaaga iyo raallinimadaada ayaan diyaar u ahay, naftaydana waan kuu hurayaa.' Rasuulku ﷺ wuxuu yiri: 'Faraska ii koorree.' Wuxuu soo saaray kooro oo labadeeda dhinac ay ka samaysan yihiin lifaaq timireed, aanay ku jirin wax kibir ama isla-weyni ah. Markaasuu fuulay, annaguna waannu fuulnay.' Wuxuu sii waday xadiiska. Abuu Daawud wuxuu yiri: Abuu Cabdirraxmaan Al-Fihri xadiis kale ma lahan midkan mooyaane, waana xadiis sharaf leh oo uu keenay Xammaad bin Salamah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu ku safray qalab fudud, isaga oo aan isla weynaan ama ismuujin.
Weriyuhu wuxuu sheegay inuu Nabiga ﷺ la socday intii lagu jiray duullaankii Xunayn, maalin aad u kulul.
Dharka difaaca ee ka samaysan giraangiraha birta ah, kaas oo la xidhan jiray xilliyada dagaalka.
Geed hadh bixiya; werintan waxay tilmaamaysaa in hadhkiisu yaraa.
Fiilooyin laga helo geedka timirta oo loo adeegsan jiray suuf fudud oo kooraha lagu dhex rito.
Sharaxaadda kooruhu waxay muujinaysaa in fudaydka iyo is-hoosaysiintu ku habboon yihiin hoggaaminta iyo daacadnimada; hantida ama qalabka looma adeegsanayo in lagu muujiyo isla-weyni. Nabiga ﷺ se wuxuu qaatay agabka wax-ku-oolka ah ee safarka looga baahnaa. Culimadu arrintan kama soo saaraan mamnuucid ku saabsan alaab raaxo leh ama qurux badan, haddii aanay la socon kibir, khasaarin ama dayacaad waajibaadka ah.
- Markaad wax maalinle ah iibsanayso, dooro waxa waxtar leh oo kugu habboon, hana u adeegsan alaabta inaad dadka kale ku soo jiidato.
- Isku dar is-hoosaysiinta iyo isu-diyaarin wanaagsan: diyaari agabka ay hawshaadu ama safarkaagu dhab ahaan u baahan yihiin.
- Hadalkaaga ku muuji ixtiraam, una diyaar garow inaad dadka kale si deggan oo wax-ku-ool ah u caawiso.
Werintani waxay ammaanaysaa hoggaamin wanaagsan, dhaqan sharaf leh iyo dhexdhexaadnimo; sifooyinkaasina waxay la jaanqaadaan is-hoosaysiinta halkan lagu sharraxay.
Sunan Abi Dawud · #4777 (Hasan)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa hab-dhaqankii Nabiga ﷺ, waxayna casharka ku saabsan is-hoosaysiinta ku kordhinaysaa aragti ballaadhan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.