Sunan Abi Dawud, xadiiska 931
Waxaa weriyey Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُونُسَ النَّسَائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ لَمَّا قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُلِّمْتُ أُمُورًا مِنْ أُمُورِ الإِسْلاَمِ فَكَانَ فِيمَا عُلِّمْتُ أَنْ قَالَ لِي " إِذَا عَطَسْتَ فَاحْمَدِ اللَّهَ وَإِذَا عَطَسَ الْعَاطِسُ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ " . قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا قَائِمٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ رَافِعًا بِهَا صَوْتِي فَرَمَانِي النَّاسُ بِأَبْصَارِهِمْ حَتَّى احْتَمَلَنِي ذَلِكَ فَقُلْتُ مَا لَكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ بِأَعْيُنٍ شُزْرٍ قَالَ فَسَبَّحُوا فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ قَالَ " مَنِ الْمُتَكَلِّمُ " . قِيلَ هَذَا الأَعْرَابِيُّ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي " إِنَّمَا الصَّلاَةُ لِقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَذِكْرِ اللَّهِ جَلَّ وَعَزَّ فَإِذَا كُنْتَ فِيهَا فَلْيَكُنْ ذَلِكَ شَأْنَكَ " . فَمَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَطُّ أَرْفَقَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Yuunis an-Nasaa’i, waxaa nooga warramay Cabdul-Malik bin Camr, waxaa nooga warramay Fuleyx, oo ka weriyey Hilaal bin Cali, oo ka weriyey Cataa’ bin Yasaar, oo ka weriyey Mucawiyah bin al-Xakam as-Sulami, kaasoo yiri: Markii aan u imid Rasuulka Allah ﷺ, waxaan bartay arrimo badan oo Islaamka ka mid ah. Waxyaabihii la i baray waxaa ka mid ahaa inuu igu yiri:
“Haddaad hindhisootid, Alle xamdidi; hadduu qof hindhisoodo oo uu Alle xamdiyo, dhah: Yarxamukallaah.” Wuxuu yiri: Anigoo la taagan Rasuulka Allah ﷺ salaadda, ayaa nin hindhisooday oo Alle xamdiyey, markaas baan cod dheer ku iri: “Yarxamukallaah.” Dadkii way ii soo eegeen aragti diidmo ah ilaa aan ka dhibsaday. Waxaan iri: “Maxaad indhaha iigu fiirinaysaan?” Markaasay tasbiixsadeen. Markuu Rasuulka Allah ﷺ salaadda dhammeeyey, wuxuu yiri: “Yaa hadlay?” Waxaa la yiri: “Waa ninkan reer miyiga ah.” Rasuulka Allah ﷺ wuu ii yeeray oo wuxuu igu yiri: “Salaaddu waa akhriska Qur’aanka iyo xusidda Allah ee Sharafta iyo Cizziga leh. Haddaad ku jirtid salaadda, taas ha noqoto shaqadaada.” Weligay ma arkin macallin ka dabacsan Rasuulka Allah ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu si naxariis leh u saxay hadalka la yiraahdo xilliga salaadda.
Carabi ahaan: Allah ha kuu naxariisto; waxaa lagu yiraahdaa qofka hindhisada ka dib Allah ku mahadiya.
Weedh ammaan ah oo macnaheedu yahay: Allah waa ka nasahan yahay ceeb kasta.
Magac loo adeegsado qof ka soo jeeda qabiil Carbeed oo reer guuraa ah.
Culimadu waxay daliil ahaan u adeegsadaan werinta caanka ah ee saxiixa ah ee Mucaawiyah ibn al-Xakam ee Saxiix Muslim, taas oo caddeynaysa in wada sheekaysiga caadiga ahi aanu ku habboonayn salaadda. Mad-habyadu waxay ku kala duwan yihiin faahfaahinta fiqiga qaarkeed ee ku saabsan hadalka burinaya salaadda, balse guud ahaan waxay u arkaan hadalka caadiga ah ee si ula kac ah salaadda dhexdeeda looga yiraahdo mid xaaraan ah. Waano-degganaanta ku jirta werintani waxay waafaqsan tahay hab-dhaqankii caanka ahaa ee Nabiga ﷺ; hase yeeshee, maadaama darajada la sheegay ay daciif tahay, erayadeeda saxda ahi keligeed daliil uma noqon karaan xeer.
- Salaadda ku koob akhriska iyo xuska Allah ee la faray; ha ku dhex samayn wada sheekaysi caadi ah.
- Qofka aan wax ogayn si naxariis leh u sax oo si deggan ugu sharax waxa uu samayn karo.
- Xeerarka salaadda ka baro werinno sugan oo saxiix ah, markaad shakisana weydii caalim aqoon leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.