Sahih al-Bukhari, xadiiska 1
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ ، قَالَ : حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، قَالَ : حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ ، أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Waxaa nooga warramay Al-Xumaydii Cabdullaahi binu Subayr, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Sufyaan, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yaxye binu Saciid Al-Ansaarii, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Muxammad binu Ibraahiim At-Taymii inuu maqlay Calqama binu Waqaas Al-Laythii oo leh: Waxaan maqlay Cumar binu Khaddaab (Alla ha ka raalli ahaado) oo minbarka saaran, wuxuuna yiri: Waxaan maqlay Rasuulka Allaah ﷺ oo leh:
"Camalladu waxay ku xiran yihiin niyadaha, qof kastana wuxuu helaa wuxuu niyaystay. Qofkii hijradiisu ahayd adduunyo uu doonayo ama haweeney uu guursanayo, hijradiisu waxay u tahay wuxuu u haajiray."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ficil kasta agta Ilaahay waxaa lagu qiimeeyaa daahirnimada niyaddaada.
Cumar ibn al-Khattaab ayaa hadalkan Nabiga ﷺ ka soo xigtay khudbad fagaare ah oo uu ka jeediyey minbarka Madiina. Tusaale ahaan wuxuu u soo qaatay hijrada Maka ilaa Madiina — naf-hurnimadii ugu weynayd ee ay muslimiintii ugu horreeyey bixiyeen.
Ujeeddada miyirka leh ee qalbiga: kala soocidda ficil iyo ficil kale (tusaale, salaad waajib ah iyo mid sunno ah), iyo cidda aad ficilka u samaynayso (ikhlaas).
Ka tegidda Maka oo loo guurayo Madiina diinta darteed; macne guudna waa ka fogaanshaha waxa Ilaahay reebay.
Imaam ash-Shaafici iyo Imaam Axmed waxay sheegeen in xadiiskani ka kooban yahay saddex meelood meel dhammaan aqoonta Islaamka, sababtoo ah qofku wuxuu ku camal falaa qalbigiisa, carrabkiisa iyo xubnihiisa — niyadda qalbiguna waa tallaabada koowaad ee go'aamisa. Culimadu waxay niyadda u kala saaraan laba hawlood: 1. Xagga fiqiga: niyad qalbiga ku jirta ayaa shardi u ah ansaxnimada cibaadooyinka sida weysada, salaadda, soonka iyo sakada. 2. Xagga ikhlaaska: ficil muuqaal ahaan wanaagsan wuxuu Aakhiro ajar ku leeyahay oo keliya haddii Ilaahay dartii loo sameeyo, ee aan loo samayn sumcad ama dan adduun.
- Ka hor intaadan bilaabin salaad, sadaqo ama camal wanaagsan, hal daqiiqo istaag oo is weydii: yaan tan u samaynayaa?
- Ogow in hawlaha maalinlaha ah — qoyskaaga oo aad u shaqayso, waxbarasho ama qof caawintiis — ay cibaado noqonayaan marka aad Ilaahay dartii ugu samayso niyad daahir ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.