Sahih al-Bukhari, xadiiska 100
Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-As. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Isma'il ibn Abu Uwayswuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
- 4Aabbihii, Urwaأَبِيهِ
- 5Abdullah ibn Amr ibn al‑Asعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ اللَّهَ لاَ يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا، يَنْتَزِعُهُ مِنَ الْعِبَادِ، وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا، اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالاً فَسُئِلُوا، فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا ". قَالَ الْفِرَبْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ.
Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Abii Uways, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Maalik, kaas oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, isna ka weriyey aabbihii, kaas oo ka weriyey Cabdullaahi bin Camr bin Al-Caas, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh:
"Allah cilmiga kama qaado addoomada isagoo si toos ah uga rujinaya quluubtooda, laakiin wuxuu cilmiga ku qaadaa geerida culimada. Marka aanu reebin caalim, dadku waxay madax ka dhiganayaan jaahiliin; marka la su'aalo, waxay fatwo bixinayaan cilmi la'aan, sidaas bayna u baadiyoobeen una baadiyeeyeen." Al-Firabri wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabbaas, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Qutaybah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Jariir, isna ka weriyey Hishaam, sidoo kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cilmigu wuu luma marka culimadu geeriyoodaan, jaahiliintuna hoggaanka qabtaan.
Cilmigu wuxuu luma marka culimadu geeriyoodaan; si kedis ah loogama siibo quluubta dadka.
Jawaab uu khabiirku ka bixiyo su’aal ku saabsan tilmaamaha Islaamka.
In qofku raaco xukun khaldan, dabadeedna xukunkaas dadka kale ku baadiyeeyo.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay an-Nawawi, waxay werintan ka soo qaateen muhiimadda ay leeyihiin cilmiga lagu kalsoonaan karo iyo culimada aqoonta u leh. Waxay ka digeen in hoggaanka diinta iyo bixinta fatwooyinka loo dhiibo dad aan aqoon lahayn. Xadiisku wuxuu sidoo kale adkaynayaa muhiimadda barashada iyo gudbinta cilmiga ka hor intaanay culimadu geeriyoon.
- Cilmiga diinta ka baro culimo lagu kalsoonaan karo oo aqoon u leh, hubina ilaha hadallada diinta.
- Ha gudbin xukun diini ah haddii aadan aqoon daliilkiisa; su’aal-weydiiyeha u gudbi khabiir.
- Ka faa’iidayso cilmiga culimada aqoonta leh, kana qayb qaado gudbintiisa si taxaddar leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.