Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1046

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ح وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي حَيَاةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَصَفَّ النَّاسُ وَرَاءَهُ، فَكَبَّرَ فَاقْتَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِرَاءَةً طَوِيلَةً، ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ‏.‏ فَقَامَ وَلَمْ يَسْجُدْ، وَقَرَأَ قِرَاءَةً طَوِيلَةً، هِيَ أَدْنَى مِنَ الْقِرَاءَةِ الأُولَى، ثُمَّ كَبَّرَ وَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ أَدْنَى مِنَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ‏.‏ ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَالَ فِي الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ مِثْلَ ذَلِكَ، فَاسْتَكْمَلَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ، وَانْجَلَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَنْصَرِفَ، ثُمَّ قَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ هُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَافْزَعُوا إِلَى الصَّلاَةِ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ يُحَدِّثُ كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يُحَدِّثُ يَوْمَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ بِمِثْلِ حَدِيثِ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ‏.‏ فَقُلْتُ لِعُرْوَةَ إِنَّ أَخَاكَ يَوْمَ خَسَفَتْ بِالْمَدِينَةِ لَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ مِثْلَ الصُّبْحِ‏.‏ قَالَ أَجَلْ لأَنَّهُ أَخْطَأَ السُّنَّةَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab. Oo waxaa kale oo ii warramay Axmed bin Saalix, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Canbasah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab. Waxaa ii warramay Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah, xaaskii Nebiga ﷺ, oo tiri: Qorraxdu way madoobaatay xilligii Nebiga ﷺ, markaasuu u baxay masaajidka, dadkiina waxay safteen gadaashiisa. Wuxuu yiri Takbiirta, markaasuu Rasuulullaah ﷺ akhriyey qiraal dheer, kadibna wuxuu yiri Takbiir oo uu rukuucday rukuuc dheer. Kadibna wuxuu yiri: 'Samicallaahu liman xamidah.' Markaasuu istaagay mana sujuudin, wuxuuna akhriyey qiraal dheer oo ka gaaban kii hore. Kadibna wuxuu yiri Takbiir oo uu rukuucday rukuuc dheer oo ka gaaban kii hore, wuxuuna yiri: 'Samicallaahu liman xamidah, Rabbanaa wa lakal-xamd.' Kadibna wuu sujuuday. Rakcaddii ugu dambaysayna sidoo kale ayuu yeelay, sidaasna wuxuu ku dhammaystiray afar rukuuc iyo afar sujuud. Qorraxdii way iftiintay intaanu salaadda ka bixin kahor. Kadibna wuu istaagay oo wuxuu ammaanay Allaah ammaanta uu mudan yahay, wuxuuna yiri: 'Labadaan (qorraxda iyo dayaxa) waa laba calaamadood oo ka mid ah calaamadaha Allaah; uma madoobaadaan geeri ama nolol qof darteed. Haddaba markaad aragtaan, u degdega salaadda.' Kuthayr bin Cabbaas badanaa wuxuu sheegi jiray in Cabdullaahi bin Cabbaas (Allaah ha ka raalli noqdee) uu maalintii qorraxdu madoobaatay ka warrami jiray wax la mid ah xadiiska Curwah ee Caa’ishah. Waxaan ku iri Curwah: 'Walaalkaa, markay qorraxdu madoobaatay Madiina, kuma uusan darin wax ka badan laba rakco oo la mid ah Subaxa (Fajr).' Wuxuu yiri: 'Haa, maxaa yeelay wuxuu khilaafay Sunnada.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Markii qorraxdu madoobaatay, Nebigu ﷺ wuxuu tukaday salaad gaar ah.

Asalka iyo sababta

Intii uu Nebigu ﷺ noolaa ayaa qorrax madoobaad dhacay. Wuxuu aaday masaajidka oo salaadda tujiyey; madoobaadkuna wuu dhammaaday ka hor intaan salaaddu dhammaan.

Erayada adag oo la sharxay
Rakco

Hal qayb oo salaadda ka mid ah, kana kooban istaag, rukuuc iyo sujuud.

Takbiir

In la yiraahdo «Allaahu akbar» — Alle ayaa ugu weyn.

Sami‘a Allaahu liman hamidah

Dambi dhaaf iyo ammaan la yiraahdo marka rukuuca laga soo kacayo: Alle wuu maqlaa qofka ammaana.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in salaadda madoobaadka qorraxda, sida Sunnada lagu tilmaamay, rakcad kasta ay ka kooban tahay laba qira’adood iyo laba rukuuc, dabadeedna sujuud. Afarta madhhab ee fiqhiga Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin in salaaddani tahay mid la jideeyey; waxay ku kala duwan yihiin qaar ka mid ah faahfaahinta gudashada iyo xukunkeeda fiqhiga. Qoraalku wuxuu kaloo ina barayaa in madoobaadyadu yihiin calaamadaha Alle, oo aan loo nisbayn dhalashada ama dhimashada qof.

Casharrada maanta
  1. Marka qorraxda ama dayaxu madoobaado, tukado salaadda la jideeyey oo cibaadada ugu jeeso Alle.
  2. Si fiican u baro qaabka salaadda ee la soo weriyey, si aad Sunnada ugu dhaqanto.
  3. Madoobaadka ha u nisbayn dhalashada ama dhimashada qof; xusuuso inuu yahay calaamad Alle.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.