Hordhac · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1286

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا‏.‏ ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ‏.‏ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ ‏{‏وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى‏}‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdaan, waxaa nooga warramay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Ibnu Jureyj, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Cabdullaahi bin Cubeydillaahi bin Abii Mulaykah, wuxuu yiri: Gabadh uu dhalay Cusmaan — raḍiya Allāhu canhu — ayaa ku geeriyootay Makka, waanan u tagnay inaan ka qaybgalno aaskeeda. Waxaa joogay Ibnu Cumar iyo Ibnu Cabbaas — raḍiya Allāhu canhum — aniguna waxaan fadhiyey dhexdooda (ama wuxuu yiri: waxaan fadhiistay dhinaca midkood). Kadibna waxaa yimid kii kale oo fadhiistay dhinacayga. Markaas Cabdullaahi bin Camr — raḍiya Allāhu canhumaa — wuxuu ku yiri Camr bin Cusmaan: 'Miyaadan ka reebin oohinta? Waayo Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri:

"Maydka waxaa lagu cadaabaa oohinta ehelkiisa ay u ooyaan."' Ibnu Cabbaas — raḍiya Allāhu canhumaa — wuxuu yiri: 'Cumar — raḍiya Allāhu canhu — hore ayuu waxaas oo kale u dhihi jiray.' Kadibna wuxuu sheegay xadiiskan: 'Waxaan la safaray Cumar — raḍiya Allāhu canhu — markaan ka soo baxnay Makka ilaa aan gaarnay Baydaa'. Halkaas wuxuu ku arkay rakaab hoos fadhiya geed Samurah ah. Wuxuu igu yiri: "Tag oo eeg rakaabkaas waa kuwee." Waan tagay oo waxaan arkay inuu ka mid yahay Suhayb. Markaan u sheegay, wuxuu yiri: "U yeer." Markaasaan ku noqday Suhayb oo ku iri: "Safarkaaga qaado oo raac Amiirka Mu'miniinta." Markii Cumar la dhaawacay, Suhayb wuxuu soo galay isagoo ooyaya leh: 'Walaalkayow! Saaxiibkayow!' Cumar — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu yiri: 'Suhaybow, ma anigaad ii ooyaysaa iyadoo Rasuulka Allaah ﷺ yiri: "Maydka waxaa lagu cadaabaa qaar ka mid ah oohinta ehelkiisa"?' Ibnu Cabbaas — raḍiya Allāhu canhumaa — wuxuu yiri: Markii Cumar — raḍiya Allāhu canhu — geeriyooday, arrintaas waxaan u sheegay Caasha — raḍiya Allāhu canhaa —, waxayna tiri: 'Allaah ha u naxariisto Cumar. Wallaahi, Rasuulka Allaah ﷺ ma uusan dhihin mu'minka waxaa lagu cadaabaa oohinta ehelkiisa. Laakiin Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri: "Allaah wuxuu u kordhiyaa gaalka cadaabka oohinta ehelkiisa darteed."' Waxayna tidhi: 'Waxaa idinku filan Qur'aanka: {Naftuna naf kale danbiga uma qaaddo}.' Ibnu Cabbaas — raḍiya Allāhu canhumaa — wuxuu markaas yiri: 'Allaah kaliya ayaa qofka ka qosliya oo ka oohiya.' Ibnu Abii Mulaykah wuxuu yiri: 'Wallaahi, Ibnu Cumar — raḍiya Allāhu canhumaa — wax dambe ma uusan dhihin.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ilmada murugada waa bannaan tahay; qoraalku wuxuu kala saarayaa xaaladda mu’minka iyo gaalka.

Asalka iyo sababta

Werintu waxay xusaysaa geerida gabadhii Cuthmaan ee Maka iyo wada hadalkii dhacay intii lagu jiray aaska. Waxa kale oo uu Ibnu Cabbaas ka warramayaa canaantii Cumar u jeediyey Suhayb markii uu u barooranayay.

Erayada adag oo la sharxay
Baydaa

Meel ay Cumar iyo Ibnu Cabbaas kula kulmeen safarro intii ay jidka ku jireen.

Geedka Samura

Geed ay safarradu hoos ku nastaan.

Qofna ma qaado culayska qof kale

Mabda’ Qur’aani ah: qof kastaa wuxuu masuul ka yahay camalkiisa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay tixgeliyaan sharraxaadda Caa’isha marka ay werintan fasirayaan: murugada caadiga ah iyo ilmadu mu’minka kuma eedaynayaan camalka qof kale. Baroor-diiqda xaaraanta ah, sida qaylada iyo ka mudaharaadka qaddarka Alle, way ka duwan tahay, culimaduna way diideen. Madh-habyaduna waxay kala saaraan ilmada aamusan iyo murugada, iyo caadooyinkaas baroor-diiqda xaaraanta ah; faahfaahinta xukunka way ku kala duwan yihiin.

Casharrada maanta
  1. U tacsiyee qofka murugaysan, hana cambaarayn ilmada caadiga ah.
  2. Ka fogow qaylada iyo hadallada diidaya qaddarka Alle.
  3. Werinnada si taxaddar leh u akhri, oo isu gee fasiraadaha saxaabada aqoonta leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.