Sahih al-Bukhari, xadiiska 1349
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Abdullah ibn Hawshabwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ
- 2Abd al‑Wahhabعَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3Khalidخَالِدٌ
- 4Ikrimaعِكْرِمَةَ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حَرَّمَ اللَّهُ مَكَّةَ، فَلَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي وَلاَ لأَحَدٍ بَعْدِي، أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، لاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا، وَلاَ تُلْتَقَطُ لُقَطَتُهَا إِلاَّ لِمُعَرِّفٍ ". فَقَالَ الْعَبَّاسُ ـ رضى الله عنه ـ إِلاَّ الإِذْخِرَ لِصَاغَتِنَا وَقُبُورِنَا. فَقَالَ " إِلاَّ الإِذْخِرَ ". وَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " لِقُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا ". وَقَالَ أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ. وَقَالَ مُجَاهِدٌ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ لِقَيْنِهِمْ وَبُيُوتِهِمْ.
Waxaa laga wariyey Ibn Cabaas (Allaah ha ka raalli noqdee): Nebigu ﷺ wuxuu yiri,
"Allaah wuxuu Xaram ka dhigay Makka, mana u xalaal noqon qof iga horreeyey mana u xalaal noqon doono qof iga dambeeya. Waxaa la ii xalaaleeyey saacado maalinta ka mid ah. Ma bannaana in la rujiyo geedkeeda yaryar, mana la goyn karo geedaheeda, mana la kicin karo ugaadheeda, mana la qaadan karo waxa ka lumay qof aan ahayn mid dadka u sheegaya." Markaas Cabbaas (Allaah ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri, "Marka laga reebo Idkhir oo aan u adeegsanno dahab-sameynta iyo qabuuraheenna." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Marka laga reebo Idkhir." Abuu Hurayra (Allaah ha ka raalli noqdee) wuxuu Nebiga ﷺ ka wariyey: "Qabuuraheenna iyo guryaheenna." Abaan bin Saalix wuxuu Xasan bin Muslim ka wariyey, isna uu Safiyya bintu Shayba ka wariyey inay maqashay Nebiga ﷺ oo leh sidaas oo kale. Mujaahidna wuxuu Daawuus ka wariyey, isna uu Ibn Cabaas (Allaah ha ka raalli noqdee) ka wariyey: "Dahab-sameyntooda iyo guryahooda."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaramka Maka waxay ilaalisaa dhirta, duurjoogta iyo alaabta luntay.
Al-Cabbaas wuxuu codsaday in geedka idhkhir laga reebo, maadaama dahab-tumayaasha iyo qabriga loogu baahnaa; Nebigu ﷺ wuu oggolaaday.
Nooc caws udgoon ah oo dahab-tumayaashu isticmaali jireen, sidoo kalena qabriga loo adeegsan jiray.
Wax qof ka lumay; Maka waa la qaadi karaa si loo shaaciyo loona helo qofkii lahaa.
Goob leh xurmo gaar ah iyo xeerar ilaaliya dadka, xayawaanka iyo dhirta.
Culimada hore waxay xadiiskan u qaataan daliil u ah ilaalinta gaarka ah ee Maka. Waxay ka fahmeen in la mamnuucay waxyeellaynta dhirta dabiiciga ah iyo dhibidda ama qabashada duurjoogta, marka laga reebo idhkhir-ka la xusay. Alaabta luntay waa la qaadi karaa si loo raadiyo qofkii lahaa, ee looma qaadan karo in la iska haysto. Afarta mad-hab waxay kutubtooda fiqiga ku faahfaahiyaan baaxadda saxda ah iyo cawaaqibta sharci ee xeerarkan.
- Ka daa dhirta iyo xayawaanka markaad booqanayso goob dabiici ah ama xaram la ilaaliyo.
- Haddii aad Maka ka hesho wax qof ka lumay, shaaci si mulkiiluhu dib ugu helo.
- Ixtiraam xeerarka gaarka ah ee goobaha barakaysan, talo aqoonyahanna weydii haddii aad ka shakido fal.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.